Monthly Archives: oktober 2017

Tijd, tijd en nog eens tijd

Tijd, tijd en nog eens tijd

Recensie door Els van Swol

Langzaam ontvouwt de roman zich en geeft het verhaal prijs. Eerst wordt de omgeving waarin het verhaal zich afspeelt beschreven, en na enige tijd ook benoemd: Zuid-Limburg (de lezer had dat al begrepen). Vervolgens wordt duidelijk dat het ik-personage een vrouw is die Sabine heet. Sabine rijdt in haar auto op goed geluk, om als erfgoedspecialiste de omgeving te verkennen, met een lege tank in noodweer een verkeerde weg in. Ze belandt per ongeluk door een openstaand hek op het privéterrein van Oldenhage, een boerderij waar een vader, oma en twee zusjes, Madeleine en Livia, wonen. De meisjes zijn alleen thuis, omdat vader en de zieke oma naar het ziekenhuis zijn.

Lees meer

Litanie van een kampbewaarder

Litanie van een kampbewaarder

Recensie door Lodewijk Brunt

Moeilijk te zeggen wat erger was: ’s zomers de verstikkende, vochtige hitte, de voortdurende aanvallen van dichte wolken  muggen of ’s winters de onbarmhartige kou die je de adem beneemt. ‘’s Nachts is het min 42. De lucht tinkelt als glas. De droge knal van een schot. Het is net of de lucht breekt, als een wijnglas, kapotvalt, aan diggelen gaat. In de aarde ontstaan scheuren, soms wel een hand breed. Het is zo koud dat de rails gewoon knappen. Een droge tik, een geluid dat met niets te vergelijken is’. Soms is het nog tien graden kouder: ‘De vorst zet zijn tanden in elk ontbloot lichaamsdeel’. Huiveringwekkende condities, beschreven in het half-illegale notitieboekje van Ivan Tsjistjakov, bijgehouden van 9 oktober 1935 tot 17 oktober 1936.

Lees meer

Zoete en stoute kinderen

Zoete en stoute kinderen

Door Els van Swol

‘Ik weet niet of de kinderen ons ooit zullen begrijpen’ zegt de moeder van regisseur Aliona van der Horst in haar documentaire Liefde is aardappelen. 'Ons', dat wil zeggen de mensen in het vrije westen. En ook, ‘het’ ooit zullen begrijpen, waarmee ze de ontberingen tijdens het communistische regime in de Sovjet-Unie bedoelt.
Toch heb ik het gevoel dat je er soms, even dichtbij kunt komen. Of op z’n minst het verlangen naar licht kunt begrijpen dat er moet zijn. Bijvoorbeeld tijdens het concert dat het Boedapest Festival Orkest onder leiding van Iván Fischer onlangs gaf in het Amsterdamse Concertgebouw. Gespeeld werd het twintigste pianoconcert in d kl.t. KV 466 van Mozart, met Emanuel Ax en zijn fluwelen toucher als solist.

Vanuit de zaal zag ik tussen de openstaande klep van de vleugel en achter de eerste violen de contrabas sectie van het orkest.

Lees meer

‘De vrije lezer’ centraal tijdens Wintertuinfestival

'De vrije lezer’ centraal tijdens Wintertuinfestival

In tijden dat anderen op basis van algoritmes en cookies bepalen wat geconsumeerd moet worden, is het  lezen van boeken een daad van verzet is; zijn boeken een bastion van vrijheid en is de lezer een activist. Stelt de organisatie van het Wintertuinfestival die daarom voor de editie van dit jaar het thema ‘De vrije lezer’ koos.

