Goede keuze dit jaar voor de campagne Nederland Leest: De donkere kamer van Damocles

3 mei 2012

door Ingrid van der Graaf

Mits je lid bent van de openbare bibilotheek ontvang je dit jaar tijdens de zevende editie van Nederland Leest, gratis (zolang de voorraad strekt) het boek De donkere kamer van Damocles van W.F. Hermans (in 1958 uitgegeven door Van Oorschot). Nederland Leest is een landelijke campagne die tot doel heeft bijzondere literaire werken breed onder de aandacht te brengen en de lezers daarbij uit te nodigen met elkaar in gesprek te gaan over één bepaald boek.

De donkere kamer van Damocles vertelt het verhaal van sigarenhandelaar Osewoudt die in de Tweede Wereldoorlog voor zijn dubbelganger, de verzetsman Dorbeck, gewillig opdrachten uitvoert. Na de bezetting lijkt alles zich tegen hem te keren en wordt hij   gekwalificeerd als landverrader. Zich beroepen op Dorbeck blijkt onmogelijk: er is geen enkel spoor dat leidt tot deze man. Het enige dat Osewoudt heeft om de wereld Dorbecks bestaan te bewijzen is een camera met een foto van Dorbeck erin, maar ook die foto blijkt uiteindelijk niet te bestaan. Heeft Osewoudt hem verzonnen?
In deze roman komen Hermans’ centrale thema’s op geraffineerde en uiterst beklemmende wijze aan bod: angst, dreiging en verraad, ongrijpbaarheid van de werkelijkheid en het niet kennen van de ander.

Willem Frederik Hermans (1921-1995) groeide op in een Amsterdams onderwijzersgezin. Hij studeerde fysische geografie en werd lector aan de Universiteit van Groningen waar hij in 1973 weer vertrok. Hermans was redacteur van de tijdschriften Criterium en Podium. In 1957 weigerde Hermans de Prijs van de Stichting Kunstenaarsverzet 19421945 en in 1971 de P.C. Hooftprijs voor zijn gehele oeuvre. Hij vestigde zich in Parijs en later in Brussel en werkte daar aan zijn omvangrijke oeuvre, waarvan titels als De tranen der acacia’s (1949), Paranoia (1953), De donkere kamer van Damokles en Nooit meer slapen (1966) tot de klassiekers van de twintigste-eeuwse literatuur behoren.

Tijdens de eerste editie van Nederland Leest in 2006 werd Dubbelspel van de Nederlands-Antilliaanse schrijver en taalwetenschapper Frank Martinus Arion (1936)gepresenteerd. Daarne volgde in 2007 De gelukkige klas van Theo Thijssen (1879-1943), in 2008 Twee vrouwen van Harry Mulisch (1927-2010), in 2009 Oeroeg van Hella S. Haasse (1918-2011), in 2010 De grote zaal van Jacoba van Velde (1903-1985) en vorig jaar stond Het leven is vurrukkulluk van Remco Campert (1929) centraal.

De boeken die in aanmerking komen voor de Nederland Leest campagne moeten voldoen aan verschillende criteria. Het boek moet literaire waarde hebben, iets wat zich doorgaans in de loop der jaren bewijst en mogen daarom niet recent uitgekomen zijn: ze moeten ‘de tand des tijds doorstaan hebben’. Het thema in het boek moet geschikt zijn voor een breed publiek en aanleiding geven tot discussie. In die zin is De donkere kamer van Damocles een zeer geschikte keuze gezien de veranderde opvattingen in de loop der jaren wat betreft de herdenking van de Tweede Wereldoorlog op 4 mei en de bevrijdingsviering op 5 mei.

De initiator van Nederland Leest is de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB). Philip Freriks is ambassadeur van Nederland Leest.

Nederland Leest is gestoeld op de Amerikaanse campagne One Book, One City die in Chicago (2001) startte met de klassieker To Kill A Mockingbird (1960) van Nelle Harper Lee (1926). Het boek werd in de hele stad onderwerp van discussie. Men herkende zichzelf in Nelle Harper Lee’s creatie en de roman werd opnieuw een bestseller waarna de actie oversloeg naar andere steden in Amerika.

De campagneperiode Nederland Leest loopt dit jaar van donderdag 1 t/m vrijdag 30 november.

