De jaagster

Door Stefan Ruiters

De afgelopen week ben ik gefascineerd geraakt door het fenomeen de jacht. Niet uit mezelf, alhoewel ik door de landschappelijke context, altijd wel romantische noties bij het jagen heb. Toch – door mijn vroeg-volwassen geworden pacifisme, begonnen in de jaren ’80 – waren wapens en alles wat daarmee te maken heeft, geweld, oorlog, wapenhandel, en zo voorts, niet bepaald iets waar ik affiniteit mee kreeg. Dat werd flink op de proef gesteld door het boek Buit. Een jachtjaar (2016) door Pauline de Bok. Nomen est omen. De schrijfster lijkt een voorliefde voor morbide onderwerpen te hebben. Ze schreef eerder al over doodsberichten en begraafplaatsen. En over ontheemden. Ik begrijp haar fascinatie wel. En dus ook de stap die ze vorig jaar zette om een jaar lang te verblijven in haar omgebouwde koeienstal in het voormalige Oost-Duitsland.

Samen met haar man, Boom (!) geheten, komt ze al jaren op deze plek. Maar nu wil ze er alle seizoenen meemaken. En ook als jager, met jagersakte op zak. Het boek is een verslag van een langzaam vergroeien met deze nieuwe omgeving – natuur, wild, weer, Duitsers, jagers – al merkt De Bok dat ze een buitenstaander zal blijven. En toch is dit wat ze wil. Een mooi, maar ook wel weer wrang existentieel principe. De outsider die niet anders kan zijn dan dat, maar toch ook zoekt naar aansluiting bij een inheemse gemeenschap. De schrijfster heeft zelfs de vluchtelingen uit Syrië door de velden van Mecklenburg-Vorpommern zien lopen. De buitenstaander die nog meer ontheemde mensen voorbij ziet trekken. En vlakbij haar onderkomen en haar jachtgebied lag de grens tussen Oost- en West-Duitsland. Ook al heeft De Bok zich vrijwillig teruggetrokken uit het stadse, drukke leven, nieuwe en oude sporen van de geschiedenis lopen om haar heen.

Ik zag een paar maanden terug op televisie ster-kok Jamie Oliver zichzelf de opdracht geven om zelf een dier te doden dat hij zelf zou villen, slachten, bereiden en opeten. Hij sneed de keel van de geit met zichtbaar afgrijzen door. Maar, stelde hij, wat is er puurder en oprechter en natuurlijker dan dit? Ook Pauline de Bok vertelt in geuren en kleuren over de regels en de verschillende methodes van de jacht. Het aanzitten, schieten, slachten (ontweiden) en bereiden van het dier. De drijfjacht. Het jagen om te eten en het jagen om de wildstand te beheersen. En ook de aarzelingen en overpeinzingen die een modern mens – net als ik onthecht van de natuur en haar wetten, balend van een kapotte laptop, snel naar Berlijn! – heeft als het aankomt op deze essentiële zaken van leven en dood. Fascinerend. Snel haar roman De jaagster (2014) bestellen en lezen.

 

 

Recent

25 april 2018

Roman als gebeurtenis

Literair Nederland - 10 jaar geleden

10 juli 2008

Saramago lezen tegen de tijdgeest
Recensie door Menno Hartman

‘De Nederlandse musea bevinden zich in een identiteitscrisis. Ze lijken niet te weten waar hun eigenlijke taak ligt: bij kunst of bij entertainment.’ schreef Janneke Wesseling in het NRC-Handelsblad van zaterdag 30 oktober. Verscheidene musea kiezen niet meer voor tentoonstellingen die gewijd zijn aan een kunstenaar, maar laten zich door een kunstmarketingbureau adviseren overzichtstentoonstellingen te maken met titels als Bloemen van verlangen, vier eeuwen bloemen in de kunst.

Lees meer