13 oktober 2003

Zelf God worden – Hans den Hartog Jager

Zelf God Worden

Recensie door: Kim

Hans den Hartog Jager (1968) is een journalist voor NRC Handelsblad. Hij schrijft voor de cultuursectie en publiceerde onder anderen over Menno ter Braak, Gerhard Richter, Lucian Freud en Vincent van Gogh. Zijn debuutroman gaat over kunst, God en vooral over de tijdloze leegte.Thomas Locher, een galeriehouder, vertrekt naar Aix-en-Provence. Daar heeft hij een mysterieuze afspraak met Lucas Thorvaldsen, een succesvolle kunstenaar die in zijn galerij exposeert. Lucas wou hem niet inlichten over de reden van de reis dus vertrekt Thomas met een hoofd vol vraagtekens naar het zuiden van Frankrijk.Aangezien hun gemeenschappelijke interesse kunst is, vermoedt Thomas dat kunst het uitgangspunt van de trip is. Wat kan de Aix-en-Provence bieden? Er zijn daar geen noemenswaardige galerijen of musea. Het enige dat die streek te bieden heeft is Cézanne. De Mont Sainte-Victoire is een berg die Cézanne vaak geschilderd heeft. Vooral de zuidkant van de berg heeft de beroemde schilder vaak op doek gezet.Als Thomas naar de noordzijde van Mont Sainte-Victoire kijkt, maakt Hans den Hartog Jager een duidelijke allusie op ‘ceci n’est pas une pipe’, een werk van Magritte. “Hier sta ik dan: geparkeerd in de marge van de kunstwereld, turend naar de achterkant van een Cézanne-schilderij”. Net zoals Magritte bedoelde dat het niet om een echte pijp ging, maar een afbeelding van een pijp, bedoelt Jager dat Thomas niet echt kijkt naar de achterkant van het schilderij, maar naar de achterkant van de berg die op een schilderij staat afgebeeld.

God is een stokpaardje voor Hans den Hartog Jager. Doorheen het hele boek vind je namen van heiligen terug. Zo vergelijkt hij zijn assistente Laura met Maria Magdalena of moeder Gods.’De enigen die echt beroemd zijn, zijn diegenen die over de deelwerelden heen weten te reiken. Die ergens voor staan. Merken of grote sterren. Coca-Cola, Madonna, Hitler, Nike, McDonalds. Iedereen kent ze omdat ze ieders leven hebben geraakt. Je kunt niet om ze heen, net zoals je vijf eeuwen geleden niet om de kerk heen kon, omdat die het monopolie had op God – God, de beste marketingmanager uit de geschiedenis!’

Kunstenaars horen niet in deze categorie, ook al kunnen ze zoveel werelden creëren als ze willen. De greep van kunstenaars is te klein, te weinig omvattend. Het werk van een kunstenaar kan niet concurreren met computers of sportschoenen.Niet alleen God is een centraal thema in ‘Zelf God worden’. Kunst neemt nog een belangrijkere positie in. Met ‘De Val van Icarus’ begon de kunstinteresse voor Thomas Locher. Dit schilderij krijgt verschillende interpretaties in het boek en de geheimen ervan worden stilaan ontrafeld. Toch is beeldende kunst niet voldoende voor de twee hoofdpersonages. Volgens Lucas is vooral ‘verdwijnen’ een kunst. Enkele kunstenaars gingen hem al voor in de verdwijnkunst. Bas Jan Ader heeft als kunstenaar zijn eigen verdwijning uitgevoerd met ‘In search of the miraculous’. Lucas wil een soort zwart gat creëren waarin kunstwerken verdwijnen, maar dat er ook af en toe terug uitspuwt. Het ultieme doel van Lucas is ‘Operatie Onzichtbaarheid’.Het boek is opgebouwd met een uitzonderlijk gevoel voor spanning en emoties. De gedachten van Thomas zijn tot in de detail beschreven zonder dat de lezer het als langdradig ervaart. Zonder twijfel is ‘Zelf God worden’ één van de beste debuten van 2003. Hans den Hartog Jager beschikt over een grote kunstvakkennis die hij met zijn schrijftalent kan overbrengen op de leek.

Zelf God worden
Hans den Hartog Jager
Verschenen bij: De Bezige Bij
ISBN: 9789023410676
363 pagina's
Prijs: € 21,90

Meer van :

21 november 2017

Reizen in een binnenwereld

Over 'en toen aten we zeehond' van Nicoline Timmer
20 november 2017

Het leven ontwijken

Over 'Kraaien tellen' van Lucas de Waard
17 november 2017

Uitzichtloos leven in Unthank / Glasgow

Over 'Lanark' van Alasdair Gray

Recent

15 november 2017

Een portret in stukjes

Over 'Waarom ik mensen niet in mootjes hak' van Renske de Greef
14 november 2017

Diepe emoties in weloverwogen zinnen met originele beelden

Over 'Binnenplaats' van Joost Baars
13 november 2017

Een aaneenschakeling van mislukkingen?

Over 'We haten elkaar meer dan de Joden' van Els van Diggele
9 november 2017

Verlangen in vele variaties

Over 'Het raadsel van de liefde' van Andre Aciman
8 november 2017

Biografie Herman de Coninck gedicteerd door De Coninck zelf

Over 'Toen met een lijst van nu errond' van Thomas Eyskens

Verwant