Niemand overleeft alleen – Margaret Mazzantini

10 september 2012

Anderen redden het wel

Recensie door Sunny Jansen

In Niemand overleeft alleen zitten Delia en Gaetano, net gescheiden na tien jaar huwelijk, in een restaurant om over de omgangsregeling voor de kinderen te praten. Het gesprek wil maar niet vlotten en onbegrip en haat overheersen. Delia en Gaetano haten elkaar, zichzelf en bij vlagen zelfs hun kinderen. ‘Dat rotkind kijkt naar je; hij zit onder het snot. Maar hij is echt van jou. En je weet dat het echt niet eerlijk is, maar je kunt er niets aan doen.’

Erg sympathiek zijn ze niet in al hun geklaag en gekibbel. ‘Een opeenvolging van gekibbel van een bedroevend laag niveau’ constateren ze zelf en dat kan de lezer alleen maar beamen na de eerste vijftig pagina’s. De hoofdpersonen worstelen met hun gevoelens en de lezer worstelt met hen mee.

Al in de eerste scène valt hen een ander stel op. ‘Ze kijkt naar een bejaard stel dat een paar tafeltjes verderop zit. Daar had ze willen zitten, in dat afgezonderde hoekje. Haar rug beschermd, tegen de muur.’ Dit oudere echtpaar vormt een schril contrast met henzelf: zij hebben het gered, in tegenstelling tot Delia en Gaetano.

Pas rond pagina 60 komt er eindelijk een diepere laag in het geklaag en de irritaties. De frustraties worden doorbroken door herinneren die hun verbittering verklaren. Het tafelgesprek verloopt nog steeds moeizaam en hun gedachten dwalen af. Ze blikken terug op hun relatie. Het beste deel van het boek vertelt hoe de liefde van Gaetano en Delia ontstond en ophield te bestaan. Ophield, eigenlijk vooral door een gebrek aan communicatie. Omdat ze elkaar niet konden vinden. Noch Gaetano, noch Delia wisten wat ze eraan moesten doen.
‘Ze staan aan de rand van een aardverschuiving. Ze blijven elkaar stiekem aankijken, als twee mensen die bij een gat staan en bang zijn erin te vallen. Waar is de scheur begonnen die het gebied in tweeën heeft gedeeld?’

Gaetano en Delia hebben het zwaar, zowel toen als nu. Delia worstelt met anorexia, die wel erg stereotype is neergezet. ‘Het gevoel dat je alles de baas bent vanaf het moment dat je de honger de baas bent.’
Maar beiden zijn vooral op zoek naar zichzelf  ‘Ze moet leren te zijn. Alleen maar te zijn. Terugkeren in haar leven.’ Af en toe spiegelen zij zich aan het oudere echtpaar. Zij zien er gelukkig uit. Als ze naar huis willen gaan, spreek de oude man hen aan. Hij blijkt ernstig ziek te zijn en vraag hen voor hem te bidden, ‘want niemand overleeft alleen.’
Maar zelfs dat lukt Gaetano niet. ‘Egoïsme was het enige houvast. En toch was dit hun wereld en zouden ze er samen met hun kinderen hun weg in moeten vinden.’

Margaret Mazzantini schrijft in breedvoerige zinnen, die in het Italiaans ongetwijfeld prachtig en zangerig klinken, maar die in het Nederlands bij vlagen nogal overdreven aan doen. Ze gebruikt daarbij veel metaforen en symbolen die erg ver gezocht zijn. Toch schrijft ze goed, in een filmische stijl, maar in dit verhaal te sentimenteel om echt te raken. Het maakt Niemand overleeft alleen tot een voorspelbare reconstructie van een avond tussen twee ex-en. Eerder schreef Mazzantini, die naast auteur ook actrice is, de bekroonde en verfilmde bestsellers Ga niet weg en Ter wereld gekomen. Of Niemand overleeft alleen deze successen gaat evenaren valt te betwijfelen.

Niemand overleeft alleen

Auteur: Margaret Mazzantini
Vertaling: Miriam Bunnik en Mara Schepers
Verschenen bij: Uitgeverij Wereldbibliotheek
Aantal pagina’s: 174
Prijs:  € 17,90

Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

 

Tutuba, het meisje van het slavenschip Leusden – Cynthia Mc Leod
2 september 2014
Recensie door Jan de Kater

Zwarte bladzij

Cynthia Mc Leod, halfzuster van de CDA-politica Kathleen Ferrier en dochter van Suriname's eerste president Johan Ferrier, werd met haar debuut in 1987, Hoe duur was de suiker, in een klap beroemd. Zij schrijft met veel kennis en gedrevenheid over de positie van de Surinaamse slaven.
Lees verder >
De zangbreker – Carolina Trujillo
1 september 2014
In mummiepak smachtend naar gene zijde

Recensie door Astrid van Wijngaarden


Streng afgerichte duivelse wezens, roekeloze mensen en de dood gaan met elkaar aan de haal in Trujillo’s (1970) derde roman. Geweld en misère worden wederom niet geschuwd.
Lees verder >
111 Hopla’s – Judith Herzberg
28 augustus 2014
Voorbije liefde en ongeschonden verwondering

