2 april 2012

De trommel van Else Berg – Betty van Garrel

Gesignaleerd door de redactie

Journaliste Betty van Garrel schreef jaren geleden voor NRC Handelsblad een artikel over een trommel die tot de rand toe gevuld was met brieven en foto’s van de kunstenares Else Berg. Ter gelegenheid van een overzichtstentoonstelling van het werk van Else Berg en haar man Mommie Schwarz maakt Van Garrel de inhoud nu openbaar.

De Duitse kunstenares Else Berg (1877-1942) kwam in 1911 naar Nederland met de Nederlandse schilder Samuel ‘Mommie’ Schwarz, die zij in Koningsberg had leren kennen. Zij raakten bevriend met onder anderen Charley Toorop en Leo Gestel en waren actief in het Amsterdamse en Bergense kunstenaarsleven. Else tekende en schilderde vele landschappen en portretten, onder meer tijdens de reizen die het echtpaar maakte naar Italië, Spanje, toenmalig Joegoslavië en Turkije.
In 1942 werden Else Berg en Mommie Schwarz door de Duitsers gedeporteerd naar Auschwitz, waar ze zijn vermoord. In haar atelierwoning aan het Amsterdamse Sarphatipark werd onder meer een beschilderde blikken trommel aangetroffen, vol met brieven, documenten, rekeningen en foto’s. Ze geven een intens beeld van haar liefde voor Monne Schwarz, de vele internationale vriendschappen die zij onderhield en haar hooggestemde aspiraties. Betty van Garrel beschrijft zorgvuldig de inhoud van de trommel. Uit dit proces van ‘emotionele archeologie’ rijst een portret op van een gedreven schilderes.

Betty van Garrel is journaliste. Zij schreef eerder biografieën over Willem den Ouden en Henri Plaat. Samen met Herman Pieter de Boer schreef zij de dit jaar opnieuw uitgebrachte verhalenbundel Zalig zijn de schelen.

Lees hier de besprekingen in Ons Amsterdam en Het Parool.


De trommel van Else Berg

64 pagina’s
ingenaaid
circa 80 illustraties
Prijs: € 14,90

In het Joods Historisch Museum is van 23 maart t/m 24 juni een tentoonstelling van het werk van Else Berg en Mommie Schwarz te zien.

 

Recent

16 oktober 2017

Nooit meer los van Indië

Literair Nederland - 10 jaar geleden

29 oktober 2007

Roman met cartoonachtige taferelen
Door Rabin Gangadin

De opvatting dat de zintuiglijke waarneembare wereld de enige werkelijkheid is, is tegenwoordig niet meer vol te houden. In die andere dimensie van werkelijkheid speelt niet alleen de nieuwe natuurkunde, maar ook de religieuze ervaring een belangrijke rol.
De ervaring van mensen die contact zouden hebben gehad met een werkelijkheid die uitstijgt boven de alledaagse werkelijkheid, betreft een waarneming van het transcendente, a.h.w.

Lees meer