Door Ingrid van der Graaf

Nadat eerder deze week de Vlaming David Troch er met de Turing Nationale Gedichtenprijs vandoor ging, is het wederom een Vlaming die een prestigieuze Nederlandstalige Poëzieprijs wint. De neurowetenschapper en dichter Jan Lauwereyns, die als enige van de vijf dichters tijdens het Genomineerden VSB Poëzieprijs op Tournee, enkel op dvd aanwezig was omdat hij in Japan resideert maar die - blijkens de uitslag - beslist niet uit het vizier van de jury was verdwenen.

Lauwereyns (1969) heeft gisteravond de VSB Poëzieprijs 2012 gewonnen en daarmee 25.000 euro voor zijn bundel Hemelsblauw. Hij ontving de prijs tijdens een feestelijke avond uit handen van juryvoorzitter Kathleen Ferrier. Naast Jan Lauwereyns werden bundels van Peter Ghyssaert, Willem Jan Otten, Erik Spinoy en Anne Vegter genomineerd.

De jury, verder bestaande uit Astrid Lampe, Ton Naaijkens, Ester Naomi Perquin, Hans Vandevoorde, zijn unaniem van mening dat met deze bundel de poëzie een ‘nieuwe weg inslaat en uitnodigt tot het verkennen van geheel nieuwe horizonten’. Een bundel die volgens de jury geslaagd is in het combineren van wetenschap en poëzie. Hoewel Hemelsblauw  Lauwereyns' zevende dichtbundel is en zijn debuut in 1999 werd genomineerd voor de C. Buddinghprijs, is  hij van de vijf genomineerden het minst bekend. Maar met het winnen van deze prijs zal daar, met ingang van gisteravond, zeker verandering in komen.

Uit het juryverslag: ‘Deze vijf lange gedichten of cycli geven zich slechts langzaam
prijs, irriteren door hun ongrijpbaarheid en fascineren in hun duisterheid. De
bijzondere laatste cyclus, die voortkomt uit een gedicht van Wallace Stevens,
bevat in dit opzicht kenmerkende regels:

‘Gif in mijn hart / De smaak van het geluid van het denken / Mijn weerstand tot moes / De zinnelijkheid van abstractie / De zinnelijkheid die alles wil / Geschonken licht / In mij / De noodzakelijke pols van Waarheid / Je sterreloze blauwigheid / De koelte van het
meer’.

De VSB Poëzieprijs werd voor het eerst toegekend in 1994 en is de meest belangrijke prijs binnen Nederlandstalig gebied voor poëzie. Sinds vorig jaar is de uitreiking van de prijs het startsein voor de jaarlijkse Gedichtendag Nederland en Vlaanderen. Ter gelegenheid van deze dag verschijnen er twee speciale uitgaven: De bundel Half in zee van Joke van Leeuwen en Erik Spinoy schreef het Gedichtendag-essay, AS/zteken.

 

Hemelsblauw
Jan Lauwereyns
Blz: 80
Prijs: 17,50
Uitgegeven: De Bezige Bij

 

 

Na de lustrumeditie van vorig jaar in het stadhuis strijkt het zesde Huis van de Poëzie dit jaar neer in het Centraal Museum. De poëzie vormt op donderdag 26 januari, Gedichtendag, letterlijk het middelpunt van de kunsten. Ruim dertig dichters dragen op 26 januari 2012 - Gedichtendag - voor in het Centraal Museum van Utrecht dat voor één avond wordt overgenomen door de poëzie.

In de 19e-eeuwse stallen van het museum weten dichters met allure als Rutger Kopland, Tonnus Oosterhoff, Judith Herzberg, Eva Gerlach, Frank Koenegracht en Menno Wigman zich omringd door de indrukwekkende schilderijen van Abraham Bloemaert. Maar ook in de andere ruimten van het gebouw met haar kruipdoor-sluipdoor-structuur, wacht het publiek verrassende ontmoetingen tussen poëzie en beeldende kunst. Ook dit jaar dringt het Huis van de Poëzie door tot in alle hoeken en gaten van het gebouw. Een feest waarbij alle zintuigen worden betrokken: de organisatie waarschuwt voor een waar sensorisch bombardement. Rapper Kapabel, uit de stal van Kytopia, legt met zijn programma De Avonduren de relatie tussen poëzie en muziek, Hans Dagelet wekt de dichter die ook in W.F. Hermans huisde tot leven en grenzen worden overschreden in de Internationale Kamer van Anna Arov.

Ingmar Heytze presenteert zijn nieuwe bundel Ademhalen onder de maan en Chrétien Breukers houdt met medesamensteller Philip Hoorne De Nederlandse poëzie in pocketformaat ten doop: een bloemlezing. In de nok van het museum staan de dichters van het Feest der Poëzie model, die - terwijl het publiek hen schildert - hun verzen ten gehore brengen en het Poëziecircus verzorgt een eenmalige, unieke vorm van een 'stille disco': wandel met koptelefoon op langs de schilderijen van de grootse Bloemaert-tentoonstelling terwijl bijpassende gedichten u live worden ingefluisterd door een huisdichter.

Op de vooravond van Gedichtendag opent het Huis van de Poëzie opnieuw haar deuren voor de VSB Poëzieprijs. In samenwerking met Poetry International wordt op de feestelijke avond van woensdag 25 januari in de Nicolaïkerk bekend gemaakt wie van de genomineerde dichters de grootste jaarlijkse poëzieprijs voor zijn bundel wint: Peter Ghyssaert, Jan Lauwereyns, Willem Jan Otten, Erik Spinoy of Anne Vegter. Joke van Leeuwen geeft met een voordracht uit de door haar geschreven Gedichtendagbundel het startschot aan Gedichtendag 2012 Presentatie is in handen van Ingmar Heytze.


Het Huis van de Poëzie
Centraal Museum Utrecht
Nicolaaskerkhof 10
Do 26 Januari 2012 20:00 uur
Kaarten € 12,50 / € 16,- via www.huisvandepoezie.nl

Uitreiking VSB Poezieprijs
Wo 25 Januari 20:00 uur
Nicolaïkerk
Beperkt aantal plaatsen beschikbaar