Agenda

14
sep

Filmessay Langs de Kapellekensbaan

Langs de Kapellekensbaan, naar het beroemde boek van Louis Paul Boon ging in 2016 in première tijdens het Nederlands Film Festival Utrecht. Het filmessay wordt in de komende maanden nog op verschillende plaatsen vertoond.

Lees meer
29
aug

Een avondje literair klagen

Een avondje klagen, wie wil dat niet? De lat wordt verlegd van tevreden moeten zijn met wat je hebt, naar ontevreden zijn over hoe de dingen gaan. Stichting Watershed organiseert er een literaire theateravond over, over het taboe op ontevredenheid.

Lees meer
14
jul

Dichters in de Prinsentuin jubileert

Vrijdagavond 14 juli is de openingsavond van Dichters in de Prinsentuin in de Puddingfabriek en staat geheel in het teken van het jubileum!

Een terugblik op twintig jaar Dichters in de Prinsentuin wordt gegeven door literair journalist Coen Peppelenbos.

Lees meer
2
jul

Gratis literair festival in Haagse Zuiderpark

Een festival met artiesten die de mondiale culturele diversiteit uitdragen en het publiek laten kennismaken met diverse wereldculturen, maar vooral de verhalen achter deze culturen. De organisatie is in handen van DUCOS Productions in samenwerking met de Gemeente Den Haag.

Lees meer
21
jun

Nieuwe Types - literair festival Arnhem

De derde editie van het literaire festival Nieuwe Types plaats vindt in de binnenstad van Arnhem plaats. Een festival dat de aandacht verstigt op nieuwe schrijvers, nieuwe verhalen en nieuwe vertelvormen.

Lees meer
18
jun

Literaire brunch met E. du Perron in Den Haag

De Literaire Brunch is gewijd aan de criticus, dichter en romanschrijver E. du Perron (1899-1940). Hoofdspreker is Du Perronbiograaf Kees Snoek, hoogleraar aan de Sorbonne. Daarbij zal cultuurwetenschapper Mathijs Sanders  het literaire klimaat in het interbellum schtesen, de periode waarin Du Perron bij uitstek literair actief was.

Lees meer
6
jun

Ben jij er zo een - Queer in de Nederlandse letteren

Van Hans Lodeizen tot Gerrit Komrij, van Andreas Burnier tot Nina Polak: de Nederlandse literatuur kent een gerenommeerde reeks schrijvers die LHBT (Lesbienne, Homo, Biseksueel, Transgender) een plek gaven in hun werk.

Lees meer
2
jun

Levend verleden - feminisme en kunst in Nederland in Perdu

Feminisme en activisme leven. Online, bij protesten en in kunst lijkt politieke strijd zichtbaarder dan ooit. Door de betuiging van internationale solidariteit en de omarming van internationale denkers en stromingen, resoneert een wijd amalgaam van (historische) denkstromingen door het Nederlandse activistische discours, dat mede door deze aanwakkering ongekend fris en scherp is.

Lees meer
1
jun

Presentatie literair tijdschrift Extaze over beeldende kunst

De presentatie van het literaire tijdschrift Extase zal omgeven zijn door beeldende kunst. Eerst houdt Ton Mars een lezing over Kunst. Er zal muziek zijn van het duo Motabar-Roessler met dichter/zangeres Carmen van Haren, gedichten van filosofe en dichter Renée van Riessen en de film ‘De kunst is geen wedstrijd’

Lees meer
31
mei

Laatste editie van het seizoen van Barts Boeken-club

​In deze finale-editie van Barts BoekenClub van dit seizoen vertelt schrijver Kluun over zijn nieuwste roman DJ. In het verhaal is bestsellerauteur Kluun gescheiden en probeert de draad weer op te pakken.
Lees meer
16
mei

Bijlmer Boekt!

Een avondvullend programma vol literatuur, verhalen, muziek en feest in Amsterdam Zuidoost. Literaire voordrachten worden afgewisseld met ‘spoken word’, muziek, hiphop, stand-up comedy, dans of theaterperformances. Literair variété van wereldklasse, gepresenteerd door schrijf­ster en initiatiefneemster Christine Otten.