 

Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

 

Krekel krekel – Bi Feiyu
23 april 2015
'Modern' zijn

Recensie door Mandy Kraakman

Mao Zedong, voorzitter van de Communistische Partij van China, zette in 1966 de Culturele Revolutie in gang, een sociaalpolitieke beweging die rampzalig zou zijn voor het land, zowel op politiek, economisch als sociaal terrein.
Lees verder >
Poetin – Chris Hutchins en Alexander Korobko
22 april 2015
Evenwichtig en fascinerend beeld in een knappe biografie

Recensie door Huub Bartman

'"Ik ben cellist”, zei ooit een vriend van Poetin tegen hem, “Ik weet dat jij geheim agent bent, maar ik weet niet wat dat inhoudt. Wie ben je? Wat doe je?” “Ik ben specialist in menselijke verhoudingen”, antwoordde Poetin koeltjes.
Lees verder >
Wij zullen aan God gelijk zijn en voor eeuwig bestaan – Wessel te Gussinklo
21 april 2015
Op weg naar het eeuwige licht

Recensie door Evert Woutersen

Wij zullen aan God gelijk zijn en voor eeuwig bestaan is een essay van 357 bladzijden. De titel verwijst naar een citaat uit Genesis dat als eerste motto (van drie) fungeert : ‘Wij zullen een toren bouwen die tot in de hemel reikt en aan God gelijk zijn, en voor eeuwig bestaan.
Lees verder >
Preludes voor Memnon – Conrad Aiken
17 april 2015
De fluistering van tijd tegen ruimte

Poezierecensie door André van Dijk

Wie de biografie van Conrad Aiken (Georgia, 1889-1973) kent, leest Preludes voor Memnon met meer helderheid. Aikens levensloop is vanaf het prille begin verweven met zijn poëzie.
Lees verder >
Opzichtige stilte – Leonard Nolens
16 april 2015
Precisiewerk van een chaoot

Poëzierecensie door Reinder Storm

Leonard Nolens publiceerde in ruim veertig jaar meer dan dertig dichtbundels en enkele dagboeken. Hij verwierf drie oeuvreprijzen, waaronder de Prijs der Nederlandse Letteren 2012. Nolens’ lyrische en persoonlijke gedichten hebben hun weg naar een groot publiek gevonden.
Lees verder >

Ontvang onze nieuwsbrief

Oogst week 17
23 april 2015
door Menno Hartman

Bij uitgeverij Passage in Groningen verschijnt de nieuwe roman van Paul Gellings De jacht op de klaproos. Gellings is een interessante schrijver die zich helaas wat in de marge van de aandacht bevindt. Gelings heeft de affaire Tuitjenhorn als uitgangspunt genomen. Die zaak behelsde de aangifte van een coassistent jegens een huisarts nadat een terminale patiënt gestorven was. De huisarts werd geschorst, kort daarna pleegde deze zelfmoord. Hierna bleek er van alles fout te zijn gegaan. Gellings benadrukt de 'machteloosheid van het individu tegenover de onaanspreekbare moloch van instanties' een mooi en beangstigend thema. En schrijven kan hij. Binnenkort een recensie op Literair Nederland.

9200000037287060Dichter Nachoem Wijnberg schrijft ook romans, een opkomende markt in Nederland: romans van dichters. Want naar mijn smaak is Wijnberg eerder een dichter dan een romancier. Dit moet een coming of age roman zijn, spelend in de universitaire wereld waarin Wijnberg zelf ook werkzaam is. 'Wat hij meemaakt zijn soms toch wel vreemde zaken.' Er zijn vast een aantal collega hoogleraren voor wie dit smakelijke kost is. Uitgeverij Van Gennep.

Vuur_en_beschavi_54916e34113c9Nog een schrijvende hoogleraar, maar een boek in zijn vakgebied. J. Goudsbloms klassieker Vuur en beschaving werd heruitgegegeven. 'Deze nieuwe editie van Vuur en beschaving is uitgebreid met een nawoord, dat een overzicht bevat van nieuwe inzichten en verwijzingen naar recente literatuur. Vuur en beschaving is - ook internationaal - hét standaardwerk over de omgang van mensen met vuur - een omgang die diepgaand doorwerkt in actuele geopolitieke, economische, ecologische en culturele ontwikkelingen.'
Shortlist Bob den Uylprijs 2015
20 april 2015
Literair nieuws

Vijf titels zijn genomineerd voor de Bob den Uylprijs. De prijs is bestemd voor het beste literaire en/of journalistieke reisboek van 2014.
Lees verder >
Granta – Another way of seeing, reactie op de NRC bespreking
20 april 2015
Soms schiet een krantenartikel in een verkeerd keelgat. Dat van Toef Jaeger bijvoorbeeld in NRC- Handelsblad over Indiase literatuur. Kun je je er zo makkelijk van afmaken als Jaeger deed?  Lodewijk Brunt vindt van niet.


