Goede keuze dit jaar voor de campagne Nederland Leest: De donkere kamer van Damocles

3 mei 2012

door Ingrid van der Graaf

Mits je lid bent van de openbare bibilotheek ontvang je dit jaar tijdens de zevende editie van Nederland Leest, gratis (zolang de voorraad strekt) het boek De donkere kamer van Damocles van W.F. Hermans (in 1958 uitgegeven door Van Oorschot). Nederland Leest is een landelijke campagne die tot doel heeft bijzondere literaire werken breed onder de aandacht te brengen en de lezers daarbij uit te nodigen met elkaar in gesprek te gaan over één bepaald boek.

De donkere kamer van Damocles vertelt het verhaal van sigarenhandelaar Osewoudt die in de Tweede Wereldoorlog voor zijn dubbelganger, de verzetsman Dorbeck, gewillig opdrachten uitvoert. Na de bezetting lijkt alles zich tegen hem te keren en wordt hij   gekwalificeerd als landverrader. Zich beroepen op Dorbeck blijkt onmogelijk: er is geen enkel spoor dat leidt tot deze man. Het enige dat Osewoudt heeft om de wereld Dorbecks bestaan te bewijzen is een camera met een foto van Dorbeck erin, maar ook die foto blijkt uiteindelijk niet te bestaan. Heeft Osewoudt hem verzonnen?
In deze roman komen Hermans’ centrale thema’s op geraffineerde en uiterst beklemmende wijze aan bod: angst, dreiging en verraad, ongrijpbaarheid van de werkelijkheid en het niet kennen van de ander.

Willem Frederik Hermans (1921-1995) groeide op in een Amsterdams onderwijzersgezin. Hij studeerde fysische geografie en werd lector aan de Universiteit van Groningen waar hij in 1973 weer vertrok. Hermans was redacteur van de tijdschriften Criterium en Podium. In 1957 weigerde Hermans de Prijs van de Stichting Kunstenaarsverzet 19421945 en in 1971 de P.C. Hooftprijs voor zijn gehele oeuvre. Hij vestigde zich in Parijs en later in Brussel en werkte daar aan zijn omvangrijke oeuvre, waarvan titels als De tranen der acacia’s (1949), Paranoia (1953), De donkere kamer van Damokles en Nooit meer slapen (1966) tot de klassiekers van de twintigste-eeuwse literatuur behoren.

Tijdens de eerste editie van Nederland Leest in 2006 werd Dubbelspel van de Nederlands-Antilliaanse schrijver en taalwetenschapper Frank Martinus Arion (1936)gepresenteerd. Daarne volgde in 2007 De gelukkige klas van Theo Thijssen (1879-1943), in 2008 Twee vrouwen van Harry Mulisch (1927-2010), in 2009 Oeroeg van Hella S. Haasse (1918-2011), in 2010 De grote zaal van Jacoba van Velde (1903-1985) en vorig jaar stond Het leven is vurrukkulluk van Remco Campert (1929) centraal.

De boeken die in aanmerking komen voor de Nederland Leest campagne moeten voldoen aan verschillende criteria. Het boek moet literaire waarde hebben, iets wat zich doorgaans in de loop der jaren bewijst en mogen daarom niet recent uitgekomen zijn: ze moeten ‘de tand des tijds doorstaan hebben’. Het thema in het boek moet geschikt zijn voor een breed publiek en aanleiding geven tot discussie. In die zin is De donkere kamer van Damocles een zeer geschikte keuze gezien de veranderde opvattingen in de loop der jaren wat betreft de herdenking van de Tweede Wereldoorlog op 4 mei en de bevrijdingsviering op 5 mei.

De initiator van Nederland Leest is de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB). Philip Freriks is ambassadeur van Nederland Leest.

Nederland Leest is gestoeld op de Amerikaanse campagne One Book, One City die in Chicago (2001) startte met de klassieker To Kill A Mockingbird (1960) van Nelle Harper Lee (1926). Het boek werd in de hele stad onderwerp van discussie. Men herkende zichzelf in Nelle Harper Lee’s creatie en de roman werd opnieuw een bestseller waarna de actie oversloeg naar andere steden in Amerika.

De campagneperiode Nederland Leest loopt dit jaar van donderdag 1 t/m vrijdag 30 november.

