De Parelduiker en Dola de Jong

Gesignaleerd door de redactie

In het nieuwste nummer van De Parelduiker brengt voormalig NRC-correspondent in New York, Lucas Ligtenberg het vergeten leven van de schrijfster en danseres Dola de Jong (1911-2003) weer in herinnering.

Zij dreef Willem Frederik Hermans tot zo’n razernij dat hij haar in Amsterdam op straat wilde aanvallen. Ze maakte de eerste Engelse vertaling van het dagboek van Anne Frank. Ze was gedurende een halve eeuw de beste Nederlandse vriendin van Leo en Tineke Vroman in New York. Haar naam werd medio jaren vijftig in één adem genoemd met die van Anna Blaman en A.H. Nijhoff vanwege een openhartige roman over een lesbische verliefdheid. En tenslotte, Dola de Jong schreef de roman En de akker is de wereld (1946), die zo beeldend is dat er met enkele handgrepen een filmscenario van te maken zou zijn.

Haar naoorlogse maar inmiddels vervlogen roem berust voornamelijk op dit boek, dat over vluchtelingenkinderen gaat, ontheemden die hun jeugd aan het verliezen zijn terwijl we ze gadeslaan. De joodse Dola de Jong vluchtte voor de Duitsers – haar familie kwam om in de Duitse concentratiekampen. Via Noord-Afrika wam ze in New York terecht, waar ze een nieuw leven opbouwde. Een roman die over de refugié, de ontwortelde mens in Amerika, zou moeten gaan, is er nooit gekomen. Ook een autobiografie lukte niet meer, zo verklaarde ze in 1990: ‘De verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog hebben een zware stempel op mijn leven gedrukt. Als ik een autobiografie zou schrijven, zou ik alles opnieuw beleven. Dat kan ik niet meer aan.’ Ligtenberg pleit ervoor En de akker is de wereld op te nemen in de literaire canon.

 

De Parelduiker 2012/5
72 blz. € 10,50.
Abonnement (5 nummers p.j.) € 49,90
Digitaal abonnement (pdf) € 34,90
www.parelduiker.nl

De Parelduiker is een uitgave van Uitgeverij Bas Lubberhuizen en verschijnt met steun van het Nederlands Letterenfonds.

 

Recent

Literair Nederland - 10 jaar geleden

18 juli 2008

Leven na een moord

Door Pauline van der Lans

Zoals de in het begin van de serie Desperate Housewives overleden Mary Alice Young met een alziende blik de gebeurtenissen in Wisteria Lane weergeeft, zo vertelt in Alice Sebolds roman De wijde Hemel de vermoorde tiener Susie Salmon hoe het haar achterblijvers vergaat.

Lees meer