4 oktober 2004

De aardigste man ter wereld

Deze week een iets oudere titel als Boek van de Week, namelijk De aardigste man ter  wereld (2002), geschreven door (3 juli jongstleden overleden) Freddy de Vree. 

De aardigste man ter wereld beschrijft de meer dan dertig jaar durende vriendschap tussen De Vree en W.F. Hermans en beslaat de periode 1962 ? 1995. Hun vriendschap lijkt voornamelijk gebaseerd op een wederzijdse liefde voor kunst, literatuur en drank.  

Persoonlijke gesprekken en anekdotes ? zeer vermakelijk is het verhaal over Hermans en De Vree op huizenjacht in Brussel ? worden afgewisseld met gesprekken over literatuur, Hermans’ eigen schrijversschap, filosofie en kunst. Wat dit boek uniek maakt is dat De Vree vele ongepubliceerde collages, brieven, ansichtkaarten, curiosa en foto’s van de in 1995 overleden Hermans heeft opgenomen. Het is een zeer persoonlijke weergave van een vriendschap en geeft een nieuw beeld van de schrijver die doorgaans als zeer moeilijk, eigengereid en (te) kritisch wordt gekarakteriseerd. 

Uit het boek van De Vree komt een heel andere Hermans naar voren. De Hermans die dol is op ‘frietjes’, de onzekere Hermans die bang is dat zijn grapjes niet worden begrepen, de Hermans die maniakaal opging in het repareren van een oude schrijfmachine en de Hermans die doelloos door Groningen en omstreken reed om zijn nieuwe Morgan in te rijden. Maar bovenal een zeer vriendelijke Hermans. 

Zo nu en dan krijgt de lezer een beeld van de auteur zoals hij zich eind jaren tachtig profileerde tijdens een interview met Adriaan van Dis (‘ik zit hier om te praten, u niet (…) Nu mag ú iets zeggen. ’): ook in de vriendschap met De Vree lijkt het Hermans te zijn die praat en De Vree die vooral luistert. Maar nergens lijkt hun vriendschap ongelijk te zijn, Hermans toont zich ? op zijn manier ? zeer gelukkig met hun vriendschap. 

Ik kan me voorstellen dat vele lezers totaal niet de behoefte voelen om te lezen over ‘de persoon Hermans’, maar De aardigste man ter wereld biedt ook een beeld van hoe Hermans zelf zijn werk zag, wat hij belangrijk vond daarin en hoe hij wilde schrijven. Onder andere Au Pair en De tranen der acacia’s worden door De Vree en Hermans uitvoerig besproken en het is erg interessant te lezen hoe Hermans zelf deze romans zag. 

De Vree is erin geslaagd om een beeld van zijn vriend neer te zetten, zonder dat de lezer ooit het idee krijgt dat deze vriendschap een objectief oordeel (voorzover dat überhaupt al mogelijk is) over de schrijver in de weg stond. 

De aardigste man ter wereld is niet nodig om het werk van Hermans te waarderen en te begrijpen, maar het kan er wel degelijk aan bijdragen. Misschien is het niet voor iedere lezer geschikt, maar voor een ieder die ook maar enigszins benieuwd is naar Hermans, is dit boek onmisbaar. 

De aardigste man ter wereld
Freddy de Vree
2002, De Bezige Bij
ISBN 9023400380

AMvdP

 

Recent

21 november 2017

Reizen in een binnenwereld

20 november 2017

Het leven ontwijken

15 november 2017

Een portret in stukjes

Literair Nederland - 10 jaar geleden

26 november 2007

Een aantal jaren geleden heb ik een boek gelezen getiteld De kunst van het niets doen. Veel mensen reageerden met: "Oh, dat zou ik ook wel willen, een tijdje niets doen." Daar ging het boek echter helemaal niet over. Dat boek ging over Taoïsme en de gebeurtenissen in je leven op je af laten komen, van alle kanten bekijken, en dan weer verder gaan met je leven. Niet steeds in willen grijpen, dingen naar je hand willen zetten of bezweren. In het nu leven, de weg gaan die klaarblijkelijk zo moet zijn. Bij dit boek reageren mensen hetzelfde "Dat is toch dat boek van die dominee die niet in God gelooft? Dat is toch die atheïst?." Opschudding alom.

Een aantal jaren geleden heb ik een boek gelezen getiteld De kunst van het niets doen. Veel mensen reageerden met: "Oh, dat zou ik ook wel willen, een tijdje niets doen." Daar ging het boek echter helemaal niet over. Dat boek ging over Taoïsme en de gebeurtenissen in je leven op je af laten komen, van alle kanten bekijken, en dan weer verder gaan met je leven. Niet steeds in willen grijpen, dingen naar je hand willen zetten of bezweren.

Lees meer