11 juli 2008

Arnon Grünberg

Arnon Yasha Yves Grünberg (Amsterdam, 22 februari 1971) is een van de belangrijkste contemporaine Nederlandse auteurs. Bij zijn binnenkomst in de Nederlandse letteren vergeleek criticus Jan Vrijman hem met de jonge Gerard Reve. Vele publicaties later dringt de vergelijking met Willem Frederik Hermans zich op: net als Hermans schrijft Grunberg romans, korte verhalen, poëzie, toneel, essays, is hij een begenadigd columnist en polemist en foetert hij op Nederland en de Nederlandse mentaliteit.

Persoonlijk
Arnon Grunberg wordt op 22 februari 1971 geboren in Amsterdam. Hij gaat naar het Vossius Gymnasium, maar wordt daar in 1988 van verwijderd. Hij gaat werken, onder ander andere als bordenwasser en bij een apotheek. Hij start een eigen uitgeverijtje, Kasimir en krijgt in 1991 een toneelschrijfopdracht van het Amsterdams Fonds voor de Kunsten.

Als hij 23 is, debuteert hij met de sterk autobiografische roman Blauwe maandagen, waarin onder andere zijn joodse afkomst aan bod komt. Grunberg vestigt in een keer zijn naam: critici zijn lovend en vergelijken hem met een jonge Gerard Reve, hij ontvangt de Anton Wachter-prijs voor beste debuut en Blauwe maandagen wordt vertaald naar het Engels, Duits, Deens, Italiaans, Frans, Spaans, Zweeds en Japans.

Met zijn tweede roman Figuranten bevestigd Grunberg in 1997 zijn talent en consolideert zijn positie als een van de belangrijkste hedendaagse auteurs.

In het voorjaar van 1999 debuteert Grunbergs als dichter met Liefde is business, een komische tragedie in vrije verzen over een onmogelijke liefde tussen een schrijver en hoer C.

In 2000 verschijnt de roman De geschiedenis van mijn kaalheid, van de schrijver Marek van de Jagt. In de media wordt de roman direct vergeleken met het werk van Grunberg en een mediahype rondom de ware identiteit van Van der Jagt volgt. Uiteindelijk is het NRC Handelsblad dat onthult en bevestigd krijgt dat Van der Jagt een pseudoniem van Grunberg is.

In 2005 publiceert Grunberg voor de laatste maal onder de naam Marek van der Jagt een essay over de filosoof Otto Weininger, de joodse schrijver van het antisemitische boek Geslacht en karakter, die in 1903 zelfmoord pleegde. Hij beëindigt het essay Otto Weininger of Bestaat de jood? met de voetnoot: ‘Dit is het laatste boek waarop de naam Marek van der Jagt zal prijken. Hij heeft geen functie meer, en daarmee ook geen identiteit. Hij moet doen wat ik nog niet kan: sterven.’

Grunbergs boeken zijn in vele talen vertaald. Hij is columnist voor het maandblad van Amnesty International Wordt Vervolgd, voor de VPRO-gids (Yasha) en voor Humo. Verder is hij medewerker van NRC Handelsblad, waarvoor hij in 2007 en 2008 als embedded journalist in Uruzgan en Irak stukken schreef. Bovendien gaf hij hij workshops aan Nederlandse soldaten die in Uruzgan hadden gediend, om hen te helpen hun ervaringen in verhaalvorm te gieten.

Arnon Grunberg is niet getrouwd en woont in New York.

Bijzonderheden:

  • Absurditeiten, postmoderne stijlfiguren en gitzwarte humor zijn bekende middelen waarvan Grunberg zich bedient om zijn thematiek, voornamelijk (het verlies van) identiteit, aan de orde te stellen.
  • Arnon Grunberg had een relatie met columniste Aaf Brandt Corstius, die hij in zijn columns opvoerde als Aap.
  • Voor de publiciteitscampagne rondom De asielzoeker maakte Grunberg, in gezelschap van een geit, een boottocht door Nederland.
  • Om Grunberg en zijn leven hangt een zweem van mystificatie, die de schrijver zorgvuldig in stand houdt.

