17 juni 2016

Toch een geluk – Barbara Stok

Barbara Stok in het basispakket!

Recensie door Teunis Bunt

Alle kunst begint bij de waarneming en zeker de beeldende kunst. Bij de striptekenaar Barbara Stok valt dat wel heel erg op. Ook in haar nieuwe boek, Toch een geluk, weet ze in elke tekening feilloos wat de essentie is. Die tekent ze. Ze kan een emotie terugbrengen tot een blik, de stand van een mond, een gebaar, en altijd weet je precies wat het personage voelt.
Daardoor doen de tekeningen van Stok simpel aan: al het overbodige is immers weggelaten. Een argeloze lezer zou kunnen denken dat het eenvoudig is om zulke tekeningen te maken. Die vergist zich. Je moet heel goed zijn als je zoveel niet hoeft te tekenen.

Die scherpe waarneming zien we bij Stok niet alleen terug in het beeld. Ze weet ook de verhouding en de interactie tussen mensen scherp te treffen, ook door de teksten die ze gebruikt. Een enkele opmerking maakt vaak alles duidelijk.
Vooral ook kijkt ze scherp naar zichzelf. Daarbij ontziet ze zichzelf niet. Ze durft haar schaamte en haar kwetsbaarheid op te zoeken, ze durft zichzelf in situaties te brengen waarin ze bepaald geen heldenrol speelt. Daardoor durft de lezer dichterbij te komen. Hij herkent zijn eigen onvolmaaktheid, zijn klunzigheid. Hij kan die alleen niet zo scherp onder woorden brengen en niet in zulke rake beelden treffen.

Succes
Wat hierboven staat, geldt voor veel uit Toch een geluk, maar eigenlijk voor nagenoeg al het werk van Barbara Stok, dat in brede kring gewaardeerd wordt. Niet voor niets heeft ze al in 2009 de Stripschapprijs voor haar hele oeuvre gekregen. Ze was in de vijfendertig jaar dat de prijs toen bestond de eerste vrouw in de rij laureaten. De tweede vrouw won hem in dit jaar: Maaike Hartjes, wier naam in 2009 al in het jury-overleg werd genoemd.
Wat de prijs met haar deed en welke vermoeiende drukte het gevolg was, liet Stok al zien in een vorig boek, Lang zal ze leven! (2013). In Toch een geluk beschrijft ze een ander succes, haar getekende biografie van Vincent van Gogh, die wereldwijd goed verkocht werd. Stok vertelt waar dat boek haar heen voert, maar ook hoe het wennen is als je niet meer aan zo’n project hoeft te werken. Natuurlijk is het mooi als een grote opdracht af is, maar het is ook een leegte.

Over Van Gogh schrijft Barbara Stok in proza. Blijkbaar had ze meer tekst nodig dan gebruikelijk. Natuurlijk is haar tekst wel rijk geïllustreerd. Het verslag over Van Gogh brengt lijn aan in het boek. Daartussendoor staat kort werk, soms maar één tekening lang, soms een pagina lang, soms enkele pagina’s. We zijn dat gewend uit haar vorige boeken, die ook vaak een kleurige lapjesdeken van getekende verhaaltjes waren.

Fans
Zou er iemand zijn die niet houdt van het werk van Barbara Stok? Waarschijnlijk niet. Dat heeft niet alleen te maken met de kwaliteit van dat werk, maar ook met het optimisme dat eruit spreekt. Stok schuwt de moeilijke dingen in het leven niet, maar hoe het ook tegenzit, ze ziet in het donker altijd wel een straaltje licht. Ze zoekt het kleine geluk op en geniet van dingen waar een minder opmerkzaam persoon aan voorbij zou leven. En dan is er natuurlijk haar humor, die je vaak breed doet grijnzen.
Het lijkt erop dat iedereen beter wordt van het lezen van het werk van Stok. Aangezien het niet ongebruikelijk is alternatieve geneeswijzen te declareren zijn bij de ziektekostenverzekering, ook als de werking ervan niet bewezen is, is dit een pleidooi voor het opnemen van het werk van Barbara Stok in het basispakket. De werking is evident. Dagelijks een beetje Barbara is een probaat middel tegen een veelheid aan kwalen.

Toch een geluk
Barbara Stok
Verschenen bij: Uitgeverij Nijgh & Van Ditmar (2016)
ISBN: 9789038801759
160 pagina's
Prijs: € 18,15

Meer van Teunis Bunt:

16 januari 2017

Sprookjes hebben geen woorden nodig

Over 'Sprookjes van Grimm zonder woorden' van Frank Flöthmann
22 september 2016

Hoe lang kun je demonen bedwingen?

Over 'Jheronimus Bosch' van Griffo
30 augustus 2016

Een vliegtuigspotter wordt vader

Over 'Graphic novel: Spotters' van Michiel van de Pol

Recent

25 mei 2017

De andere kant van het land van beloften

Over 'Amerika, of de verdwenen jongen' van Franz Kafka
24 mei 2017

Het extreemrechtse drama

Over 'Ik had me de wereld anders voorgesteld' van Anil Ramdas
23 mei 2017

De man die niet kon liefhebben

Over 'Een onberispelijke man' van Jane Gardam
22 mei 2017

Herrijzende ster van Vaandrager en de tijd dat poëzie op straat lag

Over 'Vaan nu' van Bertram Mourits e.a.
18 mei 2017

Poëzie gefascineerd door het zijn, het aanwezig zijn.

Over 'Gebogen planken' van Yves Bonnefoy

Verwant

17 juni 2016

Recensie door: Eeke Riegen

Over 'Luchtige taal en mysterieuze spanning' van Barbara Stok
17 juni 2016

Voer voor discussie

Over 'Kaaskoppen' van Barbara Stok
17 juni 2016

Als slaap een munteenheid was, was hij aan het eind van de maand miljonair

Over 'Jong, vrij en lamlendig' van Barbara Stok