Lees meer
11
mei

Internationaal Literatuur Festival Utrecht (ILFU)

Na een succesvolle eerste editie in het voormalige postkantoor op de Neude, verhuist het International Literature Festival Utrecht (ILFU) dit jaar naar een nieuwe locatie. ILFU brengt drie avonden lang internationale romanschrijvers, vertalers en lezers bijeen in TivoliVredenburg.

Lees meer

Recent

16 oktober 2017

Nooit meer los van Indië

Literair Nederland - 10 jaar geleden

29 oktober 2007

Roman met speelse cartoonachtige taferelen De opvatting dat de zintuiglijke waarneembare wereld de enige werkelijkheid is, is tegenwoordig niet meer vol te houden. In die andere dimensie van werkelijkheid speelt niet alleen de nieuwe natuurkunde, maar ook de religieuze ervaring een belangrijke rol. De ervaring van mensen die contact zouden hebben gehad met een werkelijkheid die uitstijgt boven de alledaagse werkelijkheid, betreft een waarneming van het transcendente, a.h.w. van het goddelijke. Door de medische technologie overleven steeds meer mensen een levensbedreigende lichamelijke crisis. Steeds meer wetenschappelijke disciplines staan open voor datgene wat deze mensen over bijzondere ervaringen te vertellen hebben die men heeft opgedaan tijdens die crisis. In de westerse wereld zijn wetenschappers de laatste jaren er toe overgegaan dit soort ervaringen toch serieus te nemen en een onderzoek in te stellen naar de strekking ervan. Dat leidt tot uitermate belangrijk onderzoek. Wanneer kan worden aangetoond dat mensen werkelijk de grenzen van ruimte, tijd en sterfelijkheid kunnen overschrijden, zijn de consequenties daarvan voor de wetenschap, de theologie en dus ook voor het leven enorm. Simon Vestdijk schreef in zijn essay Berichten uit het hiernamaals (De bezige Bij , 1982, pg.11) het volgende: Op aarde acht men het psychisch leven gebonden aan de stof. Een dergelijke stoffelijke grondslag kennen wij hier niet. Geen lichaam, geen zintuigen, geen tastbaar denkorgaan, niets. Maar hoe wil ik dat bewijzen? Hoe overtuigend moeten mijn woorden wel klinken, willen zij de kluisters verbreken van wat zelfs ik nauwelijks een vooroordeel waag te noemen? Ik weet zeker, dat ik leef, al ben ik gestorven, en ik weet zeker, dat ik geen lichaam meer heb; maar het zou wel eens kunnen zijn, dat dit dan ook het enige is dat ik weet. Ieder van ons heeft wel eens momenten gehad, dat niets hem eenvoudiger leek dan u, aanstaande lotgenoten, met voorbeeld of beeldspraak uit te leggen hoe wij ons voelen in onze nieuwe toestand, wat er met ons aan de hand is, wie en wat wij zijn en niet zijn. Menige aardbewoner, zo meenden wij, kent uit eigen ervaring wel die dromerige stemmingen, waarin het rumoeren der buitenwereld niet meer tot hem doordringt, en zijn eigen bewustzijn de gehele horizon van zijn bestaan schijnt in te nemen. Dat komt overdag voor, en even voor het inslapen ervaart gij het gewoonlijk op zijn duidelijkst. En nu kunnen wij wel zeggen, dat gij hierin een vergelijkingsmaatstaf bezit, die nadere uitleg onzerzijds overbodig maakt, helemaal eerlijk zijn wij hierin niet, want voor zover wij ons de vroegere dagdromen nog herinneren, weten wij maar al te goed, dat de vergelijking hoogst misleidend is, en dat uw minuten van wegdrijven op innerlijke golven heel iets anders zijn dan onze bestaansvorm. Als gewezen dienaren der wetenschap zouden wij er dus verstandig aan doen onze nederlaag toe te geven. De schrijver Eric de Clercq waagt in zijn roman Het grote spel waterparadijs een poging deze thematiek uit te werken en te gieten in een verhaalvorm. In zijn relaas wordt een zekere Tim ten tonele gevoerd die zich uitgerekend door een sprinkhaan, Vioolpret geheten, laat vertellen dat hij een ongeval gehad heeft en in een comateuze toestand verkeert. Deze toestand zou gelijk staan met de dood. Blz. 17 : “ Je zal ondertussen wel vermoeden dat deze wereld jouw doordeweekse leventje niet is. En dat is het ook niet. Dit is de vijfde Dimensie. De