17 november 2003

Zelfbeeld

Mijn idee: je betaalt me een aanzienlijk voorschot, waarvan ik een deel gebruik om een groot huis aan zee (bij voorkeur in het zicht van een vuurtoren) te huren. Vervolgens neem ik contact op met een aantal van mijn vrienden ? die ik hierna ‘personages’ zal noemen. Wat ik aan hén voorstel is in grote lijnen het volgende:

Victoria About (spreek uit: Abut) is de schrijfster van een aantal niet bijzonder succesvolle romans. Haar grote doorbraak hoopt zij te creëren door een aantal van haar vrienden uit te nodigen een maand lang in een prachtig huis te komen logeren, alles op kosten van Victoria. Het enige wat ze daarvoor terug vraagt is de toestemming om aan het eind een gefictionaliseerd verhaal  te mogen schrijven over alle gebeurtenissen die zich hebben afgespeeld in het huis.

In deze Big Brother-achtige setting laat Toby Litt zijn roman Zelfbeeld afspelen. Een roman in een roman is het. Zodra je Zelfbeeld openslaat, zie je ‘Zelfbeeld’ doorgestreept staan en daarboven in het handschrift van Victoria’s redacteur Simona ‘Voorbij de vuurtoren’ staan. Het eerste wat je denkt als je deze pagina voor je ziet is: iemand heeft in mijn boek lopen kliederen. Door het hele boek staan opmerkingen in de marges en tussen de regels geschreven, allen zogenaamd afkomstig van Simona die het manuscript dat voortvloeide uit de maand in het huis moet beoordelen. Als lezer lees je dus een onaffe roman ? die wellicht ook nog eens maar deels op de waarheid berust ? waarin gaandeweg prijsgegeven wordt (of misschien ook wel niet) wat er in die maand is gebeurd.

Niet alleen het gegeven is behoorlijk hilarisch: Toby Litt schrijft in feite een parodie op een chick lit-roman, de uitwerking is simpelweg briljant. Je wordt als lezer op alle mogelijke manieren op het verkeerde been gezet. Het verhaal neemt continu andere wendingen en kent in het midden een briljante climax. Daarnaast zijn de commentaren van de redacteur extra komisch omdat Litt daarmee in feite zichzelf becommentarieert, of althans zijn schrijvende creatie Victoria About.

De Engelse schrijver Toby Litt is dé postmoderne schrijver van het moment. Zijn levenswerk bestaat eruit 26 romans te schrijven, waarbij de titels het alfabet volgen (hij is al bij de F, de Engelse titel van Zelfbeeld is Finding Myself). In elk boek beoefent hij een ander genre. Zo was zijn vorige roman Dodenzang een bloedstollende thriller (met ook weer een groot aantal postmoderne grappen). Hij werd door het Engelse tijdschrift Granta uitverkoren tot een van de beste jonge schrijvers van het moment en terecht: zijn talent spat van elke pagina die hij schrijft af: het is grappig zonder plat te zijn en experimenteel zonder ontoegankelijk te zijn. Zelfbeeld is daarmee veel meer dan zomaar een parodie op een vrouwenroman (al is het angstwekkend hoe goed hij zich in kan leven in een vrouw), het is een intertekstueel literair spel van de bovenste plank.

 

Zelfbeeld
Toby Litt
Vertaald uit het Engels door Hugo Kuipers
Oorspronkelijke titel: Finding Myself
Uitgeverij Anthos
€ 19,90

Recent

16 oktober 2017

Nooit meer los van Indië

13 oktober 2017

Leven zonder moeder

12 oktober 2017

Een antikrimi

Literair Nederland - 10 jaar geleden

22 oktober 2007

Klein boek zonder enige allure
Door Frans

Waarom gaf de commissie – Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek – aan Geert Mak de opdracht om het boekenweekgeschenk 2007 te schrijven? Vermoedelijk vanwege zijn succes met de dikke pil ‘In Europa’. Zou Mak daarom als onderwerp voor zijn boek de Galatabrug, die Europa met Klein-Azië verbindt, gekozen hebben?

Lees meer