12 mei 2014

De gewichtlozen – Valeria Luiselli

Spel van schrijvers & geschrevene

Recensie door Vera ter Beest

Fantasie en werkelijkheid. Spaans- Amerikaanse auteurs weten al sinds de jaren ’60 hun lezers te boeien en te vermoeien met hun literair spel tussen deze extremen. Dat ook de Mexicaanse Valeria Luiselli (1983) wel van een spelletje houdt, blijkt uit De gewichtlozen. In deze roman presenteert Luiselli haar lezers een Mexicaanse vrouw. Deze schrijft op haar beurt een roman over de Mexicaanse dichter Gilberto Owen. Haar obsessie voor hem begon toen ze nog werkte voor een uitgeverij in New York en erachter kwam dat hij in de jaren ’20 in het appartement vlak achter dat van haar had gewoond. Vanaf dat moment vervaagt de grens tussen fantasie en werkelijkheid.

Als zij jaren later als moeder van twee kinderen thuis zit, probeert ze aan de dagelijkse sleur te ontsnappen door te schrijven. Ze zegt een nacht in zijn appartement te hebben doorgebracht. Vervolgens doet ze het voorkomen alsof ze de uitgever heeft voorgelogen en zelfs manuscripten heeft vervalst om Owens werk gepubliceerd te krijgen. Er lijkt geen weg meer terug als ze schrijft:

‘De vertelster ontdekt dat terwijl ze een verhaal in elkaar rijgt het weefsel van haar werkelijkheid versleten raakt en breekt. De vezel van de fictie begint aan de werkelijkheid te tornen en niet vice versa, zoals dat zou moeten.’ (p. 79.)

Met nostalgie kijkt ze terug op haar eigen verleden dat ze, geïnspireerd door de kinderlijk-absurde gesprekken met haar zoontje, begint aan te vullen en te herschrijven. Tegelijkertijd werkt ze aan de roman over Owen en terwijl ze schrijft, gaan hun levens steeds meer op elkaar lijken tot het moment dat het leven van schrijfster en dichter één is.

De gewichtlozen is een gecompliceerde raam-in-raamvertelling. Naast het verhaal van de hoofdpersoon en haar leven, dat al vrij lastig is om te volgen door de sprongen in de tijd, loopt het verhaal van de dichter Owen. De roman bestaat uit twee delen. In het eerste deel zijn de twee verhaallijnen nog duidelijk van elkaar te onderscheiden, maar het tweede deel vraagt volledige concentratie. Heden en verleden van zowel schrijfster als dichter lopen door elkaar, fantasie en werkelijkheid gaan hand in hand en ook de twee verhaallijnen vloeien in elkaar over. Op het eind leven beide personages in éénzelfde, fictieve, wereld. Al met al is de Gewichtlozen helemaal niet zulke lichte kost als de titel doet vermoeden.

 

De gewichtlozen
Valeria Luiselli
Vertaling door: Merijn Verhulst
roman
Verschenen bij: Karaat, Uitgeverij
ISBN: 9789079770083
192 pagina's
Prijs: € 17,95

steun-ons

Vond u dit een boeiende recensie? Help ons dan om dergelijke hoogwaardige en interessante boekbesprekingen te blijven publiceren. Wij willen uw steun gebruiken om u bijvoorbeeld de mogelijkheid te bieden de gerecenseerde boeken direct via Literair Nederland te bestellen.

 

Meer van Vera ter Beest:

27 augustus 2015

Momenten van wraak, woede en (voorbije) liefde

Over 'Echtscheiding in de lucht ' van  Gonzalo Torné
11 februari 2015

Het verhaal achter de erotische fantasie

Over 'Venus in bont ' van Leopold von Sacher
1 december 2014

Fotoverhaal

Over 'Morgen komt Liesbeth ' van Olivier Willemsen

Recent

16 januari 2017

Sprookjes hebben geen woorden nodig

Over 'Sprookjes van Grimm zonder woorden' van Frank Flöthmann
12 januari 2017

Een blik in de spiegel

11 januari 2017

Reis door het leven

Over 'De tere bloemen van het verstand' van Myrte Leffring
10 januari 2017

Een echt Renaissance-mens

Over 'Rusteloos en overal' van Michiel van Kempen
9 januari 2017

Berichten uit het bezemhok

Over 'Zonder rampspoed valt er niets te melden' van Frans Pointl

Verwant

12 mei 2014

Overtuigend debuut

Over 'Valse papieren ' van Valeria Luiselli
12 mei 2014

Tanden als spiegels van de ziel

Over 'De geschiedenis van mijn tanden' van Valeria Luiselli
12 mei 2014

Recensie door Olivier Rieter

Over 'Manieren om naar huis terug te keren ' van Valeria Luiselli