6 februari 2017

Dromen najagen

Door Martin Lok

Het is fascinerend. Iemand die zijn dromen achterna jaagt, ze realiseert, of toch maar niet. Je ziet het vaak in de kunst. Soms drukken schilderijen pure verwachting uit en lijken ze tegelijkertijd een in olieverf gestolde ongewisheid. Een voorbode van wat nimmer komen zal. Zoals Vincent van Gogh’s Terrasse du café le soir, geschilderd in september 1888. Van Gogh woonde toen een half jaar in Arles en leek zijn draai gevonden te hebben. Hij schilderde ‘s avonds een paar mensen op een vrijwel leeg terras, met daarnaast enkele flaneurs. De sterren sprankelden hoopvol aan het firmament.
Verwachtingen kunnen ook in gesproken woorden stollen, in boeken opgeschreven of gezongen. Zoals in de prachtige en voor een Oscar genomineerde songteksten van de vrolijk-trieste musicalfilm La La Land.

City of stars
are you shining just for me?

zingt Sebastian (Ryan Gosling) als hij verliefd door  lege straten dwaalt. En ook al hoor je lichte twijfel in zijn stem, hij lijkt toch te denken dat zijn droom uit zal komen.

I don’t care if I know
Just where I will go
Cause all that I need is this crazy feeling
A rat-tat-tat on my heart
Ik denk dat Van Gogh datzelfde rat-tat-tat door zijn aderen voelde stromen toen hij in Arles nieuwe kleuren zag en op het Place du Forum zijn nachtcafé schilderde. Hoe kon hij anders zo’n prachtig, verwachtingsvol schilderij maken? Of het vibrerende Sterrennacht dat hij zo’n negen maanden na Terrasse du café le soir schilderde? Om zichzelf weer een jaar later uiteindelijk een kogel door het hart te schieten.
Het is fascinerend. Al is de droom nog zo nabij, de realiteit achterhaalt hem vaak. Zoals bij de onbegrepen gebleven Van Gogh, zijn ambities ingehaald zag door de onmogelijkheid van het bestaan. En daar zijn wrange conclusies aan verbond. Zoals dat ook gebeurt in La La land, zij het minder absoluut. Daar jagen de verliefde Mia en Sebastian elk hun ambities achterna, om uiteindelijk te constateren dat hun beider succes een prijs vraagt. Realisering van die ene droom vraagt om afscheid van de andere. Een prijs die ze bereid zijn te betalen en die deze HollyBollywood film zijn charme verleent. Want een voorspelbaar eind-goed-al-goed had deze film van zijn schittering ontdaan.
Het is blijkbaar belangrijker dromen te hebben dan ze  te bereiken. En het zijn kunstenaars die ons daar voortdurend mee confronteren en zo ons leven verrijken.

So bring on the rebels
The ripples from pebbles
The painters, and poets, and plays

zingt Mia (Emma Stone) tijdens haar laatste auditie in ‘La La land’. “A bit of madness is key”, zingt ze ook nog, “to give us new colors to see”. Om zich daarna op haar droom te storten en succes te boeken. Tegen een prijs, dat dan weer wel.

 

 

 

Recent

Literair Nederland - 10 jaar geleden

30 april 2007

Nederland gaat al jaren gebukt onder een stroom van literatuur over inktzwart geloof. Destijds waren het schrijvers als Maarten ’t Hart en Maarten Biesheuvel, die afrekenden met hun gereformeerde verleden. Van meer recente datum is het succes van Jan Siebelink. Peter Delpeut (1956) is cineast en schrijver, hij observeert als geen ander. Nu heeft hij een historische roman geschreven, die zich afspeelt aan het einde van de 19e eeuw in een moerasdelta ergens in het oosten van Nederland. Het geloof heeft in deze streek een greep op de samenleving en aanvankelijk deint Pastoor Peters braaf mee op de rimpelloze waterstroom van deze benauwde gemeenschap. Wie denkt dat Delpeut zich schaart onder de reli-krakers komt echter bedrogen uit. Hij schrijft vele malen mooier dan de dulle Siebelink. De prachtige natuurbeschrijvingen of andere observaties van Delpeut weerspiegelingen op virtuoze manier de zieleroerselen van de hoofdpersoon. Dat is een stijlfiguur, die vakmanschap vereist en Delpeut beheerst zijn metier, terwijl we hier nota bene met een romandebuut te maken hebben. (..)’Hij keek rond in zijn kerk. Door de gebrandschilderde ramen glipte nog juist het laatste licht van de dag binnen. Van buiten leek de kerk een lomp gebouw. De huizen van het dorp waren er eenvoudig te dicht bovenop gebouwd. De verhoudingen waren zoek.’(..)

Nederland gaat al jaren gebukt onder een stroom van literatuur over inktzwart geloof. Destijds waren het schrijvers als Maarten ’t Hart en Maarten Biesheuvel, die afrekenden met hun gereformeerde verleden. Van meer recente datum is het succes van Jan Siebelink. Peter Delpeut (1956) is cineast en schrijver, hij observeert als geen ander. Nu heeft hij een historische roman geschreven, die zich afspeelt aan het einde van de 19e eeuw in een moerasdelta ergens in het oosten van Nederland.

Lees meer