Recensie door Albert Verwey

Judith Herzberg, van wie haar tachtigste verjaardag in november passeert, is als dichteres al ruim een halve eeuw actief. Haar werk behoeft  nauwelijks introductie, want het grote publiek  raakte al snel in de ban van haar.
Lees verder >
Verhalen uit Istanbul – Sait Faik Abasiyanik
28 augustus 2014
Verhalen die de zintuigen prikkelen

Recensie door Evert Woutersen

Verhalen uit Istanbul (2014) is een bloemlezing van de verhalen die Sait Faik Abasiyanik (1906-1954) schreef tussen 1934 en 1954.
De eerste verhalen zijn uit de jaren dertig van de vorige eeuw, de latere uit de jaren veertig en vijftig. De verhalen zijn chronologische gerangschikt.
Lees verder >
In de schaduw van de hemel (Biografie Bertus Aafjes door Rob Molin)
19 augustus 2014
recensie Karel Wasch


De schrijver /dichter Bertus Aafjes (1914-1993) vierde triomfen met zijn gedichtenbundel Een voetreis naar Rome (1946). Later zou hij met name door zijn aanvaring met de Vijftigers in moeilijkheden komen.
Lees verder >

Ontvang onze nieuwsbrief

Manuscripta 7 september a.s.
1 september 2014
Komende zondag, 7 september tussen 13.00 uur en 17.30 uur vindt in Utrecht Manuscripta plaats, de jaarlijkse opening van het boekenseizoen. De Nederlandse uitgeverijen presenteren hun nieuwe titels van het komende seizoen. Er zijn boekpresentaties, podiumoptredens, interviews met bekende en debuterende auteurs, signeersessies en bijzondere acts.
Lees verder >
Vakantie over, lezen maar!
29 augustus 2014
Het is altijd rustig op Literair Nederland in de vakantie, geen komkommerjournalistiek. Nu zijn we weer begonnen en dit is de eerste nieuwsbrief van het nieuwe jaar, met een aantal recensies, een column van Inge Meijer, de vakantierubriek en kans op €1.000 euro Van Oorschotboeken. Hoe? Hier loten kopen voor de loterij op de Uitmarkt.

Hier over die boekenmarkt veel meer informatie. Over optredens en signeersessies, aanbiedingen en meer.
32ste Nacht van de poezie terug in het Vredenburg
27 augustus 2014
Optreden Rufus Wainwright 20 september tijdens 32e Nacht


Nieuws van de redactie

De Nacht van de Poëzie keert voor het eerst na jaren weer terug naar de Grote Zaal van Vredenburg. De 32e Nacht heeft een fantastische line-up van optredende dichters waaronder Remco Campert, Ingmar Heytze, Judith Herzberg, Leonard Nolens, Menno Wigman en Jean Pierre Rawie. In totaal treden er 21 dichters op. Als entr'act steekt het optreden van Rufus Wainwright met kop en schouders boven alles uit. Volgens Elton John is hij ‘the greatest songwriter on the planet’. Hij komt exclusief voor de Nacht naar Nederland en treedt daarmee in de voetsporen van zijn vader Loudon Wainwright III, die in 1992 optrad tijdens de Nacht van de Poëzie.

In de jaren van de Nacht is de traditie ontstaan dat tijdens de poëziemarathon de dichters het stokje doorgeven aan muzikanten en andere artiesten tijdens de entr’actes. Naast Wainwright zijn er optredens van de Ashton Brothers, Maarten Heijmans (zingt Shaffy), pianiste Daria van den Bercken en het negenkoppige tango-orkest Orquesta Típica Andariega.

De gangen rond de Grote Zaal worden zoals gewoonlijk bezet door een boekenmarkt. Hier kan men dichtbundels laten signeren en is er gelegenheid tot eten en drinken. Alle bezoekers krijgen de exclusieve Nachtbundel, met daarin veel ongepubliceerd werk van de dichters.
De Nacht belooft ook dit jaar weer een onvergetelijk en weergaloos poëzie evenement te worden. Het bezoeken meer dan waard. Voor kaartverkoop klik hier.

De presentatie is in handen van Piet Piryns, die het stokje van Ingmar Heytze heeft overgenomen, (die immers zelf optreedt) en Ester Naomi Perquin.

I. v/d Graaf

Kijk voor de volledige dichterslijst op www.nachtvandepoezie.nl

Dichters in de Prinsentuin voor de zeventiende keer
10 augustus 2014
Het was al Poëzie dat er in de tuin de ronde deed


Literair Nederland was erbij


In de Prinsentuin, in het midden van de stad Groningen, vond eind juli voor de 17e keer het festival Dichters in de Prinsentuin plaats.
Lees verder >
Christos Tsiolkas (Barracuda) bij Borderkitchen
4 augustus 2014
Literair Nederland was erbij

Door Vera ter Beest

De avondzon schijnt in al haar glorie door de ramen van de kleine zaal van het theater. De zaal is afgeladen en het is er warm. Verkoeling zou lekker zijn. In een zwembad bijvoorbeeld.
Lees verder >