De Gids december 2008: Plaatsen van Afrikaner herinnering

Wat zou er gebeuren als je naar analogie van de inmiddels beproefde Europese formule historische ‘plaatsen’ of topoi van Afrikaner herinnering gaat zoeken en beschrijven? Dat was de inzet van een congres dat Siegfried Huigen in september 2007 organiseerde aan de Universiteit van Stellenbosch, Zuid-Afrika. De Gids-redactie was onmiddellijk geïnteresseerd en heeft de uitkomst met spanning gevolgd. Zoals bekend kijkt De Gids graag over de landsgrenzen, en volgt het tijdschrift met regelmaat de postkoloniale geschiedschrijving op zijn pagina’s. Zuid-Afrika is Nederland om meerdere redenen vertrouwd en vreemd, de toekomst van de Afrikaners en hun cultuur is ongewis en hun geschiedenis hoe dan ook boeiend. Met Huigen werd afgesproken een selectie van de wetenschappelijke bijdragen als bouwsteen voor een themanummer te gebruiken, de Gids-redactie zou zich buigen over de literaire component.

Dat resulteerde in een afwisselende uitgave, met essays van onder andere Marlene van Niekerk, over Afrikaner eetcultuur, Ena Jansen over de omgang met bedienden, Stephanus Muller over het volkslied, Albert Grundlingh over rugby, gedichten van Antjie Krog, Charl-Pierre Naudé, Wilma Stockenström en anderen, en een interview door journalist Simon Kuper.

Het geheel wordt verlevendigd door werk van Anton Kannemeyer alias Joe Dog, in Zuid-Afrika een bekend cartoonist. Hij treft in zijn bijdrage de toon die De Gids graag laat horen: klaar en kritisch, met humor en oog voor detail.

Inhoud

Bij dit nummer

Siegfried Huigen Koos Kombuis en de collectieve herinnering

Wilma Stockenström Gegroet, julle wat was

Marlene van Niekerk De Etende Afrikaner: Aantekeningen voor een kleine typologie

Gert Vlok Nel Die essensie van die treinrit

Siegfried Huigen Taalmonumenten

Charl-Pierre Naudé Die witste strand

Gerrit Olivier De lokasie

Antjie Krog Brentpark march for freedom 1990

Ena Jansen ”n witter, wyer blou.’ Jeugdherinneringen van Elisabeth Eybers

Elisabeth Eybers Een domineesdochter

Elisabeth Eybers Vier gedichten

Lizette Grobler De windpomp

Marlene van Niekerk Seun wat visvang

Ena Jansen Ieder aan een hand van Meisie. Het fotoalbum als archief

Simon Kuper Dit klink voor ons zoo zoet: Een dag met de laatste Afrikaner

Albert Grundlingh Rugby

Barbara Henkes Weerbarstige toekoms

Stephanus Muller De Stem

Plaatsen van Afrikaner herinnering, uitgeverij Balans, € 14,95, ISBN 9789050189361.

Recent

19 september 2018

Omdenken in optima forma

14 september 2018

Een meer van wanhoop

Literair Nederland - 10 jaar geleden

03 oktober 2008

Niet overtuigend maar wel sterk in het laatste deel
Recensie door Menno Hartman

Coen Peppelenbos debuteerde onlangs met de roman Victorie, een roman in drie delen. In het eerste deel wordt Merijn – broer van de hoofdpersoon – gevolgd nadat bekend is geworden dat de hoofdpersoon, Victor, dood is.

Het tweede deel van de roman gaat over Sarah. We volgen er de gedachten van een leraar Engels, die in zijn huis dit meisje vasthoudt, het vriendinnetje van Merijn en waarin duidelijk wordt dat deze Ten Haaf, Merijn gedood heeft door een grote steen naar hem te gooien, nadat hij hem met een camera had gezien.

Lees meer