17 augustus 2009

Bijlezen: Mirjam Oldenhave en Cynthia van Eck – Voor jou 10 anderen

Een veilige gevangenis

Uit protest tegen de redelijk geruisloze verdwijning van een belangrijke prijs voor jeugdliteratuur: de Gouden en Zilveren Zoenen (die in leeftijdscategorie volgden op de Gouden en Zilveren Griffels) besloten Hans Hagen en Ted van Lieshout om ? voorlopig eenmalig ? een alternatieve prijs in te stellen: de Gouden Lijst. Op 12 september wordt deze prijs uitgereikt. Een van de genomineerde boeken is Voor jou 10 anderen (uit 2008) van Mirjam Oldenhave en Cynthia van Eck uit de Slashreeks.
In die reeks is een echte schrijver gekoppeld aan een jongere die een belangrijk of interessant verhaal te vertellen heeft. Als je boeken zoekt die dicht op de huid van de tijd geschreven zijn, dan kun je ze in die reeks vinden.

In Voor jou 10 anderen wordt het verhaal verteld van Cynthia die als baby gedropt wordt in een illegaal opvanggezin. Een wat slonzige niet al te intelligent vrouw, mama Riet en haar sadistische dochter Mia nemen continu kinderen op in huis. De vrouw krijgt ervoor betaald door de moeders die de kinderen afstaan. Waar je een beetje bang voor bent, en zo begint het boek ook, is een variant op de het harde pleegoudergezin waarin de aangenomen kinderen getreiterd worden. Gelukkig zit het boek iets complexer in elkaar omdat de hoofdpersoon, omdat ze niet beter weet, toch houdt van haar niet echte moeder. Het huis waarin ze binnen moet blijven zonder naar school te gaan is een gevangenis en tegelijk een veilige plek.
Toch komt er aan de situatie van Cynthia een eind door een van de talrijke instanties die Nederland rijk is. Ze komt in tehuizen terecht en moet leren een eigen leven te leiden. Maar hoe doe je dat als je de gevoelens en drijfveren van andere mensen niet kunt doorgronden, laat staan die van jezelf?
Ik denk dat Voor jou 10 anderen veel jongeren zal aanspreken. Het is vlot geschreven en dendert naar een goed einde toe. Misschien is het boek wel iets te vlotjes en glad geschreven. De dialoogzinnen stammen direct uit de lectuurhoek waar aan elke uitspraak een emotie gehangen wordt. Er wordt heel vaak ‘zachtjes’ iets gezegd of ‘gemompeld’, en op bijna elke bladzijde vind je wel zinsneden als ‘riep hij woedend’ of ‘zei ik verbaasd’. Aan de verbeelding wordt niets over gelaten. Misschien mag je dat wel verwachten bij een prijs voor het beste jeugdboek.

Coen Peppelenbos

MIRJAM OLDENHAVE en CYNTHIA VAN ECK ? Voor jou 10 anderen. Querido, Amsterdam, 126 blz. €11,95.

Recent

22 september 2017

Modiano's spel met de lezer

20 september 2017

In de huid van een leeuwin

19 september 2017

Nieuw leven beschreven

18 september 2017

Dichter van de werkelijkheid

Literair Nederland - 10 jaar geleden

24 september 2007

"Toen ik jou voor het eerst zag, kwam je voorbijfietsen op een bakfiets waarin je spullen vervoerde. Het was laat in het jaar 1952, in de winter. Ik stond voor het raam van mijn ouderlijk huis in de Wilhelminastraat, waar mijn ouders een hotel-pension dreven, naar buiten te kijken. De Wilhelminastraat heette alweer een jaar of zeven zo. Als jong kind groeide ik op met de Schouwburgstraat, omdat in de oorlog namen van de koninklijke familie waren geschrapt door de Duitse bezetter. Soms reed je wel drie keer per dag op die bakfiets langs. Ik vond je koddig en stoer met je houtje-touwtjejas aan en je mutsje op. Je was toen al een apart type. Ik was vijftien jaar en had wat je noemt een voorspellende blik. Ik herinner mij dat ik, nadat je weer langs was gekomen, mijn moeder vertelde dat wij zouden trouwen en een kind zouden krijgen. Mijn moeder was het gewend dat ik zulke dingen zei. Ik had vaker van die voorspellingen, soms ook over de dood. Dat vond ze eng."

"Toen ik jou voor het eerst zag, kwam je voorbijfietsen op een bakfiets waarin je spullen vervoerde. Het was laat in het jaar 1952, in de winter. Ik stond voor het raam van mijn ouderlijk huis in de Wilhelminastraat, waar mijn ouders een hotel-pension dreven, naar buiten te kijken. De Wilhelminastraat heette alweer een jaar of zeven zo. Als jong kind groeide ik op met de Schouwburgstraat, omdat in de oorlog namen van de koninklijke familie waren geschrapt door de Duitse bezetter.

Lees meer