28 februari 2005

Madame Bovary

Gustave Flaubert – Emma Bovary

Als boerendochter Emma Rouault trouwt met de nogal sullige plattelandsarts Charles Bovary denkt ze dat haar nu eindelijk het leven vol passie en avontuur wacht waar ze altijd zo vurig naar heeft verlangd. Alleen valt dat nogal tegen zodra dat nieuwe leven is begonnen. Al na een paar weken is haar verlangen naar verlossing uit haar verstikkende en bekrompen leventje weer even groot als toen ze nog een meisje was en goedkope liefdesromannetjes las.
 Omdat Charles wel door heeft dat Emma niet gelukkig is besluit hij te verhuizen naar Yonville, een stadje waar zijn vrouw zich misschien beter thuis zal voelen. Voor even lijkt die verhuizing inderdaad te helpen, maar al snel raakt Emma ook daar zwaarmoedig en verveeld.
 Uiteindelijk wordt de grote stad niet Emma’s redding maar haar ondergang. Ze houdt er niet alleen twee minnaars op na, maar geeft ook nog eens veel te veel geld uit. Dat laatste wordt haar ondergang. Er wordt beslag gelegd op alle bezittingen van haar en haar man en als Emma haar beide minnaars om hulp vraagt weigeren ze dat. Daarop vergiftigt Emma zichzelf met arsenicum en sterft een pijnlijke dood. Haar man Charles overleeft haar niet lang.
 Pieter Steinz omschreef Bovary in zijn wekelijkse serie in NRC Handelsblad als een romantica. Dat is zo, maar het zijn wel de meest zelfzuchtige romantische gevoelens waar Emma door wordt overvallen. Ze kan ze niet in bedwang houden, en dat is nu juist wat Emma zo modern maakt. Maar die moderniteit is schijn; ze handelt niet zoals ze doet omdat ze een vrijgevochten vrouw is, die haar leven in eigen hand wenst te houden en zich niet wenst neer te leggen bij allerlei maatschappelijke conventies, nee ze handelt zoals ze doet omdat ze niet anders kan. Haar egoïsme vinden wij modern, maar is het niet. Er ligt geen strijdbaarheid aan ten grondslag, alleen maar het onvermogen tot het controleren van romantische gevoelens en het onvermogen tot opoffering.
 De onvrede van Emma, het onvermogen tot verzoening met een eenvoudig en sober leven, wordt gevoed door een beslissende ervaring: het bal van de markies waar ze samen met haar man, de eenvoudige plattelandsarts Charles, voor wordt uitgenodigd. Het eenvoudige meisje komt in aanraking met een wereld die zo ver verwijderd is van de hare en tegelijkertijd zo vol begerenswaardigs (verhalen over vreemde streken, luxe zover de begeerte strekt, de persoonlijke vrijheid die geld nu eenmaal mogelijk maakt) dat ze de indrukken die ze daar opdoet haar pas echt voor het ongeluk voorbestemmen. Ze kan die wereld even betreden, maar zal er nooit deel van uitmaken. “Met haar hart was het precies zo gesteld: de rijkdom waarmee het in aanraking was gekomen, had er een indruk achtergelaten die zich niet meer liet uitwissen”. Die indruk bevatte niet alleen bewondering, maar vooral ook onvrede. Over haar herinneringen aan het feest schrijft Flaubert: “een paar details ontschoten haar, maar het verlangen bleef.” Het verlangen dat haar onvermijdelijk naar de ondergang dreef.

De beste Nederlandse vertaling van madame Bovary is van Hans van Pinxteren en is uitgegeven door Veen.

jvk

Recent

16 augustus 2017

Ideale bestaansvorm

11 augustus 2017

Zorgenkind of zondagskind

Literair Nederland - 10 jaar geleden

27 augustus 2007

Iemand gaat op reis naar een prachtig land, Peru in dit geval, en schrijft een boek over deze reis. Op de flap staat: "Het neusje van Peru voert de lezer mee naar de Peruviaanse woestijn, het Triticameer, over de Andes naar het hart van het Incarijk, tot in de jungle nabij Iquitos."

Iemand gaat op reis naar een prachtig land, Peru in dit geval, en schrijft een boek over deze reis. Op de flap staat: "Het neusje van Peru voert de lezer mee naar de Peruviaanse woestijn, het Triticameer, over de Andes naar het hart van het Incarijk, tot in de jungle nabij Iquitos."

Dat klinkt toch goed nietwaar? Helaas, we worden wel meegenomen maar niet naar het bovengenoemde. Natuurlijk komen deze gebieden wel voor in het boek maar het frappante is dat ik heel veel over het reizen zelf heb gelezen maar weinig over het land.

Lees meer