3 november 2011

Duizelingwekkend narcoticum over het moderne leven

Recensie door: Rein Swart

Misschien zijn Amerikanen wel het best in staat het moderne levensgevoel uit te beelden. Vooral aan de westkust heeft de middenklasse ruimschoots de gelegenheid gehad om zonder oorlog en niet belast door een zwaar drukkend verleden de eigen genoegens uit te leven. Waar zoiets toe leidt wordt duidelijk in de boeken van Bret Easton Ellis, maar ook Jennifer Egan schrijft met verve over ontworteling en het verglijden van de tijd. Dat laatste komt ook tot uiting in de titel. De roman is meteen opgemerkt door de critici. En terecht. Het boek is als een narcoticum, dat een verslavend en duizelingwekkend gevoel teweegbrengt.

Met een ongelooflijke dynamiek scheurt Egan door het moderne leven. Dat begint met Sasha, een kleptomane die tijdens het bemachtigen van een nieuwe buit, een damesportemonnee in het toilet, in gedachten een gesprek voert met haar therapeut Coz. De verteller schiet moeiteloos heen en weer tussen de twee verschillende werelden waardoor het verhaal een enorme vaart krijgt. Het moderne levensgevoel komt onder andere tot uiting in de leeftijd van Sasha die in werkelijkheid vijfendertig jaar oud is.

‘Ook nu nog kende zelfs Coz haar echte leeftijd niet. Eenendertig was de schatting die het dichtst bij haar werkelijke leeftijd was gekomen, maar de meesten meenden dat ze in de twintig was. Ze deed iedere dag aan fitness en bleef zo veel mogelijk uit de zon. Volgens al haar online-profielen was ze achtentwintig.’

Als Sasha een monteur met een gereedschapsriem met daarin een glimmende schroevendraaier ziet, is ze verloren. ‘Er zat een prachtige schroevendraaier in waarvan het doorzichtige oranje handvat in de versleten leren lus glom als een lolly. De zilverkleurige, gebeeldhouwde schacht fonkelde.’

Dit soort beeldende taal gaat het hele boek door, waardoor het leven in geur en kleur tot uitdrukking wordt gebracht. Hoofdpersoon Sasha is in het begin de assistente van Bennie, die een belangrijke rol in het boek speelt, waarin muziek een belangrijk thema is. Bennie is een latino uit de Bay Area en is, na zijn tijd als bassist in een band een belangrijk persoon in de muziekbusiness. Met zijn zoon Chris van negen, brengt hij na de scheiding met Stephanie bezoeken aan dokter Beet om opvoedkundig op het juiste spoor te blijven, hetgeen een duidelijk kenmerk van de moderne tijd is.

Het is teveel om een samenvatting te geven van het verhaal, dat ook nog eens heen en weer schiet in de tijd. Verrassend is dat de verteller soms vooruitspringt en vertelt hoe het met bepaalde mensen verder gaat. Ook merkt de verteller eens op dat we afdwalen, hetgeen met zo’n grote cast bijna onvermijdelijk is. Wellicht kan men het beste de verschillende hoofdstukken als losse verhalen lezen, die dan op een of andere manier verband met elkaar houden door de erin optredende personen, die vaak niet eens geïntroduceerd worden. De verschillende verhaallijnen hebben niet eens zoveel plot, zoals in een hoofdstuk waarin Bennie vreemdgaat met een vriendin van Stephanie. Dit wordt door de laatste opgemerkt, omdat ze een haarspeld van haar vriendin in de broekzak van Bennie vindt. De lezer moet zelf aan het einde van het boek een en ander aan elkaar breien.

Minder sterk is de powerpointpresentatie door Alison, de dochter van Sasha aan het eind van het boek, maar alles bij elkaar is Het bezoek van de knokploeg een overrompelende ervaring, die de lezer vol in het gemoed treft.

Bezoek van de knokploeg

Auteur: Jennifer Egan
Vertaald door: Ton Heuvelmans
Verschenen bij: Uitgeverij De Arbeiderspers
Aantal pagina’s: 336
Prijs: € 19,95

Duizelingwekkend narcoticum over het moderne leven
ISBN: 9789029586061

Meer van :

17 augustus 2017

Gedichten die op afstand blijven maar ook weten te ontroeren

Over 'De wereld onleesbaar' van Jeroen van Kan
11 augustus 2017

Zorgenkind of zondagskind

Over 'Herinneringen in aluminiumfolie' van Jamal Ouariachi
9 augustus 2017

Wachten op Godot aan de Moldau

Over 'Een afgedane zaak' van Patrik Ouredník

Recent

7 augustus 2017

Een kanjer

Over 'De tandeloze tijd 6 : Kwaadschiks' van A.F.Th. van der Heijden
4 augustus 2017

Wondranden

Over 'Een tuin in de winter' van Anna Enquist
2 augustus 2017

Jannie Regnerus gebruikt geen woord te veel

Over 'Nachtschrijver' van Jannie Regnerus
31 juli 2017

Het gitzwarte leven

Over 'Noordwaarts' van Naomi Rebekka Boekwijt
28 juli 2017

Het lot van een niet-joodse jood

Over 'Buster Kafka' van Martin Schouten

Verwant