dimensie waarnaast alle levende wezens na hun dood terugkeren. “ Tim wordt in het verhaal omringd door tientallen figuren, allemaal cartoons die de meest uiteenlopende insectensoorten vertegenwoordigen. Elke figuur stelt een soort voor dat het best bij zijn status, beroep of persoonlijkheid past. De figuren die hij tijdens zijn ronddolen ontmoet, komen hem steeds bekend voor. Hij krijgt mensen gepresenteerd die afkomstig zijn uit zijn geboortedorp en die door Tim een plaats toebedeeld krijgen in de vorm van als cartoons. Het stoort hem ook niet dat de figuren creaties zijn van zijn eigen geest. Pas aan het eind van het verhaal keert de rust in Tims’ wereld weer terug. Het feest en de avontuur zijn dan ook voorbij. De figuren van zijn wereld hebben zich teruggetrokken in hun woning op vioolpret na die nog in het rond kuiert..Tim vraagt zich ten slotte af wat de toekomst voor hem in petto heeft. Zou hij uit zijn coma ontwaken en terugkeren naar de aarde, of toch maar hier blijven en binnen afzienbare tijd voor een laatste maal reïncarneren, alvorens te promoveren tot de opperste tweede graad. In de roman gebeurt er van alles, varierende van taferelen die je je in de Efteling doen wanen tot taferelen die zoals Vestdijk schrijft: het eigen bewustzijn de gehele horizon van je bestaan schijnt in te nemen en dat je minuten van wegdrijven op innerlijke golven iets anders zijn dan het gewone bestaansvorm. Het lijkt alsof De Clercq met zijn romanvorm waar hij voor gekozen heeft een poging heeft gewaagd zijn eigen literaire conventie te exploreren en exploiteren. Hij laat je de literaire werkelijkheid met andere ogen bekijken, al is het maar voor eventjes. Desalniettemin kan ik niet concluderen dat De Clercq uitstekende en uitzonderlijke literatuur gecreëerd heeft, d.w.z. literatuur met een inventief beeldend vermogen. In elk hoofdstuk creeert hij een nieuwe bedrijvigheid , volop taal en hallucinerende beelden. Het is voor mij zeker niet bon ton om meewarig te doen over de literaire nijverheid van deze auteur maar als ik zijn literaire conventie serieus neem neig ik te kanttekenen dat zijn relaas veel weg heeft van pulp of zelfs van veredeld divertissement. Voor een serieus thema als reïncarnatie had hij een heel ander soort scéne kunnen bedenken en minder op het speelse en amusante gaan zitten. Het begin van het verhaal is in ieder geval zeer goed bedacht. Het is jammer dat hij voor de tragiek van zijn dramatische expressie gekozen heeft voor taferelen en bedrijvigheden die zijn thema, dat best wel zwaar op de hand is, in het frivole meesleuren. Het is ontmoedigend te moeten constateren dat de verhaallijn die met zoveel ijver en toewijding is geconstrueerd, waar de krachtinspanning ook duidelijk in voelbaar is, enkel de verbinding vormt van een reeks woorden , hoewel deze woorden op zich steeds een beeldenstroom met zich transporteren .Het streven om in deze roman een diepzinnig Oosters gedachtegoed weer te geven , is echter even utopisch als het streven van de schrijver alle aspecten van de zichtbare en verborgen in de reïncarnatie te vangen in een roman, te verklaren door speelse cartoonachtige beelden in de roman en tot slot de personages te willen verklaren door de sociale, de familiaire, historische, culturele, psychologische, biologische, linguïstische etc. van hun geschiedenis.

Roman met speelse cartoonachtige taferelen

De opvatting dat de zintuiglijke waarneembare wereld de enige werkelijkheid is, is tegenwoordig niet meer vol te houden. In die andere dimensie van werkelijkheid speelt niet alleen de nieuwe natuurkunde, maar ook de religieuze ervaring een belangrijke rol.
De ervaring van mensen die contact zouden hebben gehad met een werkelijkheid die uitstijgt boven de alledaagse werkelijkheid, betreft een waarneming van het transcendente, a.h.w. van het goddelijke. Door de medische technologie overleven steeds meer mensen een levensbedreigende lichamelijke crisis.

Lees meer