13 oktober 2003

Tom Lanoye

Hij was natuurlijk niet de eerste performancedichter in het Nederlands taalgebied, maar stond wel aan de wieg van de geboorte van een nieuwe generatie voordrachtskunstenaars: de Vlaamse schrijver Tom Lanoye. Behalve zijn manier van voordragen waren ook zijn brillen behoorlijke blikvangers.

De in 1958 geboren Lanoye bleek nog meer dan een begenadigd performer een begaafd romancier te zijn. Uiteindelijk zou zijn poëzieproductie beperkt blijven tot vier bundels.
In eerste instantie schreef hij vrij autobiografisch getinte boeken, waaronder Een slagerszoon met een brilletje en Kartonnen dozen. Met name het laatste boek toonde aan dat Lanoye een grote sensibiliteit aan de dag weet te leggen en met een ragfijne stijl een wereld aan gevoelens op kan roepen. Hij schrijft meer dan andere Nederlandstalige schrijvers, maar net als veel van zijn landgenoten, secuur en bloemrijk Nederlands, stilistisch is hij een klasse apart.

Lanoye bestendigde zijn literaire reputatie met de alomgeprezen ‘Monstertrilogie’, waarin opgenomen de romans Het goddelijke monster, Zwarte tranen en Boze tongen. Met dit laatste boek won hij dit jaar zowel de Gouden Uil jury- als de publieksprijs. Lanoye legt in deze trilogie op schrijnende wijze het België van na de affaire Dutrouw bloot. De schandalen, de corruptie etc. hangt hij op aan de kapstok van de rijke en machtige familie Deschryver. Hij laat zijn vaderland op genadeloze wijze met de billen bloot gaan en dat alles in een stijl die zowel scherp als zwoel is.

Naast romancier en dichter profileert Lanoye zich tevens als toneelschrijver. Zijn bewerking van Shakespeares koningsdrama, Ten oorlog genaamd, is wellicht zijn bekendste werk. Daarnaast heeft hij werk van Euripides bewerkt en oorspronkelijke stukken geschreven.

Hoewel hij op poëtisch gebied al lange tijd niks meer van zich had laten horen, revancheerde hij zich dit jaar indrukwekkend met het prachtig vormgegeven Niemands Land, een bewerking van de zogenaamde War Poets, dichters die schreven over de gruwelen van de Eerste Wereldoorlog.

Humor is een in het oog lopend stijlkenmerk bij Lanoye, maar hij gebruikt dit minder hardhandig dan zijn landgenoot Herman Brusselmans. Lanoye integreert de humor meer als tragi-komisch instrument in zijn verhalen. Langzaam maar zeker laat hij zich gelden als een van de grotere schrijvers van dit moment.

Werk van Tom Lanoye:

Poëzie:
In de piste (’84)
Bagger (’84)
Hanestaart (’90)
Niemands Land (’02)

Proza:
Een slagerszoon met een brilletje (’85)
Alles moet weg (’88)
Kartonnen dozen (’91)
Spek en bonen (’94)
Het goddelijke monster (’97)
Zwarte tranen (’99)
Boze tongen (’02)
Kritieken:
Het cirkus van de slechte smaak (’86)
Vroeger was ik beter (’89)
Doén! (’92)
Maten en gewichten (’94)
Gespleten & bescheten (’89)
Tekst & uitleg/Woorden met vleugels (’01)

Toneel:
De Canadese muur (’89) (met H. Brusselmans)
Komieken (naar Comedians van T. Griffiths) (’91)
De schoonheid van een total loss (bundelt 3 stukken: Blankenberge/Bij Jules en Alice/Celibaat (’93)
Onweer in de tropen (’94)
Ten oorlog (naar The Wars of the Roses van Shakespeare) (’97)
Mamma Medea (naar Euripides en Apollonios van Rhodos) (’01)

Cd: The very best of the artist formerly known as a young man (’99)

Video: Gespleten en bescheten (’98)

Secundair:
Naamloze vennootschap L.A.N.O.Y.E., diverse essays over de auteur en zijn werk(wijze), samengesteld door journalist Bart Vanegeren (’98)

Gebruikte bronnen: www.lanoye.be.

DdH

Recent

16 oktober 2017

Nooit meer los van Indië

13 oktober 2017

Leven zonder moeder

12 oktober 2017

Een antikrimi

11 oktober 2017

De stijl tekent de man

10 oktober 2017

Eindeloos gepieker

Literair Nederland - 10 jaar geleden

22 oktober 2007

Klein boek zonder enige allure
Door Frans

Waarom gaf de commissie – Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek – aan Geert Mak de opdracht om het boekenweekgeschenk 2007 te schrijven? Vermoedelijk vanwege zijn succes met de dikke pil ‘In Europa’. Zou Mak daarom als onderwerp voor zijn boek de Galatabrug, die Europa met Klein-Azië verbindt, gekozen hebben?

Lees meer