Boekenwijsheid: boekbespreking met Paul van Tongeren over nihilisme

16 mei 2012

Door Ingrid van der Graaf

Dinsdag 22 mei onderzoekt ethicus Paul van Tongeren aan de hand van de roman Speeldrift van Juli Zeh, of het leven waarde heeft en of de begrippen goed en kwaad enige betekenis hebben.

In Speeldrift stelt Zeh de belangrijkste vragen van onze tijd aan de orde: wie bepaalt welke normen en waarden van belang zijn en hoe weten we wat goed is en wat slecht? De
veertienjarige Ada, hoogbegaafd en barstend van zelfvertrouwen, is de nieuwe leerling op een gymnasium in Bonn. Ze is een vreemde eend in de bijt: haar leraren is ze in intellectueel opzicht de baas en haar medescholieren zijn haar te dom, te burgerlijk, te kinderlijk en te saai. Alleen Alev, met wie ze een pact sluit, kan door de beugel. Ze besluiten samen iedere vorm van compassie en sympathie uit hun dagelijks leven te verbannen en hun gedrag zo onvoorspelbaar mogelijk te maken. Het belangrijkste slachtoffer van hun ‘spel’ is Smutek, een jonge Poolse leraar, die zich aanvankelijk nauwelijks verweren kan. Maar Smutek neemt wraak, en wat als een schijnbaar onschuldig spelletje begon, eindigt in een drama.

Boekenwijsheid is een verdiepende boekbespreking waarbij de deelnemers samen met wisselende wetenschappers van de Radboud Universiteit Nijmegen in kleine kring een boek en het daarin centraal staande thema bespreken.

Paul van Tongeren is hoogleraar Wijsgerige ethiek aan de Radboud Universiteit
Nijmegen en buitengewoon hoogleraar ethiek aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte van de Katholieke Universiteit Leuven. Hij doet onderzoek naar Nietzsche en wijsgerige ethiek en haar geschiedenis. Hij publiceerde onder andere het Nietzsche-Wörterbuch, Deugdelijk leven, Over het verstrijken van de tijd en de CD-boxen Geluk, deugd, plicht, keuze, Aristoteles en Nietzsche over het nihilisme.

In maart 2012 kwam zijn nieuwste boek Het Europese Nihilisme. Friedrich Nietzsche over een dreiging die niemand schijnt te deren uit bij Vantilt. In dit boek verwijst hij naar de roman Speeldrift.

Er wordt verwacht dat deelnemers het boek Speeldrift gelezen hebben.

 

Deelname
€ 9,50 | medewerkers en alumnipashouders RU € 7,- | studenten gratis Inschrijven 
Datum: dinsdag 22 mei 2012
Tijd: 20.00 – 21.30 uur
Locatie: Studystore Radboud Universiteit,
Thomas van Aquinostraat 1A, Nijmegen

 

Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

 

De kinderwet – Ian McEwan
20 november 2014
Een keuze voor het leven

Recensie door Adri Altink

Na vijf pagina’s staat er: ‘Zij had de bevoegdheid een kind bij een harteloze ouder weg te halen en dat deed ze soms ook.
Lees verder >
Door de waterspiegel – Tomas Lieske
19 november 2014
'Hij hoopte dat er ooit iemand zou zeggen dat hij een goed mens was'

Recensie door Huub Bartman

Door de waterspiegel is de laatste roman van Tomas Lieske, een inmiddels gearriveerd Nederlands schrijver van gedichten, verhalen en romans wiens werk met diverse prijzen is bekroond.
Lees verder >
Mijn jaar met Salinger – Joanna Rakoff
18 november 2014
Een anatomie van verlies

Recensie door Martin Lok

'Het gaat alleen maar over Salinger'. Dat zijn de woorden waarmee Joanna Rakoff Mijn jaar met Salinger afsluit. Maar niets is minder waar. Meer dan Salinger staat Rakoff zelf centraal in deze coming of age roman.
Lees verder >
Haas & bedelaar – Tuomas Kyrö
17 november 2014
Droogkomisch avontuur als politiek pamflet

Door: Astrid van Wijngaarden

Liefhebbers van gitzwarte humor kunnen zich in de handen wrijven met Haas & bedelaar, de onlangs in vertaling verschenen Finse bestseller van Tuomas Kyrö (1974).
Lees verder >
Tirade 455 – KlugerHans #22
14 november 2014
Waarom bestaan er papieren literaire tijdschriften


Recensie Literaire tijdschriften door Ingrid van der Graaf


Hans Cottyn, ooit samen met Dirk Leyman verantwoordelijk voor de boekensite De papieren man, vroeg zich onlangs af waarom er nog literaire tijdschriften bestaan in tijden van digitalisering en geldnood.
Lees verder >

Ontvang onze nieuwsbrief

Oogst van de week 47
20 november 2014
door Carolien Lohmeijer

De Fransman Christian Oster schrijft gedetailleerd over alledaagse dingen. Voor spanning en intrige hoef je zijn roman In de trein niet te lezen. Wel voor zijn stijl en gevoel voor humor. In de trein begint op een station waar een man een vrouw ontmoet die een zware tas vol boeken bij zich heeft. Beiden stappen in de trein. De man wordt verliefd.
Hoe oorspronkelijker de stijl van een schrijver, hoe belangrijker de rol van de vertaler. Kiki Coumans ontving in 2000 het Dr. Elly Jafféstipendium voor veelbelovende vertalers uit het Frans.

