29 april 2013

Een nieuwe lente, een nieuwe serie!

 

Recensie door Karel Wasch

Uitgeverij Tiem uit Baarn, de uitgeverij van Cok de Zwart, komt met een nieuwe literaire serie, de Prominent-reeks. Van oorsprong geeft deze uitgeverij managementboeken en tijdschriften uit.
De Prominent-reeks is een voortzetting van de reeks Prom Bibliofiel, die onder auspiciën van Wim Hazeu geruime tijd verscheen. Wim Hazeu schreef zelf bekende biografieën over Achterberg, Maarten Toonder en M.C.Escher, was ook televisieproducent en is onlangs toegetreden tot uitgeverij Tiem.

Brieven, (ego)documenten, gedichten, memoires, essays, korte verhalen, polemieken, maar ook andere nagelaten werken zullen worden opgediept uit de schatkamer van de literatuur en gaan de Prominent-reeks vormen. Een tamelijk pretentieuze opzet dus. De eerste drie delen zijn nu verschenen en zullen hier kort worden besproken.

S. Vestdijk (1898-1971); De duizendvoudige tong. Keuze uit 40 jaar Vestdijkkronieken door Wilbert van Walstijn
Wilbert van Walstijn is hoofdredacteur van de Vestdijkkroniek en heeft dus inzage gehad in veel wat er bewaard is gebleven aan moois rond de roemruchte schrijver. En er is een Vestdijkkring met activiteiten en een blad.
Vestdijk was jarenlang een erkend en vooral gevierd auteur, essayist, dichter en romancier. Zijn boeken stonden op alle boekenlijstjes van middelbare scholieren en sommigen werden ook verfilmd. Vestdijk werd genomineerd voor de Nobelprijs voor Literatuur, de Fransen hadden al op hem gestemd, maar hij redde het toch niet. Overigens heeft geen enkele Nederlandse auteur deze prestigieuze prijs ooit in de wacht gesleept.
In de jaren ’80 trad het verval in en werden zijn werken slechts door zijn echtgenote in een wat rommelige editie herdrukt. De laatste tijd is er een soort revival en gaan zijn boeken (in geringe oplagen) weer over de toonbank. Dit werk sluit daar dus mooi bij aan. De titel van dit boek is ontleend aan een artikel uit 1948 van Max Nord ‘Vestdijk als dichter.’ De duizendvoudige tong verwijst naar de veelzijdigheid van het oeuvre van Vestdijk, bovendien gevarieerd onder woorden gebracht. Andere schrijvers deelden de mening van Nord overigens niet en deden Vestdijk vaak af als een ‘veelschrijver’ of zelf als de ‘Letterfabriek.’

Walstijn heeft zes hoofdstukken gebruikt om ons bij te lichten in het conglomeraat van het Vestdijks uitgebreide oeuvre. Wie was Vestdijk? Hoe waren zijn gedichten, essays en kritieken? Wat had hij zelf te melden over zijn werk, de kluizenaar?
En – niet onbelangrijk – heeft hij invloed gehad op andere schrijvers? Om met dat laatste te beginnen. Wam de Moor beschrijft hoe een aantal schrijvers thematisch of door stijl van schrijven beïnvloed zijn door Vestdijk. Hij denkt o.a. aan Maarten ’t Hart, Martin Hartkamp, Kees Verheul en Tom Pauka. Een zeer lezenswaardig artikel. Maar er is meer, veel meer, Adriaan van der Veen en Max Nord halen herinneringen op aan Vestdijk. En Hazeu vermeldt de briefwisseling tussen Henriëtte van Eijk en Vestdijk. Sappige passage is een brief over Lubberhuizen, destijds directeur-uitgever van de Bezige Bij: ‘Ik schreef Lubberhuizen dat ik erop reken dat Ivoren Wachters dit najaar nog uitkomt. Aangezien de heeren gewend zijn om zich in een geografisch stilzwijgen te hullen en een Atlantische afwezigheid betrachten, zou ik het erg prettig vinden, wanneer jij weer toezag of ze inderdaad met het boek bezig zijn.’
Essays worden verklaard en de onderbelichte rol van Vestdijk als dichter. Een waardevol werk dus, in een luchtige stijl getoonzet.

