13 juni 2005

Vierendeel

In plaats van beleefd

Vierendeel is de tweede bundel van de dichter Daniël Dee. Een bundel waarop voorop met trots een citaat van J. A. Deelder is opgenomen: ‘Er zijn genoeg meelopers en na-apers, maar alleen Daniël Dee beschouw ik als een waardig opvolger.’ Dat is mooi. Het is alleen de vraag of Dee die aanmoediging nodig heeft.

Dee is in zoverre Deelders opvolger dat hij harde taal niet schuwt en in zijn verzen een afkeer heeft van mooie dichterlijke taal (of wat mensen voor mooie dichterlijke taal aanzien). In rauwe taal, zonder hoofdletters en punten beschrijft hij de gruwelijke wereld om hem heen, bijvoorbeeld op het eind van het gedicht ‘Het lelijkste worstje’.

‘jij maakte bekend dat je zwanger was niet van mij
ik kon geen buikje ontdekken en schepte heel veel luchtjes
over een paar jaar zullen we ons voedsel delen met dat grijpgrage grut
hoeveel jaar staat er eigenlijk op het roosteren van een kind

de volgende ochtend kwam de volledige viszooi eruit gespoten
het was net de hele diepzeepopulatie inclusief moby dick’

Dat zijn geen woorden voor boven een rouwadvertentie. Hier zullen weinig mensen bij wegzwijmelen. Toch komt er direct na dit gedicht een gedicht dat zachter van toon is, waarin je de dichter direct een romanticus zou noemen:

‘zullen we nu net alsof doen dat het weer zomer
jij net wakker ik de koffie al gezet en wij zo naar
het park dan is het net alsof de zon nooit onder
ik even niet en jij niet’

In deze elliptische zinnen, met misschien enige schaamte, laat de dichter zijn zachte kant zien. De verlangende, de zoekende dichter is aan het woord en strijdt om aandacht. In het gedicht ‘In plaats van’ waarin je de echo hoort van Annie M.G. Schmidts ‘Ik ben lekker stout’ vertelt de ik wat hij allemaal graag wil doen in plaats van het geijkte.

‘in plaats van beleefd met twee woorden
wil ik vloekend en rauw geen drie zoenen
op mijn wang maar jouw tong in elke kier’

De woordkeuze is ongelikt, maar het verlangen naar een geliefde, naar een plek ver van hier is hetzelfde als dat van een romanticus. Zelfs de humor die door die taal wordt opgeroepen past geheel bij dat soort poëzie. Natuurlijk wil Dee het niet te gezapig maken, dus als hij een strofe begint met ‘we gaan limonade drinken met een rietje in het park’ dan eindigt hij met de onsmakelijke toezegging aan zijn geliefde ‘en al de puisten op mijn rug mag je uitknijpen’.

Ik ben wel benieuwd of hij ook gedichten durft te schrijven waarin die zwarte kant ontbreekt. Nu gebeurt dat sporadisch, zoals in ‘Maaskant’ en dat is zeker een van de betere gedichten van de bundel Vierendeel. We moeten tot de volgende bundel wachten om te zien welke kant de dichter opgaat. Daniël Dee is in ieder geval een dichter die je moet volgen.

Coen Peppelenbos

Daniël Dee: Vierendeel. De Geus, Breda, 45 pagina’s, €13,95

 

Recent

16 oktober 2017

Nooit meer los van Indië

13 oktober 2017

Leven zonder moeder

12 oktober 2017

Een antikrimi

Literair Nederland - 10 jaar geleden

22 oktober 2007

Klein boek zonder enige allure
Door Frans

Waarom gaf de commissie – Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek – aan Geert Mak de opdracht om het boekenweekgeschenk 2007 te schrijven? Vermoedelijk vanwege zijn succes met de dikke pil ‘In Europa’. Zou Mak daarom als onderwerp voor zijn boek de Galatabrug, die Europa met Klein-Azië verbindt, gekozen hebben?

Lees meer