2 december 2013

Een dag om aan de balk te spijkeren – Rinus Spruit

Sympathiek boek 

Recensie door Niels Nijborg

Na De Rietdekker, een documentair boek over het vak van zijn vader, heeft Rinus Spruit nu een roman geschreven, Een dag om aan de balk te spijkeren.

In een chronologisch verteld verhaal volgen we Maarten Rietgans, van zijn ontwikkeling van een verlegen jongste bediende bij de Boerenleenbank in Goes tot een vijftiger die niet kan aarden in werk en relaties. Zijn ouders leven op een kleine boerderij in een gehucht in Zeeland, maar het is al snel duidelijk dat dit leven niet voor Maarten is weggelegd. Hij wil meer; ‘Hij wil zich nog onderscheiden. Hij wil iets presteren dat vóór hem nog nooit iemand is gelukt.’ Naast de persoonlijke beslommeringen van Maarten weet Spruit ondertussen op een prachtige manier het kleine boerderijleven en het Goes van de jaren zeventig en tachtig tot leven te wekken.

Maarten kiest voor een opleiding als verpleegkundige en slaagt als beste van zijn jaar. Toch zwerft hij daarna van baan tot baan. Zodra er teveel van hem wordt verwacht, wordt hij onzeker en vertrekt hij. Hetzelfde geldt voor zijn relaties met vrouwen. Hij heeft hoge verwachtingen van anderen, maar kan er niet tegen als anderen iets van hem verwachten. Zo selecteert hij de reacties die hij krijgt op zijn contactadvertenties onder andere op foutloos taalgebruik, omdat ook het taalgebruik van zijn toekomstige vriendin perfect moet zijn. Met dit soort eigenaardigheden weet Spruit regelmatig een glimlach om de lippen van de lezer te toveren.

Het personage Maarten Rietgans doet denken aan enkele hoofdfiguren in de boeken van Thomas Rosenboom. De personages vertonen gedrag dat ten nadele is van henzelf en je zou ze toe willen roepen: ‘Doe dat nou niet!’ Maar ze zijn niet in staat zichzelf te helpen of te veranderen, omdat de auteurs vasthouden aan het karakter dat zij de personages hebben toebedacht. Het gedrag van Maarten Rietgans wekt daardoor zelfs nu en dan irritatie. Zoals zijn vader zegt in de hoop dat hij eens doorzet; ‘Jongen, jongen. Je krijgt de pap in je mond en je slikt het niet door.’

De verhouding van Maarten met zijn vader is een van de sterkste onderdelen van de roman. Na de dood van zijn moeder gaat hij steeds meer van de man houden. Hij is zijn rots in de branding, de enige die voor hem betrouwbaar en bijna onveranderlijk is. Zijn vader is tevreden met zijn leven dat alleen met de seizoenen verandert. Maarten verlangt daar ook naar, maar kan daarmee tegelijkertijd niet tevreden zijn. ‘Hij zou willen dat hij iemand zonder problemen was. Dat hij werk had naar zijn zin. Dat hij een vrouw had van wie hij hield. Hij zou dat willen, al was het alleen maar voor zijn vader.’

Het belang van de vader, de getroebleerde hoofdpersoon, gecombineerd met de aandacht voor natuur en het simpele, nu en dan poëtische, taalgebruik doen denken aan Boven is het stil van Gerbrand Bakker. Er is inderdaad een overeenkomst in sfeer en een aantal verhaalelementen in beide boeken, maar Spruit geeft er zijn geheel eigen draai aan.

Een dag om aan de balk te spijkeren is een boek over een moeilijke man, moeilijk voor zichzelf en voor anderen, verteld in een prachtige stijl waarin vooral de verhouding met de vader, zijn tegenpool, prachtig wordt beschreven. Het is ook een boek dat af en toe zelfs irritatie opwekt vanwege het moeilijke karakter van de hoofdfiguur, maar waarom ook weer onverwacht kan worden geglimlacht. Schijnbaar moeiteloos heeft Spruit het allemaal vastgelegd in Een dag om aan de balk te spijkeren. Maar bij nadere beschouwing is het zeer knap gedaan.

 

Een dag om aan de balk te spijkeren

Auteur: Rinus Spruit
Verschenen bij: Uitgeverij Cossee
Aantal pagina’s: 224
Prijs: € 18,90

 

Een dag om aan de balk te spijkeren
Rinus Spruit
ISBN: 9789059364486

Meer van Niels Nijborg:

27 mei 2013

Zo mooi dat het bijna pijn doet

Over 'Het verhaal van Chirbet Chiz’a ' van S. Yizhar
25 maart 2013

Recensie door Niels Nijborg

Over 'Geschiedenis van een berg ' van Peter Verhelst
8 maart 2013

Meesterlijke volksroman

Over 'Gabriela' van Jorge Amado

Recent

17 augustus 2017

Gedichten die op afstand blijven maar ook weten te ontroeren

Over 'De wereld onleesbaar' van Jeroen van Kan
11 augustus 2017

Zorgenkind of zondagskind

Over 'Herinneringen in aluminiumfolie' van Jamal Ouariachi
9 augustus 2017

Wachten op Godot aan de Moldau

Over 'Een afgedane zaak' van Patrik Ouredník
7 augustus 2017

Een kanjer

Over 'De tandeloze tijd 6 : Kwaadschiks' van A.F.Th. van der Heijden
4 augustus 2017

Wondranden

Over 'Een tuin in de winter' van Anna Enquist

Verwant

2 december 2013

'Ik heb het leven van een ander geleid'

Over 'Nina Simone' van Rinus Spruit