19 mei 2003

Het doorgeefmeisje

De nieuwe roman van de Vlaamse auteur Paul Koeck lijkt te beginnen als een thriller: een onbekende man wordt met opzet overreden en de politie neem de zaak op zich. Dan leert de lezer Marianne kennen, een Afrikaans meisje dat door de Belgische autoriteiten naar Europa wordt gehaald en opgroeit in een bisschoppelijk paleis. De roman neemt een verrassende wending en blijkt te draaien om sex, sadomasochisme en volledige onderworpenheid.

Marianne groeit op, zoals gezegd, in het bisschoppelijk paleis en verschillende pleeggezinnen, waar ze echter nooit langer dan een weekend, of hooguit een week, blijft. Haar jeugd wordt gekenmerkt door de gelatenheid waarmee Marianne de vele verschillende pleeggezinnen en zelfs langdurig sexueel misbruik ondergaat.

Deze gelatenheid kenmerkt tevens haar houding ten opzichte van mannen in haar latere leven. Marianne geeft zich volledig over en stelt zich in dienst van de mannen waarmee ze een relatie heeft, achtereenvolgens een groenteboer die haar mishandelt, een rechter die zijn huwelijk voor haar opgeeft en diens vriend, een cosmetisch chirurg, wiens huwelijk een verstandshuwelijk wordt door zijn relatie met Marianne.

Voor de laatste twee wordt de relatie met Marianne hen fataal. Samen met hen belandt Marianne ? vrijwillig en wederom gelaten ? in de wereld van sm en de sex- en parenclubs. De carrière van de rechter is afgelopen als uitlekt dat hij buitensporige sexuele handelingen, zoals het toebrengen van brandmerken, verricht bij Marianne. Hij pleegt zelfmoord. Ook de carrière van de chirurg is voorbij: hij vlucht naar Brazillië.

Het doorgeefmeisje is een vlot geschreven en zorgvuldig gecomponeerde roman, die de lezer verschillende keren – zowel positief als negatief – weet te verrassen. Koeck is een kundig schrijver, die zonder clichés en op een suggestieve toon een meeslepend verhaal heeft weten neer te zetten. Jammer alleen dat hij soms enigszins blijft steken in oppervlakkigheden.

Totale onderworpenheid, wanhoop en verslavingen, maar ook de hypocrisie van geestelijken en de kerk, domineren Het doorgeefmeisje, een roman waarin ? in overeenstemming met de vrouwelijke hoofdpersoon ? meer niet dan wel wordt gezegd.

Het oeuvre van Paul Koeck (1940) werd onder andere bekroond met de driejaarlijkse Belgische Staatsprijs voor het toneel en voor zijn roman De bloedproever (1999) ontving hij de Literatuurprijs van de provincie Antwerpen 2001. Zijn werk wordt uitgegeven door De Bezige Bij.

Recent

15 november 2017

Een portret in stukjes

Literair Nederland - 10 jaar geleden

19 november 2007

Net niet spannend genoeg
Door Fatima Bajja

Het lijkt alsof Sylvia Houweling alles heeft wat haar hartje begeert. Ze is getrouwd met Eddie Kronenburg, heeft twee kinderen en woont in een prachtig huis in Amsterdam-Zuid. Toch is het allemaal niet zo mooi als het lijkt. Eddie werkt namelijk in de onderwereld, hij is verantwoordelijk voor het transport van drugs.

Lees meer