8 oktober 2014

De Parelduiker – Tip Marugg en Nanne Tepper

Nagelaten werk van Tip Marugg en de andere kant van een cult-schrijver: Nanne Tepper

Nagelaten werk van Tip Marugg en de andere kant van een cult-schrijver: Nanne Tepper

Recensie Literair tijdschrift door Ingrid van der Graaf

Een schrijver die vermeld wordt in De Parelduiker is óf een overleden óf een in de vergetelheid geraakte schrijver waarvan het grote publiek veelal geen weet heeft. De Parelduiker brengt daar verandering in door steeds iets uit de diepe literaire wateren op te duiken waar geen mens naar zocht maar dat je, wanneer je het in handen (onder ogen) hebt, als een waardevol gegeven koestert.

De samenstellers Aart G. Broek en Wim Rutgers van Verzameld werk (1945 – 1995) van Tip Marugg (1923-2006),  gingen ervan uit dat al het werk van Marugg tussen deze tijdspanne bekend was en door hen ingezien. Maar er werden dozen vol krantenknipsels gevonden waarvan ze het bestaan niet kenden. Daarover in De Parelduiker 3 van dit jaar.
In de laatste Parelduiker van 2013 een stuk over Nanne Tepper (1962 – 2012). Die in zijn tijd van debuteren net zo veelbelovend was als Arnon Grunberg. Depressies hielden hem weg van zijn ‘grote’ werk. Hij schreef enkel nog columns en muziekrecensies. De betekenis van ‘veelbelovend’ niet waarmakend maakte hij op vijftig jarige leeftijd een einde aan zijn leven.

Aart Broek beschrijft in hoeverre een verzameld werk compleet, of liever incompleet is. Er kan altijd nog iets boven water komen waarvan de samenstellers geen weet hadden. Zo ook het geval met het werk van Marugg. Broek en Rutgers hadden toegang tot al het werk van Marugg dat in omloop was. De familie evenwel is er van overtuigd dat het werk dat hij in portefeuille hield, niet zonder meer gepubliceerd mag worden. Marugg heeft aangegeven dat wat niet voor derden bestemd is, hij bij zijn leven verbrand zou hebben. Hier liggen dus nog enkele stukken die op de openbaarheid wachten. Wat er ook buiten beschouwing gebleven is waren dozen vol krantenknipsels, veelal recensies van theaterstukken en tentoonstellingen verzameld door een particulier. Tien jaar nadat deze dozen geschonken waren aan de openbare bibliotheek kwamen deze stukken boven water. Te laat om opgenomen te worden in het verzameld werk. Broek pleit dan ook voor een ‘krachtdadig handelen in archieven en bibliotheken ten aanzien van het verkrijgen en vervolgens toegankelijk maken’ van materiaal van belangrijke schrijvers. Mooi is het dat De Parelduiker er is en ruimte biedt aan nieuwe vondsten en wetenswaardigheden over vergeten- of schrijvers van lang her. Aldus een aanvulling op het verzameld werk van Tip Marugg, geïllustreerd met foto’s van een jonge Marugg, een afbeelding van een handgeschreven briefje (1985), opgedragen aan de vrouw van Boeli van Leeuwen, het typoscript van een enkel krantenartikel en een prachtige afbeelding van een ets van de kop van Marugg  (2013) door de Leidse beeldende kunstenaar Bert Kienjet.