Links

www.grunberg.nl
www.arnongrunberg.nl
www.arnongrunberg.com
www.tirza.nl
www.dejoodsemessias.nl

Werken

  • De Machiavellist (1990)
  • De dagen van Leopold Mangelmann, Brief aan M, Schoonheid en bier (1993)
  • Blauwe maandagen (1994)
  • De advocaat, de leerlooier en de forellen (1994)
  • Rattewit (1994, toneelstuk)
  • Linkerschoen (1996, relatiegeschenk)
  • De dagen van Leopold Mangelmann/Kom liefje, mijn beste vrienden walgen van
  • me/Van Palermo naar San Francisco (1996, toneelstukken)
  • Figuranten (1997, roman)
  • De heilige Antonio (1998, boekenweekgeschenk)
  • De troost van de slapstick (1998, essays)
  • Het 14e kippetje (1998, filmscript)
  • Liefde is business (1999, gedichten)
  • Fantoompijn (2000)
  • Geachte Erasmus (2000, brieven; nieuwjaarsgeschenk)
  • De Mensheid zij geprezen, lof der zotheid (2001, essay)
  • Het Rotterdam van Arnon Grunberg (2001, reportage)
  • Amuse Gueule (2001, bundeling van de verhalen uit de periode 1991-1996)
  • Geweigerde liefde (2002)
  • Sterker dan de waarheid: de geschiedenis van Marek van der Jagt (2002)
  • De asielzoeker (2003)
  • Grunberg rond de wereld (2004, korte reisverhalen)
  • Arnon Grunberg leest Karel van het Reve (2004)
  • Het aapje dat geluk pakt (2004, novelle)
  • De joodse messias (2004)
  • De techniek van het lijden (2005, lezingen, als gastschrijver aan de TU Delft)
  • Grunbergbijbel (2005, bijbellezing)
  • De Receptioniste (2005, kort verhaal)
  • Mijn vriend Boorman (2006, essay)
  • Tirza (2006)
  • Onder de Soldaten (2006, verslag/columns)
  • Over joodse en andere paranoia (2007, Frans Kellendonk-lezing)
  • Het nieuwe lijden (2007, vervolg op De Techniek van het lijden)
  • Omdat ik u begeer (2007, brieven)

Onder pseudoniem Marek van der Jagt:

  • De geschiedenis van mijn kaalheid (2000)
  • Gstaad 95-98 (2002)
  • Monogaam (2002, essay)
  • Otto Weininger, of bestaat de Jood? (2005, essay)
  • Ik ging van hand tot hand (2008, verzameld werk)

Prijzen

  • 1994 RABO-bank Lenteprijs voor Literatuur voor ‘Tina’, gepubliceerd in De Tweede Ronde, 1993, nr. 3 en opgenomen in Blauwe maandagen.
  • 1994 Anton Wachter-prijs voor Blauwe maandagen.
  • 1996 Gouden Ezelsoor voor Blauwe maandagen.
  • 1998 Charlotte Köhler Stipendium voor De troost van de slapstick.
  • 2000 AKO Literatuur Prijs voor Fantoompijn.
  • 2004 AKO Literatuur Prijs voor De asielzoeker.
  • 2004 F. Bordewijk-prijs voor De asielzoeker.
  • 2007 Libris Literatuur Prijs voor Tirza.

Als Marek van der Jagt

  • 2000 Anton Wachter-prijs voor De geschiedenis van mijn kaalheid.

Tekening: Martien Bos, www.antisomber.nl

Recent

21 november 2017

Reizen in een binnenwereld

20 november 2017

Het leven ontwijken

15 november 2017

Een portret in stukjes

Literair Nederland - 10 jaar geleden

26 november 2007

Een aantal jaren geleden heb ik een boek gelezen getiteld De kunst van het niets doen. Veel mensen reageerden met: "Oh, dat zou ik ook wel willen, een tijdje niets doen." Daar ging het boek echter helemaal niet over. Dat boek ging over Taoïsme en de gebeurtenissen in je leven op je af laten komen, van alle kanten bekijken, en dan weer verder gaan met je leven. Niet steeds in willen grijpen, dingen naar je hand willen zetten of bezweren. In het nu leven, de weg gaan die klaarblijkelijk zo moet zijn. Bij dit boek reageren mensen hetzelfde "Dat is toch dat boek van die dominee die niet in God gelooft? Dat is toch die atheïst?." Opschudding alom.

Een aantal jaren geleden heb ik een boek gelezen getiteld De kunst van het niets doen. Veel mensen reageerden met: "Oh, dat zou ik ook wel willen, een tijdje niets doen." Daar ging het boek echter helemaal niet over. Dat boek ging over Taoïsme en de gebeurtenissen in je leven op je af laten komen, van alle kanten bekijken, en dan weer verder gaan met je leven. Niet steeds in willen grijpen, dingen naar je hand willen zetten of bezweren.

Lees meer