Lees meer

Carmiggelt in een glossy

Carmiggelt in een glossy

Door Inge Meijer

Het was een sombere en regenachtige maandagmiddag dat ik in een overvolle wachtkamer van het streekziekenhuis zat. In wachtruimtes, of het nu op de luchthaven, bij de tandarts of dokter is, lijkt veel er niet meer toe te doen. Bladerend door tijdschriften die voorhanden zijn zoals Voetbal, Quote en de Linda vergaat de tijd pijnloos. Onderwijl denkend aan okergele schoenen en dat ik mijn broer eens moet opzoeken. In een wachtkamer komen de goede voornemens bij me op als was het oudjaarsavond. In deze wachtkamer waren alle tijdschriften in gebruik. Twee stoelen links van mij zat een vrouw die met haar man was meegekomen. Ze had iets onbekommerds, zo van, ‘mij scheelt niks’. Ze bladerde in een tijdschrif, een glossy. Ik keek van terzijde mee en zag Carmiggelt voorbijkomen, en dacht, wat is er met Carmiggelt?

Lees meer

De verbeelding van de lezer

De verbeelding van de lezer

Recensie door Hans Muiderman

Pompen of verzuipen. Handen als kolenschoppen drukken iemand onder water. Hij voelt hoe het lichaam even tegensputtert. Verdrinkt hier iemand? Een krantenbericht op groezelig papier uit de tijd dat ‘eist’ nog als ‘eischt’ geschreven werd. ‘Verdronken’ staat er boven het artikel. Het stond in de krant, dus het is echt gebeurd.

Lees meer

Lastige vragen

Lastige vragen

Recensie door Daan Pieters

Als er een land van tegenstellingen bestaat, is het wel Turkije: het ligt letterlijk op de grens van Europa en Azië, vormt de breuklijn van het christendom en de islam en staat voortdurend onder hoogspanning door de wedijver van progressieve, seculiere krachten en reactionaire of nationalistische milieus.

Een interessant inzicht in het wel en wee van haar land krijgen we van Çiler Ilhan, winnares van de EU-literatuurprijs, die met Verbannen een intrigerend boek schreef.

Lees meer

Jan Wolkers & Zonen

Jan Wolkers & Zonen

Liliane Waanders

Ik zie ze daar nog staan. Bob en Tom, de tweelingzonen van Jan en Karina Wolkers. De een staat met zijn jas in de hand, de ander tilt zijn tas uit de kofferbak van de auto die hen naar het ouderlijk huis heeft gebracht. Ze weten wat de wereld nog niet weet: hun vader is stervende. Haast om het huis te betreden, hebben ze niet. Ze zijn in gedachten verzonken.
Ik zie ze in het voorbijgaan. We zijn op weg naar een kop koffie met een Juttertje. We hadden ook een andere weg kunnen kiezen, maar kozen de Rozendijk. Als altijd kijk ik ter hoogte van Pomona even opzij en zie ik ze.

Lees meer

Verzet voor een vrije pers

Verzet voor een vrije pers

Recensie door Just Houben

Hoe lang kun je zwijgen? Hoe lang kun je je afzijdig houden en wanneer besef je dat je in actie moet komen, verantwoordelijkheid moet nemen? In Sostiene Pereira vertelt Antonio Tabucchi (1943 – 2012) het verhaal van de eenling die zich staande probeert te houden te midden van de politieke krachten die de geschiedenis bepalen.

Lees meer

Wel of niet lezen

Wel of niet lezen

Door Adri Altink

De afgelopen jaren ben ik geïnteresseerd geraakt in gedwongen migratie en de daarmee samenhangende problemen. Het levert soms stress op. Er lijkt een tsunami aan literatuur over me te worden uitgestort. En dan denk ik vooral aan romanciers die het als thema kiezen. Het idee vliegt me wel eens aan: hoe hou ik dat allemaal bij?
In zijn nieuwste roman Zuivering van Tom Lanoye neemt hoofdpersoon Gideon Rottier een Syrisch vluchtelingengezin in huis. Moet ik dus lezen. Van mezelf. Het zal er nog wel van komen, al is het maar omdat ik Lanoye om zijn taal graag onder ogen heb.

Lees meer