Verder in deze 3e editie van dit jaar een interessant stuk van Jaap Cohen over de literaire wereld midden jaren vijftig vorige eeuw. Boekverkoper en literair koppelaar Karel van Boeschoten hield residentie in de Huidenstraat 13 te Amsterdam, alwaar hij in 1958 de toen 25-jarige rechtenstudent Hans Ulrich (kortweg Ulli) Jessurun d’Oliveira ontving. Het jaar dat W.F. Hermans De donkere kamer van Damokles publiceerde. d’Oliveira schreef daarover een diepgravende recensie voor het blad Propria Cures waarmee hij de aandacht trok van Jaap Oversteegen die kind aan huis was bij de boekwinkel Van Boeschoten. Interessant is dat deze Oversteegen als Paul Dehoes geportretteerd werd door Voskuil in Bij nader inzien. Kijk, dat zijn mooie ontboezemingen die de liefhebber van goede literatuur graag wil weten. Oversteegen speelde een grote rol in de literaire ontwikkeling van d’Oliveira. Evenals Geert van Oorschot en Gerard van het Reve (toentertijd redactielid Tirade). Het was de tijd dat de beschouwingen van literatuur meer en meer op de persoon van de auteur werden gespeeld. Dit ook weer met mooie afbeeldingen geïllustreerd. Een Tiradecover uit 1958 met een tekening van Nico Wijnberg geeft een mooi tijdsbeeld.

In de rubriek Laag water schrijft Nick Ter Wal over het pianospel van Ida Simons (1911-1960), de auteur van Een dwaze maagd die op de lijst van ‘opnieuw ontdekte’ auteurs van deze tijd staat. Zij was dus ook een begaafd pianiste.

publication-567Dit mag niet onvermeld blijven: in het laatste nummer van De Parelduiker 2013 staat een mooi stuk van Jack van der Weide over de opkomst en ondergang van de Groningse schrijver Nanne Tepper. Vanaf midden jaren negentig gold Tepper als een cult-schrijver. Hij debuteerde met De eeuwige jachtvelden (1995) waarvoor hij de Anton Wachterprijs ontving en dat vier jaar later vertaald werd als The Happy Hunting Hours. In 1999 kwam zijn tweede roman De vaders van de gedachte uit, waarmee hij op de shortlist van de Libris Literatuurprijs kwam. In vier jaar tijd schreef hij vier prozawerken en een flinke hoeveelheid verhalen, essays, columns en recensies. Er werd veel van hem verwacht maar hij verdween van het literaire toneel. Hij kampte met zware depressies. In een fictief zelfportret schrijft Tepper over zichzelf: ‘Eerlijk gezegd valt de oogst me op geen enkele wijze mee, nu ik, dertig jaar oud en op het gebied van crises omtrent de eigen identiteit behoorlijk uitgeluld, mijzelf gedwongen zie een adempauze in te lassen, daar mijn gejammer nu zelfs mijn muze met stomheid heeft geslagen en mijn laatste lezer een straatje om heeft doen gaan.’ Nanne Tepper een schrijver die zichzelf van het literaire podium verwijderde. Lees ook deze Parelduiker en verrijk je met literaire berichten vanuit de coulissen geschreven.

 

De Parelduiker is verkrijgbaar in deze boekhandels
Oude nummers via uitgeverij Lubberhuizen
Kijk hier voor een  abonnement
De Parelduiker op Facebook.

 

De Parelduiker
Tip Marugg en Nanne Tepper
ISBN: 9789059373853

Meer van :

27 maart 2017

Pulp of kunst

Over 'Keerzijde' van Dulce Maria Cardoso
23 maart 2017

Mooie ontledingen van Alberts werk die aansluiten op zijn levensverhaal

Over 'Leven op de rand. Biografie A. Alberts' van Graa Boomsma
23 maart 2017

Erotiek en censuur in De Parelduiker

Over 'De parelduiker 2017/1 - Verboden' van Eindredactie: Hein Aalders

Recent

22 maart 2017

Klank en ritme geven sturing aan de gedichten

Over 'Haar vliegstro' van Peggy Verzett
21 maart 2017

Intrigerende zwakheden

Over 'De terranauten' van T. Coraghessan Boyle
20 maart 2017

De zee in Tilburg

Over 'Goudvissen en beton' van Maartje Wortel
15 maart 2017

De kracht van verhalen

Over 'Eden' van Marcel Möring
14 maart 2017

Uitzonderlijke poëzie, liefst hardop voorlezen

Over 'De optocht' van Toon Tellegen - Illustraties Annemarie van Haeringen

Verwant