9 mei 2016

421 jerrycans

Door Adri Altink

De cynicus in mij denkt dat de mensen op deze Afrikaanse vrachtauto het zo slecht nog niet hebben. Ze hebben tenminste allemaal een zitplaats. Dat kun je van NS-reizigers niet zeggen. Maar daarmee houdt mijn cynisme op. Ik ben onder de indruk van de foto. Bram Vermeulen, die voor de VPRO het programma De Trek aan het maken is, liet hem op 3 mei zien in DWDD.

Zijn documentaireserie, die vanaf 6 november zal worden uitgezonden, gaat over migratie in Afrika. Niet uit oorlogsgebieden, maar uit landen met weinig toekomst voor hun bewoners.

Op de vrachtwagen zitten geen vluchtelingen, maar arbeiders die dagenlang moeten rijden naar de mijnen waar ze werken. Aan de zijkant hangen zakken en jerrycans met eten en water. ‘Een soort Ark van Noach’ noemde Bram Vermeulen deze opeenstapeling van mensen. Een krachtige foto, die mij doet denken aan een installatie van Romuald Hazoumè, een kunstenaar uit Benin, die aansprekende verbindingen weet te leggen tussen het slavernijverleden en de migratiestromen van nu. Op de Documenta in Kassel in 2007 was van hem een boot te zien met op de achtergrond een foto van een paradijselijk Afrikaans strand: Dream.

Romuald Hazoumé detail 1Hij was opgebouwd uit 421 oliejerrycans. Als je goed keek kon je door de manier waarop ze waren gemonteerd in elke jerrycan een Afrikaans masker zien. Gezichten van bewoners van een continent dat rijk is aan olie, maar daar zelf het minst van profiteert. De winsten gaan naar het Westen. Het afval blijft. Een tekst op de bodem verwoordt de uitzichtloosheid van de migranten:

Damned if they leave and damned if they stay: better, at least to have gone and be doomed in the boat of their dreams”

De installatie bezorgt je een stomp in je maag. Hij is een frontale aanval op de gemakzuchte gedachte dat economische vluchtelingen maar in eigen regio oplossingen moeten zoeken. Alsof het alleen hun probleem is.

 

Over De Trek van Bram Vermeulen: http://www.vpro.nl/buitenland/programmas/de-trek.html

Over Hazoumè en zijn installaties: http://www.octobergallery.co.uk/participate/downloads/hazoume.pdf

 

Recent

18 januari 2017

Streng en gewichtig

17 januari 2017

Ongrijpbare gedichten

Literair Nederland - 10 jaar geleden

29 januari 2007

Dans en droom,Javier Marias
Meedeinen op een vloedgolf van gedachten

Na Koorts en Lans is Dans en Droom het tweede deel in de triologie ‘Jouw gezicht morgen’. Voor deze trilogie schiep de Madrileense auteur Marias (1951) een bijzonder personage, Jaime Deza, die de gave bezit om in de toekomst te kunnen kijken. Hij werkt, op aanraden van bevriend professor Wheeler, voor een geheime dienst in Engeland, MI6. Hij moet er, enkel op basis van observaties, het gedrag en de handelingen van de geobserveerden voorspellen (wie zal loyaal blijven aan zijn organisatie en geen verraad plegen, wat motiveert hen, zijn ze in staat om te doden…).

Lees meer