Met de hele familie en Koen

‘Ik heb gehoord van jullie revue,’ zei hij. ‘Jij vertolkt de rol van prei, niet? De prei…’ Hij leek de artistieke mogelijkheden van zo’n rol even in te schatten. ‘Heb je veel tekst, voor een prei?’ vroeg hij. ‘Misschien moet je de vriendin van je moeder eens raadplegen, hoe heet ze, dat mediamieke mens. Mevrouw De Ranus. Die rooit haar bietjes bij vollemaan, wist je niet? En venkelzwaaien. Doet ze ook. Tegen de boze aardgeesten. Die kan je alles vertellen over het gevoelsleven van prei.’

Boeken waar je echt hardop om moet lachen, niet omdat je per se zo onder de indruk bent van de vondst, maar omdat de beschreven situatie of woordkeus zo onontkoombaar grappig is, die kom je niet echt veel tegen. Stijn Aerdens boek Met de hele familie en Koen had die uitwerking wel. Op zich is het uitgangspunt van Aerdens tweede boek niet zo opmerkelijk: een jongetje groeit op in een besloten dorpsgemeenschap en leert zich verbazen over de dingen die volwassenen doen en zeggen, kortom: hij wordt langzaam volwassen. Maar de personages die Aerden opvoert en de kleine levensechte situaties die hij schetst, alles gezien door de ogen van de elfjarige Koen zijn treffend en soms tenenkrommend herkenbaar.

Meer dan een verhaal toont Met de hele familie en Koen een serie kleine doorkijkjes in kleine levens, waarin relatieproblemen een grote rol spelen. Met een minimum aan middelen en een maximum aan effectief taalgebruik weet Aerden de kleinste gebeurtenissen een universele lading mee te geven. Zo fungeert Koens moeder als een soort van opvanghuis voor vrouwen met relatieproblemen:

‘Er heeft iemand in mijn bedje geslapen,’ zei Marieke dan.
‘Doe niet zo mal.’
‘Echt waar.’
‘In jouw bed?’
‘Het ruikt er naar lelietjes-van-dalen.’
‘O, wacht even,’ zei ze met de blik alsof haar plotseling iets begon te dagen. ‘Tante Marian misschien, maar dat was dan maar even. En ze heeft heel licht geslapen.’
‘Die hartelijkheid, die warmte,’ zei mevrouw Romeijn en tuitte haar lippen. ‘Het is hier allemaal zo… vanzelfsprekend.’ En terwijl ze naar het jongetje keek dat achter zijn koude pap zat, was ze ineens in tranen. ‘Ik kan dit niet,’ zei ze, ‘ik wil dit niet…’ En ze holde achter haar zakdoek aan de keuken uit.
‘Wees maar een beetje lief tegen tante Gerdine,’ zei moeder, ‘ze heeft het niet makkelijk.’
Koen begreep het. Die lag vanmiddag in zíjn bed.

Stijn Aerden heeft schrijftalent en weet met kleine middelen grote dingen te suggereren. Het enige wat je nu nog kunt wensen is dat hij zijn talent aanwent om een iets gelaagder, literairder verhaal te schrijven, want her en der is Met de hele familie en Koen nog iets te vrijblijvend, te lui, zou je bijna kunnen zeggen.

Stijn Aerden, Met de hele familie en Koen. Uitgeverij Meulenhoff, € 17,50.

Andere boeken van Stijn Aerden:

Goochelaar (geen konijnen), 1995, roman
Rijk. De negen levens van de De Gooyer. Samen met Klaas Vos. 2002. Biografie

Recent

Literair Nederland - 10 jaar geleden

18 juli 2008

Leven na een moord

Door Pauline van der Lans

Zoals de in het begin van de serie Desperate Housewives overleden Mary Alice Young met een alziende blik de gebeurtenissen in Wisteria Lane weergeeft, zo vertelt in Alice Sebolds roman De wijde Hemel de vermoorde tiener Susie Salmon hoe het haar achterblijvers vergaat.

Lees meer