9 november 2010

David van Reybrouck wint AKO-Literatuurprijs

Gisteravond ontving de Vlaamse cultuurhistoricus en schrijver David van Reybrouck(39) zijn derde onderscheiding in drie weken tijd. Zijn boek Congo. Een geschiedenis, won eind oktober de Libris Geschiedenisprijs, 2 november de J. Greshoff-prijs en nu de AKO-Literatuurprijs. David van Reybrouck was zelf van mening dat zijn ‘emmertje’ met prijzen al goed gevuld was maar dat er blijkbaar ruimte was voor meer.

De prijs werd gisteravond in het Teylers Museum te Haarlem uitgereikt. Van de zes genomineerden werden Tom Lanoye met Sprakeloos, en David van Reybrouck met Congo. Een geschiedenis, gezien als de grootste kanshebbers.

Juryvoorzitster Femke Halsema wist de spanning er niet lang in te houden. Dat de jury gekozen had voor een boek dat ‘verrast en ontroert’, was op beide boeken van toepassing. Maar toen daarop volgde dat het winnende boek ‘een combinatie was van anekdotiek, historische analyse en diep menselijk inzicht’, was duidelijk dat het ging over Congo.

De jury sprak over Congo, Een geschiedenis, als een ‘knap gecomponeerd verhaal over uitbuiting, slavernij, kolonialisme, terreur, veerkracht en overleven.’ En noemde het een verhaal dat Van Reybrouck ‘moest vertellen’ en dat hij dat doet ‘zonder ook maar een moment de greep op zijn materiaal te verliezen: persoonlijk, meeslepend, humaan, toegankelijk en bijna achteloos.’ In het winnende boek beschrijft Van Reybrouck de geschiedenis van Congo, onder Mobutu Zaïre geheten en sinds 1997 weer Congo, van 1850 tot 2010. Een geschiedenis die loopt van ruim voor de komst van ontdekkingsreiziger, Henry Morton Stanley, tot de invloed van China, Obama en de huidige economische crisis op het land.

De jury: ‘Door zich te baseren op historische gegevens en zich uitgebreid te documenteren, gaat de schrijver te werk als historicus. Hij doet geen enkele moeite de romancier in zichzelf te onderdrukken. Zijn superieure literaire stijl geeft de feiten vleugels, haalt ze onderuit en dompelt de lezer onder in een verbijsterende historische documentaire. ‘

Het is vreemd te midden van zoveel talent uitverkoren te zijn’, zei David Van Reybrouck, knikkend naar Tom Lanoye en Oscar van den Boogaard. Congo heeft veel energie gevraagd: ik heb meer dan 5.000 bronnen geraadpleegd en Congolezen geïnterviewd. Je verhaal kan ook maar wegen als je het afweegt tegen de meer analytische bronnen die al bestaan.’

Congo. Een geschiedenis is een non-fictiewerk van 680 pagina’s. Vorige week zei de schrijver daarover in De Standaard: ‘Ik doe maar één toegift aan de lezer: ik neem hem zeer serieus. De lat moet zo hoog mogelijk liggen, de drempel zo laag mogelijk. Dat wordt kennelijk gewaardeerd.’
In zij dankwoord richtte Van Reybrouck zich in het bijzonder tot Tom Lanoye: ‘Lieve Tom, ik heb je Sprakeloos ademloos uitgelezen.’

Tom Lanoye behaalde dit seizoen met zijn boek Sprakeloos, de shortlist van elke grote literaire prijs. Maar werd telkens voorbij gestreeft door een ander sterk werk. Inmiddels is de lofzang op zijn overleden moeder wel een bestseller.

Naast Van Reybrouck dongen vijf andere schrijvers dit jaar mee naar de prestigieuze literatuurprijs: Kees van Beijnum met Een soort familie, Oscar van den Boogaard met Meer dan een minnaar, Tom Lanoye (Sprakeloos), Willem Jan Otten (Onze lieve vrouwe van de schemering) en Koen Peeters (De bloemen).

De prijs is goed voor 50.000 euro en een sculptuur van de Vlaamse kunstenaar Eugène Peters. Een deel van de prijs wil Van Reybrouck besteden aan een goed doel. Vorig jaar won Erwin Mortier met Godenslaap. Eerdere laureaten waren Doeschka Meijsing (2008), A.F.Th (2007), Hans Münsterman en Jan Siebelink.

Recent

16 oktober 2017

Nooit meer los van Indië

13 oktober 2017

Leven zonder moeder

12 oktober 2017

Een antikrimi

11 oktober 2017

De stijl tekent de man

10 oktober 2017

Eindeloos gepieker

Literair Nederland - 10 jaar geleden

22 oktober 2007

Klein boek zonder enige allure
Door Frans

Waarom gaf de commissie – Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek – aan Geert Mak de opdracht om het boekenweekgeschenk 2007 te schrijven? Vermoedelijk vanwege zijn succes met de dikke pil ‘In Europa’. Zou Mak daarom als onderwerp voor zijn boek de Galatabrug, die Europa met Klein-Azië verbindt, gekozen hebben?

Lees meer