 

Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

 

De jacht op de klaproos – Paul Gellings
21 mei 2015
Een urgente roman 

Recensie door Els van Swol

Het is met De morfinetrilogie van Paul Gellings als met de discussie over de vraag of het glas halfvol of halfleeg is. Wie elk van de drie boeken (Verbrande schepen, Augustusland en De jacht op de klaproos) apart leest, zal geïmponeerd zijn door rake karaktertekeningen.
Lees verder >
Langzaam afbouwen op deze planeet – Nico Dros 
20 mei 2015
Over het einde der wereld en queestende jongkerels

Recensie door Adri Altink

In een interview zei Nico Dros het eens ongeveer zo: ‘Ik ben geworteld in Amsterdam, maar ik heb Texel nooit verlaten’.
Lees verder >
De Israëlische trilogie – Marek Hłasko
19 mei 2015
De verzinsels die we allemaal willen horen

Recensie door Geurt Franzen

Een romanschrijver en een oplichter hebben veel gemeen. Natuurlijk, de bedoelingen van de eerste zijn nobeler dan die van de flessentrekker.
Lees verder >
De professor en de hyena – Wouter Godijn
18 mei 2015
De moppentrommel van Wouter Godijn

Poëzierecensie door Maarten Buser

Wouter Godijns poëzie lijkt sterk onderhevig te zijn aan smaak, getuige de zeer verdeelde ontvangst van zijn bundels.
Lees verder >
Mevrouw Hemingway – Naomi Wood
13 mei 2015
De vier vrouwen van Hemingway

Recensie door Mandy Kraakman

Hadley Richardson, Pauline ‘Fife’ Pfeiffer, Martha Gellhorn en Mary Welsh hebben in ieder geval één ding met elkaar gemeen: ze hebben allemaal, op een moment, de achternaam van Ernest Hemingway aangenomen.

Hadley ontmoet Ernest in 1920 op een feestje.
Lees verder >

Ontvang onze nieuwsbrief

Oogst week 21
21 mei 2015

Door Carolien Lohmeijer


 

'… Het vliegtuig zat tjokvol, ze zaten op de vierde rij. De twee politiemannen brachten haar voor de tweede keer in drie maanden naar Roemenië. Misschien dat ze nu een spoor zouden vinden van de gestolen schilderijen. Tascha was hun enige hoop om de doeken terug te vinden, begreep ze inmiddels. Maar had ze de vorige keer niet al de plek laten zien waar ze samen met de moeder van haar vriendje de doeken had begraven?…'

De roman Tascha gaat over ‘de kunstroof van de eeuw’, de diefstal van zeven topwerken uit de Rotterdamse Kunsthal in 2012, maar ook over Tascha, de vriendin van de hoofdverdachte, die in Nederland haar lichaam verkoopt.
Schrijfster Mira Feticu, Roemeense van geboorte heeft voor het schrijven van Tascha een werkbeurs van het Nederlands Letterenfonds ontvangen.

Tascha. De roof uit de Kunsthal, Mira Feticu, Uitgeverij Jurgen Maas, presentatie 26 mei 19.00 uur, Paagman, Frederik Hendriklaan 217, Den Haag, 192 pagina's, € 17,95

 

LizzyEen bijzondere samenwerking tussen regisseur, schrijver en vertaler Martin Michael Driessen en dichteres Liesbeth Lagemaat, beiden auteur bij uitgeverij Wereldbibliotheek. Onder het pseudoniem Eva Wanjek hebben zij samen een roman geschreven over een kunstenaar en zijn muze die zich afspeelt in het bruisende Londen van de 19de eeuw, met zijn culturele elite, zijn bohémiens en zijn zelfkant. Lizzie 'biedt zowel kostuumdrama en ‘Gothic horror’ als erotische en indringende psychologische scènes.'

Lizzie, Eva WanjekUitgeverij Wereldbibliotheek, 464 pagina's, € 24,95

 

ZupheulHet nieuwe boek van Mike Boddé is er één voor de liefhebber. Het is voor Boddé zelf een reactie op zijn vorige boek Pil waarin hij schreef over de zwarte periode in zijn leven waarin hij depressief was. Zupheul, Febbo en de kleine Grakjesbembaaf, kortweg Jan heeft hij geschreven om zichzelf aan het lachen te maken. Of zoals hij het zelf schrijft: 'Hij werd lijfsgewijs omvangrijk, huwde een rondborstige joopdraagster, plantte zich genoegzaamlijk voort, en tekende een kroniek op met betrekking tot zijn zwartgalligheid: Pil. Dit foliant ging vijftigduizend malen over de kooptoog.
Zupheul, Febbo en de kleine Grakjesbembaaf, kortweg Jan is het tweede gewrocht van zijn hand.'
Lachen, gieren, brullen? Dat is aan u. In ieder geval een aanstekelijk omslag!

Zupheul, Febbo en de kleine Grakjesbembaaf, kortweg Jan, Mike Boddé, Uitgeverij Brandt, 196 pagina's, € 15,-
Luk Van Haute wint Filter Vertaalprijs 2015
20 mei 2015
Luk Van Haute heeft de Filter Vertaalprijs 2015 gewonnen met zijn vertaalde bundel Liefdesdood in Kamara. En andere Japanse verhalen (Atlas|Contact).

