Waarom naar Poetry?

…je ziet. het lichaam in het begin. je ziet niet. het lichaam au fond het
lichaam op het laatst het lichaam in het vocht van het dierlijke
instinct. je ziet niet. het aardse paradijs. geisoleerd door de pijn. het
lichaam elementair wanhopig het lichaam in het zweet…

Het festival staat in het teken van het heilige boek, maar Montalbetti heeft het over het heilige lichaam als beginpunt van de mens. Hij laat dat lichaam verlangen en de liefde bedrijven. De wanhoop en de humor die daarmee gepaard gaan zouden een mooi alternatief scheppingsverhaal kunnen vormen. In den beginne waren er angst en twee lichamen:

…twijfel niet bedrijf de liefde nu meteen op dit moment in plaats van
deze schijterige verzen te schrijven niet aarzelen in de nacht van de
pruimenbomen op dit moment. blindelings

voel je het nog al beweegt het niet meer. het gekras van de raaf: de
oorsprong heiligt alle middelen

niemand weet ene donder niemand kan echt goed neuken niemand.
weet waarom we dit doen. of de verzen die ik schrijf niemand weet
dit bed deze middag dit ding dat jij en ik luidkeels roepen en. dat

komt en niet komt…

(vertaling: Mariolein Sabarte Belacortu)

Een ander hoogtepunt tot nu toe was de Verdediging van de poëzie door de Afrikaanse dichteres Antjie Krog. Haar bijdrage aan het festival was niet minder lichamelijk dan die van Montalbetti. Door in haar betoog een imbongi, een Zulu dichteres, te betrekken, maakte ze duidelijk hoe zeer de dichtkunst in de wereld hoort en daar een onderdeel van uitmaakt. Ze maakte samen met de mbongi een intense dans en liet door haar woorden heen zingen en neurieen wat prachtig werkte. Het was geen eerbetoon aan de fragmentarische samenleving of een staaltje postmoderne rhetoriek, het versterkte juist de voordracht in zijn eenheid. Krog maakte het zich wat dat betreft niet gemakkelijk.

De poëzie heeft volgens haar geen vijanden en hoeft niet verdedigd te worden. Daarom bestond haar stuk vooral uit illustraties van de verschillende functies die poëzie kan vervullen, zoals bijvoorbeeld het onthouden van een plek in de woestijn waar een waterput te vinden is. Het kwam over, maar graag had ik gezien dat Krog wat meer de advocaat van de duivel had gespeeld en de poëzie had aangevallen. Misschien dat er volgend jaar een weerwoord kan volgen of vooraf kan gaan op de Verdediging, zodat er wat dat betreft nog meer vuurwerk ontstaat. In Groningen gebeurt dat bijvoorbeeld bij de Van der Leeuwlezing. Barber van der Pol maakte daar ooit op vriendelijke wijze het tamme praatje van Isabel Allende met de grond gelijk.

Vuurwerk was er ook tijdens de discussie over engagement in de literatuur. Ramsey Nasr was een van de sprekers. Hij had een indrukwekkend stuk geschreven over zijn betrokkenheid bij de wereld en hoe hij vond dat die verwerkt kon worden in zijn gedichten. Aanleiding was een gedicht van Pablo Neruda, waarin de lezer de kogels om de oren fluiten en het bloed door de straten loopt. Met discussieleider Marc Reugebrink en de dichters Zonko Makovic en Alfred A. Yuson kwam Nasr tot de conclusie dat engagement in de kunst alleen interessant is als ze onderdeel uitmaakt van een goed gedicht. De beelden die Neruda gebruikte, ervaarde hij als te plat, waardoor het gedicht meer een pamflet leek dan een kunstwerk. Het is natuurlijk nog maar de vraag of deze stelling houdbaar is. In veel gevallen van gruwlijke misdaden is het een keuze van de auteur om gortdroog een situatie te beschrijven. Metaforen volstaan dan niet, maar niettemin was het een boeiend gesprek.

Waarom dus niet naar Poetry? Een festival waar je lichaam, via je tong, je oor, je hoofd en je hart worden aangesproken. Waar de dichters wanhopig lachend, voorlezen, dansen, zoeken en met je drinken. Het kan nog tot en met vrijdag. Met bijvoorbeeld op donderdag de presentatie van het nieuwe tijdschrift Krakatau (http://www.krakatau.nl – www.krakatau.nl) dat geheel gewijd is aan het geengageerde 'Howl' van Allen Ginsberg en op vrijdag het grote slotfeest waar de Kift speelt. Ondertussen kun je luisteren naar uiteenlopende talen waarin je bijvoorbeeld als volgt wordt aangesproken:

…Zeg: 'er is geen ik.'
-Goed, er is geen jij.
Nee, zeg: ' Er is geen jij.'
– Goed, er is geen ik.

(Zhang Zao / China / vertaling: Silvia Marijnissen)

..zeg nee tegen de kus. ik bijt

(Mario Montalbetti)


want al onze woorden liggen naast elkaar op tafel
          bibberend van mensenkleur
nu kennen we elkaar
elkaars hoofdhuid en elkaars geur     elkaars bloed
we kennen de diepste geluiden die
          onze nieren maken in de nacht
langzaam worden wij elkaar
opnieuw
nieuw
en hier begint het

(Antjie Krog / vertaald door Robert Dorsman)

'Proef m'n tong in je oor,' zei Allen Ginsberg in de vertaling van Simon Vinkenoog. Een passender uitspraak zou ik niet kunnen vinden om dit stuk mee te eindigen.

Voor aanvullende informatie en programmagegevens: http://www.poetry.nl – www.poetry.nl

[Tsead Bruinja, woensdag 16 juni 2004, TM]

Recent

Literair Nederland - 10 jaar geleden

24 december 2007

Verhalenwedstrijd levert fraai uitgeven bundel op
Recensie door Karel Wasch

Uitgeverij De Vleermuis uit Roermond organiseert jaarlijks een tweetal wedstrijden (poëzie en verhalen). De wedstrijd voor verhalen leverde dit jaar het fraai uitgegeven boek Zenit op. Daarin 44 verhaaltjes (aantal woorden was beperkt) van uiteenlopende snit en kwaliteit. Aan de wedstrijd deden in totaal 187 mensen met een verhaalinzending mee.

Lees meer