Door Ingrid van der Graaf

Nadat eerder deze week de Vlaming David Troch er met de Turing Nationale Gedichtenprijs vandoor ging, is het wederom een Vlaming die een prestigieuze Nederlandstalige Poëzieprijs wint. De neurowetenschapper en dichter Jan Lauwereyns, die als enige van de vijf dichters tijdens het Genomineerden VSB Poëzieprijs op Tournee, enkel op dvd aanwezig was omdat hij in Japan resideert maar die - blijkens de uitslag - beslist niet uit het vizier van de jury was verdwenen.

Lauwereyns (1969) heeft gisteravond de VSB Poëzieprijs 2012 gewonnen en daarmee 25.000 euro voor zijn bundel Hemelsblauw. Hij ontving de prijs tijdens een feestelijke avond uit handen van juryvoorzitter Kathleen Ferrier. Naast Jan Lauwereyns werden bundels van Peter Ghyssaert, Willem Jan Otten, Erik Spinoy en Anne Vegter genomineerd.

De jury, verder bestaande uit Astrid Lampe, Ton Naaijkens, Ester Naomi Perquin, Hans Vandevoorde, zijn unaniem van mening dat met deze bundel de poëzie een ‘nieuwe weg inslaat en uitnodigt tot het verkennen van geheel nieuwe horizonten’. Een bundel die volgens de jury geslaagd is in het combineren van wetenschap en poëzie. Hoewel Hemelsblauw  Lauwereyns' zevende dichtbundel is en zijn debuut in 1999 werd genomineerd voor de C. Buddinghprijs, is  hij van de vijf genomineerden het minst bekend. Maar met het winnen van deze prijs zal daar, met ingang van gisteravond, zeker verandering in komen.

Uit het juryverslag: ‘Deze vijf lange gedichten of cycli geven zich slechts langzaam
prijs, irriteren door hun ongrijpbaarheid en fascineren in hun duisterheid. De
bijzondere laatste cyclus, die voortkomt uit een gedicht van Wallace Stevens,
bevat in dit opzicht kenmerkende regels:

‘Gif in mijn hart / De smaak van het geluid van het denken / Mijn weerstand tot moes / De zinnelijkheid van abstractie / De zinnelijkheid die alles wil / Geschonken licht / In mij / De noodzakelijke pols van Waarheid / Je sterreloze blauwigheid / De koelte van het
meer’.

De VSB Poëzieprijs werd voor het eerst toegekend in 1994 en is de meest belangrijke prijs binnen Nederlandstalig gebied voor poëzie. Sinds vorig jaar is de uitreiking van de prijs het startsein voor de jaarlijkse Gedichtendag Nederland en Vlaanderen. Ter gelegenheid van deze dag verschijnen er twee speciale uitgaven: De bundel Half in zee van Joke van Leeuwen en Erik Spinoy schreef het Gedichtendag-essay, AS/zteken.

 

Hemelsblauw
Jan Lauwereyns
Blz: 80
Prijs: 17,50
Uitgegeven: De Bezige Bij

 

 

Het papieren boek is voor het eerst in eeuwen niet het belangrijkste podium
voor literatuur. Verandert hierdoor de wijze waarop we literatuur maken,
verspreiden en bewaren? En wat doen we dan met die enorme berg papieren boeken die we in onze boekenkasten, bibliotheken en boekwinkels verzameld hebben?

Literair Productiehuis Wintertuin organiseert over de toekomst van het boek een debat op 13 februari, samen met de Rode Hoed en Stichting Literaire Activiteiten Amsterdam.
Schrijvers, critici en uitgevers, waaronder Marja Pruis, Ivo Victoria, Christiaan Weijts, Lisa Kuitert, Maarten Asscher, Bastiaan Bommeljé en Fabian Paagman, zullen zich in de arena wagen om de degens te kruisen over verleden, heden en toekomst van het papieren boek. Isolde Hallensleben modereert de avond. Ook het publiek wordt uitgenodigd om mee te debatteren over de toekomst van het papieren boek.

Deze avond wordt tevens een bundeling essays gepresenteerd, met alle mogelijke toekomstscenario’s voor de literaire wereld in het algemeen en het gedrukte boek in het bijzonder. In opdracht van Literair Productiehuis Wintertuin schreven auteurs Ivo Victoria en Martijn Brugman, politicus Guy Verhofstadt, grafisch kunstenaar Kasper Andreasen, promovenda Inge van de Ven en festivalmaker Joost Heijthuijsen ieder een essay. Deze essays kregen elk een eigen vormgeving, en worden samen in experimentele vorm, als loose leaf, gepresenteerd.
Van literaire auteurs die in de toekomst een deel van hun inkomsten uit optredens en opdrachten afdragen aan hun uitgeverij, tot schrijvers die kunnen bestaan van gratis uitgegeven werk. En van een nieuwe manier van vormgeven, waarbij kaft, pagina en typografie onlosmakelijke onderdelen van de inhoud van de roman worden, tot een nieuwe manier van lezen.
Ivo Victoria: 'Daar was bijvoorbeeld de medewerker van een Vooraanstaande Literaire Uitgeverij die me opgewonden vertelde dat zij hun nieuwste digitale strategie eerdaags aan hun auteurs zouden gaan voorleggen. Per brief.'
Guy Verhofstadt: 'Nieuwe media zijn als concentrische cirkels in een oneindige ruimte. Het zijn geen communicerende vaten. Wat erbij komt, moet niet op een ander punt weer ingeleverd worden.'

'Papieren boek doet het beter dan verwacht tijdens feestdagen VS', 'Toekomst boekwinkels Selexyz aan zijden draadje' en 'Vaste boekenprijs geldt niet meer voor wetenschappelijk boek'. Een paar krantenkoppen van de afgelopen maand waaruit duidelijk blijkt dat de boekenwereld in beweging is. Verandert hierdoor de wijze waarop we literatuur maken, verspreiden en bewaren? Maken we ons terecht druk over de toekomst van het boek en de literatuur? Of - zoals Stephen Fry stelde - worden boeken net zo min bedreigd door e-books als trappen door liften? Aan de vooravond van de Boekenweek (14 t/m 24 maart) wordt hierover gedebatteerd.
Datum: 13 februari 2012
Locatie: Rode Hoed, Amsterdam
Aanvang: 20.00 uur
Voorverkoop via www.rodehoed.nl: €8 of €7 (CJP/studenten/Stadspas Amsterdam/65+)

De Ramsj! essaybundel is vanaf 13 februari voor € 12,50 verkrijgbaar via www.wintertuin.nl/ramsj