Literair nieuws

‘Een vertaling waarmee de vertaler een meesterproef afleverde, een project dat een enorme stilistische reikwijdte vertegenwoordigt.’, aldus de jury.
Lees verder >
Libris Prijs voor Adriaan van Dis
12 mei 2015
'Een week lang geoefend op de glimlach der verliezers'

Literair nieuws

En dan wordt je de prijs toch toegekend. Adriaan van Dis (1946) sprak na de bekendmaking op zijn eigen, wat kokette manier de vijf overige mededingers toe: 'Jullie mogen me tot twaalf uur haten en dan, gun het me'.
Lees verder >
Hommage aan H.H. ter Balkt
11 mei 2015
Agenda / vrij. 15 mei / 20.00 uur / Theater Perdu / Kloveniersburgwal 86, Amsterdam

De dichters Maarten van der Graaff, Piet Gerbrandy, Eva Gerlach, Maartje Smids, Geert Buelens en Mustafa Stitou, zullen de dit jaar op 9 maart overleden dichter H.H. ter Balkt eren met een voordracht van een persoonlijke selectie uit de verzamelde gedichten.
Lees verder >
Oogst week 19
7 mei 2015
door Carolien Lohmeijer

Heeft het vertrek van Wouter van Oorschot bij zijn uitgeverij G.A. van Oorschot een direct verband met het verschijnen van Verborgen boeken dat eind vorige maand bij Querido verscheen? Daar lijkt het wel op. Verborgen boeken kon geschreven worden omdat bij uitgeverij G.A. van Oorschot persoonlijke documenten van Querido's eigenaar Emanuel Querido werden gevonden. Het kan haast niet anders of Wouter van Oorschot heeft zijn kantoor 'opgeruimd' willen overdragen aan zijn opvolgers en toen de documenten gevonden die zijn vader jarenlang bewaard had. Zijn vader, Geert van Oorschot, was door Emanuel Querido als zaakwaarnemer aangesteld vlak voor diens deportatie naar Sobibor. Tot voor kort wist men niet beter of het archief van de uitgeverij was bij de inval van de Duitsers verbrand om de joodse auteurs en medewerkers te beschermen.
Bijzonder feit is dat uitgeverij Querido dit jaar honderd jaar bestaat; een mooier cadeau kan de uitgeverij zich niet wensen.

Willem van Toorn beschrijft de geschiedenis van Querido Verlag, waar Duits-joodse schrijvers vanaf de jaren dertig hun werk konden publiceren. Arjen Fortuin belicht de rol van Geert van Oorschot als zaakwaarnemer in oorlogstijd. En Hugo van Doornum schetst de jaren na de bezetting.
Verborgen boeken. EM. Querido's Uitgeverij tijdens en na de bezetting, Arjen Fortuin, Hugo van Doornum, Willem van Toorn, Uitgeverij Querido, 140 pagina's, € 18,99

 

De Israëlische trilogieSchwob is een initiatief voor de 'beste onbekende boeken uit de wereldliteratuur'. Op Schwob-avonden gaan auteurs met elkaar in gesprek over hun favoriete vergeten boeken.
Arnon Grunberg sprak tijdens zo'n avond over Marek Hlasko (1934-1969). Hlasko was een populaire schrijver in post-stalinistisch Polen, die toen hij in 1958 Polen verliet, geen toestemming kreeg om terug te keren. Hij leefde daarna in West-Europa, de VS en Israël. Hij was geen Jood, maar voelde zich zeer betrokken bij de Poolse Joden in Israël, en schreef in dat land een aantal meesterwerken, waaronder De tweede hondenmoord, Bekeerd in Jaffa en Ik zal jullie over Esther vertellen.

De boeken van Hlasko zijn geen vergeten boeken meer. Bovengenoemde drie romans zijn nu opgenomen in De Israëlische trilogie die bij uitgeverij Athenaeum verschenen is. Zij schetsen een beeld van de mensheid vol zwarte humor. De stijl is direct en filmisch.

De Israëlische trilogie, Marek Hasko, vertaald door Karol Lesman en Gerard Rasch, Uitgeverij Athenaeum, €19,99

 

Franz KafkaIn Franz Kafka, schrijver van schuld en schaamte analyseert Saul Friendländer Kafka's leven en werk. Hij geeft een beeld van de auteur als jonge man die wordt verscheurd door gevoelens van schuld en schaamte. Over dit beknopte biografische essay wordt gezegd dat het het beeld doorbreekt van de verlegen literaire heilige dat werd geschilderd door Kafka's vriend Max Brod. Aan de hand van brieven en dagboeken schetst Friedländer de afgronden van persoonlijke angst, van seksuele ambiguïteit, van ziekte en van de permanente wanhoop waarin Kafka's werk wortelde. Hierdoor ontstaat een nieuw beeld van de 'verknoping tussen persoonlijk lijden en een uniek literair oeuvre'.

Franz Kafka, schrijver van schuld en schaamte, Saul Friedländer, vertaling Jabik Veenbaas, Uitgeverij Bijleveld, € 19,50