omslag_couperus_sepia.-w138-h138-p0-q100-F-----S1-c John Ricus Couperus (1816-1902); Herinneringen van een oude vader Vertaald uit het Frans en ingeleid door Frans van der Linden
John Ricus Couperus was de vader van Louis Couperus en welhaast even veelzijdig als zijn zoon. Hij componeerde en schreef gedichten in het Frans. Niet zo verwonderlijk want het Frans was in die tijd hoofdzakelijk de voertaal onder diplomaten.
In Indië maakte hij carrière in de rechterlijke macht. Hij raakte als voluntair bij het Openbaar Ministerie van Soerabaja buiten zijn schuld betrokken bij intriges tegen de regent en resident, zijn stiefvader kolonel Riesz. Zijn vader was een gevoelsarm mens en later compenseerde John Ricus dit manco aan affectie door zijn zonen uiterst liefdevol op te voeden. We kunnen daar veel over lezen in het werk van Louis Couperus. Waarom daar niet wat meer over geschreven in dit boekje? Nu bestaat het voor een groot gedeelte, maar liefst 40 bladzijden, uit het gedicht Bons Souvenirs d’un vieux Père. Terwijl de korte inleiding van Frans van der Linden, medewerker van het Louis Couperus Museum in Den Haag, interessant genoeg is om verder uit te pakken.

voorkant_prom_spigt.-w138-h138-p0-q100-F-----S1-cP. Spigt (1919-1990); Notities van een lezer. Op de bonnefooi
Spigt was een vooraanstaand vrijdenker, humanist, Multatulikenner. Dit boek bevat een selectie uit de honderden boekrecensies en schrijversportretten, die hij heeft geschreven.
Het mag een wonder zijn dat Spigt niet veel bekender is geworden. Theodor Holman herinnert zich hem als oom Piet. Niet zo vreemd omdat een van de dochters van Spigt, Rina, redactrice is van het programma van Holman.
Oom Piet schreef met grote regelmaat voor het blad van de humanisten, Rekenschap, waarvan hij ook redacteur was, en hij schreef voor De Florijn en incidenteel voor Tirade en Maatstaf of De Gids. Hij werkte zijn arbeidzame leven lang bij de Nederlandsche Bank. Zijn boeken gaan onder meer over Multatuli (Icoon van de vrijdenkers) over de filosoof Leo Polak en hij schreef een standaardwerk over de autobiografie: Het ontstaan van de autobiografie in Nederland. Spigt kwam uit een rood nest. Zijn vader was bekend uit de vakbeweging. Piet was een nuchtere jongen, hij polemiseert met Prof. Tenhaeff over diens onderzoekmethodes in de parapsychologie. Later zou hij toetreden tot het Humanistisch Verbond. Hij studeert, werkt en schrijft. Z’n gezondheid gaat achteruit vanaf de jaren ’70. Maar hij blijft schrijven.

Cok de Zwart schreef een mooie inleiding voor het boek en we maken kennis met een keuze uit de recensies en beschouwingen die Spigt schreef. Spigt schreef over het werk van Hanlo tot Simenon en van Sartre tot Tsjechov.
De  recensies zijn stuk voor stuk juweeltjes. Maar er zijn ook algemene beschouwingen over: De biografie, of over De invallen van de schrijver. Een terechte uitgave.

De eerste drie uitgaven in de Prominent-reeks zijn zeer de moeite waard. De uitgever meldt dat er al weer delen in voorbereiding zijn. Dat belooft wat voor het najaarsboekenaanbod!

 

S.Vestdijk (1898-1971); De duizendvoudige tong. Keuze uit 40 jaar Vestdijkkronieken

Auteur: Wilbert van Walstijn
Verschenen bij: Uitgeverij Tiem
Aantal pagina’s: 214
Prijs: € 19,95

 

John Ricus Couperus (1816-1902); Herinneringen van een oude vader.

Vertaald uit het Frans en ingeleid door: Frans van der Linden
Verschenen bij: Uitgeverij Tiem
Aantal pagina’s: 88
Prijs: € 14,95

 

P. Spigt (1919-1990); Notities van een lezer. Op de bonnefooi
Verschenen bij: Uitgeverij Tiem
Aantal pagina’s: 144
Prijs: € 14,95

Meer van :

24 september 2017

What's in a design

Over 'Kluger Hans' van Redactie o.a. Jonas Vanderschueren, Anton Steen, Dorien De Vylder,
22 september 2017

Modiano's spel met de lezer

Over 'Trilogie van een beginnend schrijverschap' van Patrick Modiano
21 september 2017

Waar het surrealisme binnen dendert

Over 'Duizend vaders' van Nhung Dam

Recent

20 september 2017

In de huid van een leeuwin

Over 'De bekentenis van de leeuwin' van Mia Couto
19 september 2017

Nieuw leven beschreven

Over 'Het groeit! Het leeft!' van Marjolijn van Heemstra
18 september 2017

Dichter van de werkelijkheid

Over 'Ovale dakraam' van Pierre Reverdy
15 september 2017

Een wonderlijk leerdicht 

Over 'Syfilis, of de Franse ziekte' van Girolamo Fracastoro
14 september 2017

Daar waar granaten fluiten

Over 'Wraak' van Andelko Vuletic

Verwant