In de trein, Christian Oster, Verschenen bij Studio 3005, Vertaald door Kiki Coumans, 112 pagina’s , € 20,–

Kor de Vries heeft met plezier Blaasmuziekpop vertaald. Op zijn webpagina schrijft hij: 'Vea Kaiser (geb. 1988) is er met deze debuutroman in geslaagd een prachtig dorpsepos en een meeslepende ontwikkelingsroman neer te zetten. Met een sprankelend taalgebruik, dolkomische vertellingen en taferelen uit een bijzondere dorpsgemeenschap en tegelijkertijd met diepzinnige beschouwingen over het leven en de mens als individu én onderdeel van een groter geheel. Een boek om van te genieten en vrolijk van te worden!'
Dat maakt nieuwsgierig!BMP-e1411573817414

Blaaspopmuziek, Vea Kaiser, Uitgeverij Arbeiderspers, 480 pagina's, € 21,95

 

 

 

 

De grenzen tussen feit en fictie vervagen in De fietser van Tsjernobyl, over de atoomgeleerde Vasili Nesterenko, die tijdens de ramp in Tsjernobyl erger wist te voorkomen. Het speelt in een stad in de directe omgeving van de reactor, en vertelt indringend over de lotgevallen van haar bewoners. Zij hebben aan Nesterenko niet alleen hun leven maar ook hun toekomst te danken. Want ondanks alle tegenwerking en repressie van de overheid doet Nesterenko alles om het leven van de slachtoffers van Tsjerbobyl ten minste een beetje te verlichten en de waarheid aan het licht te brengen. De fietser van Tsjernobyl JPG voor website

De fietser van Tsjernobyl, door Javier Sebastián, vertaald door: Brigitte Coopmans en Heijo Alting, 208 pagina's, € 19,95

 

 

 

Nadat hij te horen heeft gekregen dat hij ongeneeslijk ziek is, begint Wolfgang Herrndorf  een digitaal dagboek. Hij schrijft zonder medelijden op te willen wekken, en vaak zelfs met verrassende humor. Zijn aantekeningen gaan over het omgaan met tijd, efficiëntie en arbeid, het schrijven (met boeiende inzichten over Tsjik), zijn liefde voor de natuur en geliefde kunstenaars (waaronder Jacob van Ruisdael), zijn vrienden, zijn angsten en verlangens. Herrndorf heeft in augustus 2013 zijn leven beëindigd.Leven met het pistool op tafel

Leven met het pistool op tafel, Een Berlijns dagboek, door Wolfgang Herrndorf, Uitgeverij Cossee, vertaald door Pauline de Bok, 448 pagina's, € 24.90

 

 

 

Zes jaar lang hebben de auteurs van Poetin onderzoek gedaan om een biografie te schrijven over vooral de privé-persoon Poetin.
Ze spraken daartoe o.a. met mensen die hem al kenden voor zijn grote internationale bekendheid. Chris Hutchins en Alexander Korobko zijn beiden vooraanstaande journalisten, beiden met een aanzienlijk oeuvre. Gezien het huidige klimaat in Rusland kan je je echter afvragen of hun gesprekspartners open en eerlijk gesproken hebben.

PoetinUitgeverij Glagoslav, Chris Hutchins en Alexander Korobko, vertaald door Annelies de Hertogh en Els de Roon Hertoge, €24,95

 
150 jaar Herman Gorter – Een avond in Perdu
18 november 2014
Agenda

Op 26 november is het precies 150 jaar geleden dat Herman Gorter (1864-1927) werd geboren. Ter viering van zijn verjaardag presenteren Van Oorschot, Huis Clos en Perdu twee nieuwe boeken.
Lees verder >
Stefan Hertmans wint AKO Literatuurprijs 2014
14 november 2014
"Hertmans levert met Oorlog en terpentijn zijn meesterproef, die nu al de status van een klassieker heeft."

