15 maart 2017

Dikke pillen lezen

Door Stefan Ruiters

Met meer dan voor mij normale belangstelling heb ik de verkiezingscampagnes van de afgelopen maanden gevolgd. Zeker sinds het najaar – na Brexit en Trump – ben ik benieuwd wat de Nederlander in het stemhokje rood maakt. Het is een prachtige dag om te stemmen. Dat is het altijd op verkiezingsdag, want als je je laat leiden door het weer of je wel of niet gaat stemmen, dan kun je misschien maar beter laten uitschrijven als stemgerechtigde. Dan ben je je niet bewust welke plicht je als burger van dit land hebt om de democratie te vieren. Maar het kan ook zijn dat je je afkeert van de hedendaagse prestatiesamenleving of dat het je weinig kan schelen, omdat je stem er niet toe doet. Ik ken ook al deze varianten, heb er zeker mee geworsteld, maar uiteindelijk ben ik altijd gaan stemmen. Dat ga ik straks weer doen. Dan mag ik in een school iets verderop, gebouwd in de naoorlogse jaren in een mooi lokaal met vele en grote ramen mijn burgerplicht doen.

Met de verhevigde aandacht voor de politiek, ontstond er de voorbije maanden een andere verhevigde gedragsuiting. Ik ging steeds vroeger naar bed. En al overdag intensiveerde het verlangen ernaar. Mijn vriendin zat alleen in de woonkamer, tv te kijken, te appen, te werken. Maar ik ging naar boven. Want ik ging, in tegenstelling tot voorheen, ineens dikke pillen lezen. De verhalen van Frans Kellendonk, Het complot tegen Amerika van Philip Roth, Pier en Oceaan van Oek de Jong. Ik vond het heerlijk om na een dag met de actualiteit te hebben geworsteld, weg te zakken in een bad van taal en de verbeelding aan de macht te laten komen. Deze week lig ik met Dina Houttuyn in bed. De tobbende hoofdfiguur uit Pier en Oceaan. Wat een schitterende, literaire evocatie van de naoorlogse jaren heeft De Jong uit zijn pen gekregen zeg. De Jong weet je de jaren en de personen die hij beschrijft zeer nabij te brengen. En dat zal de reden zijn dat ik steeds vroeger naar boven sloop. Ik voelde me, zoals Friedrich Nietzsche in een brief schrijft, ‘afgemat als een eendagsvlieg bij avond’, na het dagelijkse info-bombardement. En dan liet ik me meeslepen door Ludwig Unger naar Engeland, in Tommy Wieringa’s Caesarion of naar het Amerikaanse Newark door Philip Roth in Het Complot tegen Amerika.

Straks op naar het stemlokaal, de zon in, naar buiten, het voorjaar tegemoet. Benieuwd of ik daarna weer de korte baan pak, het verhaal, het gedicht en het essay. U hoort van mij. En … stem wijs!

 

 

Recent

21 maart 2017

Intrigerende zwakheden

20 maart 2017

De zee in Tilburg

Literair Nederland - 10 jaar geleden

26 maart 2007

Zonder dat hij het wist, keek ze hem telkens na als hij voorbijkwam, de winkelierster, langs de zaak, soldaat Brû. Hij liep daar heel ongedwongen, in zijn vrolijke kaki klof, met zijn haar, tenminste wat er onder de kepie van te zien was, zijn haar keurig geknipt en nagenoeg glanzend, zijn handen langs de naad van zijn broek, handen waarvan de ene, de rechter, met onregelmatige tussenpozen omhoogging om een superieur te eren of de groet van een gedemilitariseerde te beantwoorden. Niet bevroedend dat hij elke dag door een bewonderend oog werd vastgepind op de weg die hem van de kazerne naar het bureel voerde stapte soldaat Brû, die in het algemeen nergens aan dacht, maar als hij dat toch deed dan het liefst aan de slag bij Jena, stapte soldaat Brû voort met de onbevangenheid van een niet-bewuste. Met zijn niet bewust grijsblauwe ogen en zijn niet bewust elegant omwikkelde beenkappen droeg soldaat Brû heel naïef al het nodige met zich mee om in de smaak te vallen bij een jongejuffrouw die niet helemaal jong meer was en ook niet helemaal juffrouw. Het ontging hem.

Zonder dat hij het wist, keek ze hem telkens na als hij voorbijkwam, de winkelierster, langs de zaak, soldaat Brû. Hij liep daar heel ongedwongen, in zijn vrolijke kaki klof, met zijn haar, tenminste wat er onder de kepie van te zien was, zijn haar keurig geknipt en nagenoeg glanzend, zijn handen langs de naad van zijn broek, handen waarvan de ene, de rechter, met onregelmatige tussenpozen omhoogging om een superieur te eren of de groet van een gedemilitariseerde te beantwoorden.

Lees meer