3 november 2011

Duizelingwekkend narcoticum over het moderne leven

Recensie door: Rein Swart

Misschien zijn Amerikanen wel het best in staat het moderne levensgevoel uit te beelden. Vooral aan de westkust heeft de middenklasse ruimschoots de gelegenheid gehad om zonder oorlog en niet belast door een zwaar drukkend verleden de eigen genoegens uit te leven. Waar zoiets toe leidt wordt duidelijk in de boeken van Bret Easton Ellis, maar ook Jennifer Egan schrijft met verve over ontworteling en het verglijden van de tijd. Dat laatste komt ook tot uiting in de titel. De roman is meteen opgemerkt door de critici. En terecht. Het boek is als een narcoticum, dat een verslavend en duizelingwekkend gevoel teweegbrengt.

Met een ongelooflijke dynamiek scheurt Egan door het moderne leven. Dat begint met Sasha, een kleptomane die tijdens het bemachtigen van een nieuwe buit, een damesportemonnee in het toilet, in gedachten een gesprek voert met haar therapeut Coz. De verteller schiet moeiteloos heen en weer tussen de twee verschillende werelden waardoor het verhaal een enorme vaart krijgt. Het moderne levensgevoel komt onder andere tot uiting in de leeftijd van Sasha die in werkelijkheid vijfendertig jaar oud is.

‘Ook nu nog kende zelfs Coz haar echte leeftijd niet. Eenendertig was de schatting die het dichtst bij haar werkelijke leeftijd was gekomen, maar de meesten meenden dat ze in de twintig was. Ze deed iedere dag aan fitness en bleef zo veel mogelijk uit de zon. Volgens al haar online-profielen was ze achtentwintig.’

Als Sasha een monteur met een gereedschapsriem met daarin een glimmende schroevendraaier ziet, is ze verloren. ‘Er zat een prachtige schroevendraaier in waarvan het doorzichtige oranje handvat in de versleten leren lus glom als een lolly. De zilverkleurige, gebeeldhouwde schacht fonkelde.’

Dit soort beeldende taal gaat het hele boek door, waardoor het leven in geur en kleur tot uitdrukking wordt gebracht. Hoofdpersoon Sasha is in het begin de assistente van Bennie, die een belangrijke rol in het boek speelt, waarin muziek een belangrijk thema is. Bennie is een latino uit de Bay Area en is, na zijn tijd als bassist in een band een belangrijk persoon in de muziekbusiness. Met zijn zoon Chris van negen, brengt hij na de scheiding met Stephanie bezoeken aan dokter Beet om opvoedkundig op het juiste spoor te blijven, hetgeen een duidelijk kenmerk van de moderne tijd is.

Het is teveel om een samenvatting te geven van het verhaal, dat ook nog eens heen en weer schiet in de tijd. Verrassend is dat de verteller soms vooruitspringt en vertelt hoe het met bepaalde mensen verder gaat. Ook merkt de verteller eens op dat we afdwalen, hetgeen met zo’n grote cast bijna onvermijdelijk is. Wellicht kan men het beste de verschillende hoofdstukken als losse verhalen lezen, die dan op een of andere manier verband met elkaar houden door de erin optredende personen, die vaak niet eens geïntroduceerd worden. De verschillende verhaallijnen hebben niet eens zoveel plot, zoals in een hoofdstuk waarin Bennie vreemdgaat met een vriendin van Stephanie. Dit wordt door de laatste opgemerkt, omdat ze een haarspeld van haar vriendin in de broekzak van Bennie vindt. De lezer moet zelf aan het einde van het boek een en ander aan elkaar breien.

Minder sterk is de powerpointpresentatie door Alison, de dochter van Sasha aan het eind van het boek, maar alles bij elkaar is Het bezoek van de knokploeg een overrompelende ervaring, die de lezer vol in het gemoed treft.

Bezoek van de knokploeg

Auteur: Jennifer Egan
Vertaald door: Ton Heuvelmans
Verschenen bij: Uitgeverij De Arbeiderspers
Aantal pagina’s: 336
Prijs: € 19,95

Duizelingwekkend narcoticum over het moderne leven
ISBN: 9789029586061

Meer van :

17 november 2017

Uitzichtloos leven in Unthank / Glasgow

Over 'Lanark' van Alasdair Gray
15 november 2017

Een portret in stukjes

Over 'Waarom ik mensen niet in mootjes hak' van Renske de Greef
14 november 2017

Diepe emoties in weloverwogen zinnen met originele beelden

Over 'Binnenplaats' van Joost Baars

Recent

13 november 2017

Een aaneenschakeling van mislukkingen?

Over 'We haten elkaar meer dan de Joden' van Els van Diggele
9 november 2017

Verlangen in vele variaties

Over 'Het raadsel van de liefde' van Andre Aciman
8 november 2017

Biografie Herman de Coninck gedicteerd door De Coninck zelf

Over 'Toen met een lijst van nu errond' van Thomas Eyskens
7 november 2017

De dreiging van het duister

Over 'Wol' van Aart Taminiau
6 november 2017

Het licht gaat uit

Over 'Laatste dagen op Ellis Island' van Gaëlle Josse

Verwant