Literair nieuws

Één van de meest prestigieuze literaire prijzen in het Nederlandse taalgebied, de AKO Literatuurprijs 2014 is gisteravond toegekend aan de Vlaamse schrijver Stefan Hertmans voor zijn boek Oorlog en terpentijn.
Lees verder >
Oogst week 46
13 november 2014
door Menno Hartman

Grote boeken deze week. Neem nou De Stad van Remco Campert en Jeroen Henneman. Een schitterende hommage, groot als een onderarm.

'Aan deze en gene moet ik schrijven
dat ik het niet doe
dat ik weiger
dat ik ga procederen
dat de dagen hier in regen verslijten

en de wereld nooit groter is dan een stad
dan ik in die stad
mijn voeten op die stenen [...]

zoals een stuk uit het gedicht 'Brieven' luidt. Het is prachtige poëzie van de laatste 'Grand Old Man of Dutch Poetry' die we hebben, Campert, en er staan heel mooie kunstwerken bij, met wisselend materiaalgebruik van Henneman. Een cadeau voor de feestdagen. Uitgeverij De Harmonie.

scaleDe Wereld-bibliotheek geeft ook een groot feestdagenboek uit: Spinoza's achtbaan door Erik Bindervoet (tekst) en Saskia Pfaeltzer (beeld). Een leraar wiskunde probeert op zijn leerlingen zijn bewondering voor Spinoza over te brengen. 'Tering, wat een kapot goed verhaal' is de reactie uiteindelijk. Het boek is rijk geïllustreerd, er zijn echt kosten noch moeite gespaard bij deze uitgave. Misschien in de hoop een kassucces als De wereld van Sofie te evenaren. Niet slecht gedacht: 'Grote Denkers' is een vak  dat op middelbare scholen steeds frequenter aangeboden wordt. Of dit de juiste toon is 'Wat had hij graag met Spinoza in de achtbaan gezeten, maakt niet uit welke! Tivoli, Rio de Janeiro, Legoland, De Efteling!' is moeilijk te beoordelen... Al herinner ik me uit een verleden van kind-zijn dat niets afschuwwekkender is dan volwassenen die een populaire toon aanslaan. De illustraties hebben een wat jaren '80 -'90 patina. Het zijn er  heel veel,  maar ze zijn niet zo constant van kwaliteit.

vdi9789054924449Een derde boek van grote omvang is Suikerschedel van Charles Burns. De flap zegt: 'De lange, vreemde reis die in X begon en een vervolg kreeg in De korf bereikt in Suikerschedel zijn hallucinerende, hartverscheurende slot, maar niet voordat Doug in het reine is gekomen met de leugen die hij zichzelf vanaf het begin heeft verteld. In dit afsluitende deel ontwikkelen vreselijke nachtmerries zich tot een nog afschuwelijkere werkelijkheid...' Mooie klare tekeningen, weinig emoties in de gezichten, goede kleuren. De vertaling is van Arend Jan van Oudheusden. Het lijkt me niet makkelijk een strip te vertalen. Van welke Engelse zin zou bijvoorbeeld de tekst: 'Je hoeft niet zo truttig te doen, zeg me gewoon waar ze is,'  een vertaling zijn?
Mooi is de afwisselende kadrering, de zwarte tekstkaders die het tempo wat uit het verhaal halen en de diepgang verhogen, de veelzeggende details. Uitgeverij Oog & Blik.
Maria Barnas wint de Anna Bijns Prijs
12 november 2014
Jaja de oerknal hoor ik mezelf zeggen.
Hoe is het mogelijk dat dit in mijn mond past?
Het ontstaan een klont op mijn tong.


Nieuws van de redactie

Gisteravond werd  aan Maria Barnas de Anna Bijns Prijs voor de beste Nederlandstalige dichtbundel van de afgelopen vier jaar uitgereikt. Haar bundel Jaja de oerknal werd eerder dit jaar al genomineerd voor de VSB Poezie Prijs. De Anne Bijns Prijs is een tweejaarlijkse prijs voor de beste Nederlandstalige literatuur geschreven door een vrouw. Afwisselend worden proza en poëzie bekroond. Genomineerd voor deze prijs waren ook de bundels van Miriam Van hee (Ook daar valt het licht) en Anne Vegter (Eiland berg gletsjer).

De jury over de dichter en haar werk: ‘In het talige universum van Barnas kan alles een nieuwe plaats krijgen, past een oerknal in een mensenmond, kunnen mannen stromen en vrouwen meanderen, kan de ‘o’ geproefd worden als een soort toverbal des doods…'





De jury, onder voorzitterschap van Jeltje Van Nieuwenhoven bestond uit zangeres Eefje de Visser, VPRO-journalist Jeroen van Kan en dichter K. Michel. In 2009 kreeg Tjitske Jansen de Anna Bijns Prijs voor haar dichtbundel Koerikoeloem. Aan de prijs is een kunstwerk van Eric Don verbonden en een bedrag van 10.000 euro.