8 september 2003

Blanco

Helena werd begraven de dag na Allerzielen.
Veel mensen die met het stormweer van de voorbije hoogtijdagen thuis waren gebleven, droegen vandaag hun gele en witte chrysantbollen aan. Viktor voelde zich bekeken; de begrafenis, op het nieuwe deel vlak bij de toegangspoort, leek wel een stunt van het kerkhof: dagvers verdriet, speciaal voor de laatkomers, opdat ook hún jaarlijks bezoekje stemmig plaats kon vinden.

Viktors vrouw Helena komt bij een beroving in haar auto op gewelddadige wijze om het leven. Hij blijft achter met de zorg voor hun tienjarige zoontje Igor. De angst en het verdriet dat Helena’s dood bij Viktor hebben veroorzaakt leidt ertoe dat Viktor een steeds groter wordende zorg voor Igors welzijn ontwikkelt, die langzaam maar zeker uitmondt in het waanidee dat Igor nergens veilig is. Niet op straat, niet op school, zelfs thuis dreigt het gevaar, wanneer Viktor er achter komt dat er bij de benedenburen is ingebroken. Vóór die tijd had Viktor zijn zoon al van school gehaald omdat hij zeker weet dat zijn meester niet te vertrouwen valt en dat de school naar zijn maatstaven niet goed beveiligd wordt. Viktors paranoia neemt zulke extreme vormen aan dat hij zijn huis ombouwt tot een gevangenis waarin hij Igor 24 uur per dag in de gaten kan houden en waar niemand meer in of uit kan. Waar Viktor aan het begin van het verhaal nog gewoon een wat overbezorgde vader leek, is hij gaandeweg veranderd in een geestesgestoorde die het verdriet om de dood van zijn vrouw niet kan verwerken.

De Vlaamse schrijver Peter Terrin geeft de langzame geestelijke aftakeling van gestalte weer in een mooie gecomprimeerde stijl, zonder droog te schrijven. Elke zin is beladen en ademt een dreiging uit. De overgangen in Viktors gemoedstoestand zijn zo subtiel dat je als lezer heel geleidelijk meegevoerd wordt van de belevingswereld van een man met verdriet om de dood van zijn vrouw naar een man die letterlijk gek wordt van verdriet.

Het boek is opgebouwd uit korte hoofdstukjes die steentje voor steentje een vakkundig dichtgemetseld relaas opbouwen waar zowel de hoofdpersonen als de lezer in opgesloten raken. Wat het boek zonder meer verheft boven veel hedendaagse Nederlandstalige literatuur is beeldrijke zorgvuldige taal waarin Terrin schrijft. Zijn stijl stuwt het verhaal met grote krachtstoten naar het onontkoombare en huiveringwekkende einde.

Blanco is een van die boeken die een beetje wegvallen in de enorme stroom Nederlandse literatuur die er over ons heen uitgestort wordt. Zonde, want het is van een klasse apart.

Peter Terrin, Blanco. Uitgever: De Arbeiderspers, € 16,95.

Andere titels van Peter Terrin:

De Code (verhalen, 1998)
Kras (roman, 2001)

DdH

Recent

15 november 2017

Een portret in stukjes

Literair Nederland - 10 jaar geleden

26 november 2007

Een aantal jaren geleden heb ik een boek gelezen getiteld De kunst van het niets doen. Veel mensen reageerden met: "Oh, dat zou ik ook wel willen, een tijdje niets doen." Daar ging het boek echter helemaal niet over. Dat boek ging over Taoïsme en de gebeurtenissen in je leven op je af laten komen, van alle kanten bekijken, en dan weer verder gaan met je leven. Niet steeds in willen grijpen, dingen naar je hand willen zetten of bezweren. In het nu leven, de weg gaan die klaarblijkelijk zo moet zijn. Bij dit boek reageren mensen hetzelfde "Dat is toch dat boek van die dominee die niet in God gelooft? Dat is toch die atheïst?." Opschudding alom.

Een aantal jaren geleden heb ik een boek gelezen getiteld De kunst van het niets doen. Veel mensen reageerden met: "Oh, dat zou ik ook wel willen, een tijdje niets doen." Daar ging het boek echter helemaal niet over. Dat boek ging over Taoïsme en de gebeurtenissen in je leven op je af laten komen, van alle kanten bekijken, en dan weer verder gaan met je leven. Niet steeds in willen grijpen, dingen naar je hand willen zetten of bezweren.

Lees meer