van Arnon Grunberg besproken door Marjo

van Arnon Grunberg
besproken door Marjo

Xavier Radek is een jongeman van 15 jaar. Hij is gelukkig, zo gelukkig dat hij zich afvraagt of het wel normaal is, want niet iedereen lijkt net zo gelukkig als hij..als hij ontdekt dat zijn opa een enthousiast SS-er was, die vol overtuiging de joden bestreed, denkt hij dat vooral het joodse volk wel erg ongelukkig moet zijn en dan wordt zijn levensdoel: trooster der
joden, ofwel de joodse messias.
Omdat hij ergens moet beginnen, zoekt hij contact met een joods gezin, en raakt bevriend met Awromele, een jongen van zijn leeftijd. Xavier geeft zich uit als jood, maar hoe kan het dan dat hij niet besneden is? Awromele vindt
dat daar iets aan gedaan moet worden. De besnijdenis door een halfblinde oude man, met alles eromheen, is het meest hilarische deel van de roman.
Het kost Xavier wel bijna zijn leven, maar dat sterkt hem alleen maar in zijn overtuiging dat je moet lijden. En voor lijden bestaat troost.
Als verderop in het boek Awromele het slachtoffer wordt van een groep jongens die onder het uitspreken van bezweringen à la Kierkegaard (!) kinderen pesten en mishandelen (waaronder ook een zusje van Awromele) komt er van die troost weinig terecht: Xavier vlucht en pas de volgende dag gaat hij zijn vriend zoeken, treft hem halfdood aan en brengt hem naar het
ziekenhuis.
“We moeten niets voelen, zegt Awromele, “anders werkt het niet”. En zo, omdat Xavier moet blijven troosten en Awromele niets voelt, blijven ze vrienden. Awromele vrijt er vrolijk op los, want hij kan geen 'nee' zeggen.
Maar Xavier voelt niet alleen, hij is zwaar jaloers, en op zulke momenten slaat hij de boel kort en klein, aarzelt ook niet om dat bij mensen te doen.
Als hij daarbij een jongen in het park mishandeld heeft, besluit hij naar Amsterdam te vertrekken. Awromele gaat mee, hij heeft in Bazel, hun geboorteplaats, niets meer te zoeken als homoseksuele jood. In het Venetië van het Noorden bezoekt Xavier de kunstacademie, maar men raadt hem aan een bloemenkiosk te openen. Zijn gevoel voor kleuren is namelijk prima, maar
talent voor schilderen bezit hij niet. Deze keer mishandelt hij een vrouw – de reden is te gek voor woorden – en ze vertrekken naar Israël, Tel Aviv.
Terwijl Awromele zijn promiscueuze leventje voortzet, raakt Xavier betrokken bij de politiek, gooit het op een akkoordje met Hamas, en ontregelt even de hele wereld.

Ik had een zwaar boek verwacht, “de joodse messias” leek een titel met inhoud. Het tegendeel is waar: het leek af en toe wel een slapstick.
Dat was driekwart van het boek wel leuk, maar toen het verhaal eenmaal verplaatst werd naar Tel Aviv, was de lol er af. Overigens maakt het niet veel uit waar het boek speelt, allen moet de Rietveld academie natuurlijk in A'dam zijn, maar die is inwisselbaar voor elke andere academie. Zo is Bazel ook inwisselbaar voor iedere andere stad. Alleen Israël, dat kan niet anders. De leeftijden zijn ook vaag: sommige personages verouderen ineesn, terwijl je dat aan de jongens niet merkt.
Eenmaal in Tel Aviv wordt het boek helaas steeds ongeloofwaardiger, en omdat ook het
hilarische eraf is zakt het verhaal weg. Het loopt niet goed af, dat kan ook niet anders na zo'n verhaal.
Toch maar niet de AKO-prijs…

De joodse messias
ISBN: 9789048800940

Recent

18 december 2017

Onvergetelijke hommage aan de Shakespeare van de lage landen

Over 'Ik, Vondel' van Hans Croiset
15 december 2017

Drakenbloed en hoestende koeien

Over 'Tijl' van Daniel Kehlmann
14 december 2017

Vergane Hollywoodglorie in de Maghreb

Over 'De oppermachtigen' van Hedi Kaddour
13 december 2017

Literatuur uit de provincie

Over 'Ergens op het eind' van Erik Nieuwenhuis
12 december 2017

Troosteloos zal het in Twente wezen

Over 'De heilige Rita' van Tommy Wieringa