Zojuist verscheen een speciaal Indianummer van het onvolprezen Granta, tijdschrift voor nieuwe literatuur: Another Way of Seeing.
Lees verder >
Oogst week 16
16 april 2015
Door Ingrid van der Graaf

Een debuut, literair tijdschrift, korte verhalenbundel, oorlogsroman en een familieverhaal liggen ten burele klaar om gerecenseerd te worden.

Jonathan Gibbs (1972) recenseerde voor onder meer The Independent en The Daily Telegraph. Hij schreef eerder al verhalen en nu debuteert hij als romanschrijver met Randall. Over de kunstenaar Randall, een rasechte provocateur die pers en publiek bespeelt, daar stinkend rijk van wordt en de internationale kunstscene op zijn kop zet. Een Damien Hirst zou er wel eens bij in de schaduw kunnen vallen. Het verhaal over Randall wordt jaren na zijn overlijden verteld door zijn beste vriend Vincent, die de opdracht heeft om Randalls laatste – en grootste – daad uit te voeren. Hij doet dit samen met Justine, de weduwe van Randall. Ook postuum zal Randall erin slagen relaties onder druk te zetten en over zijn graf heen de kunstwereld te bespelen. Uitgegeven bij Podium, Vertaald door Lidwien Biekman, 368 blz, € 22,50.

images De Australische poet Les Murray is dit jaar eregast van literair tijdschrift Liter. Dit houdt in dat onder begeleiding van zijn vertaler Maarten Elzinga er gedurende dit jaar nieuwe gedichten van Murray opgenomen worden die nog nergens anders verschenen zijn. In dit nummer dan ook een inleiding over de persoon en dichter Murray door Maarten Elzinga en maar liefst acht nieuwe gedichten. Benedictijner monnik en publicist Frans Berkelmans, bezingt de Mankes-cyclus Gerichte gedichten van Willem Jan Otten. Drie gedichten van Literair Nederland recensent Maarten Buser, die inmiddels aan zijn debuutbundel werkt. Een nog niet eerder vertaald verhaal van C.S. Lewis, Namaakwereld en de gedichten serie Kaddisj van Jane Leusink. Liter is te vinden in de betere boekhandel of te bestellen via www.leesliter.nl.

9789025445256-huil-maar-ik-wens-je-uitstel-toe-m-LQ-fZijn debuut Er gebeurde o.a. niets (2012) was een roman in korte verhalen die genomineerd werd voor de Academica Literatuurprijs. Daarna schreef Joubert Pignon (1978) een theaterstuk en reportages en verhalen voor verschillende (literaire) bladen. Huil maar, ik wens je uitstel toe, is een bundeling korte verhalen ( soms van maar tien regels) die in hoe ze samengebracht zijn, elkaar versterken in zeggingskracht. Hier thuis heeft een stel pubers zich er een heel weekend mee vermaakt door elkaar er uit voor te lezen en zich daarbij te verbazen over de beschreven gebeurtenissen of halverwege een verhaal hikkend van de lach over de bank te rollen. Ze hebben zich er kortom uitermate mee vermaakt. Als dat geen aanbeveling is. Uitgegeven bij Atlas/Contact, 192 blz, € 22,99.

Basis CMYKDe Zweedse Steve Sem - Sandberg is auteur en criticus en schreef met De kinderen van Spiegelgrund de aangrijpende geschiedenis van de moord door de nazi’s op gehandicapte en sociaal onaangepaste kinderen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het verhaal wordt verteld aan de hand van het fictieve personage Adrian Ziegler. Als tienjarig kind belandt hij in Spiegelgrund, een voormalig psychiatrisch ziekenhuis dat dienst doet als kindertehuis. Verder is de roman samengesteld uit getuigenissen van overlevenden: de daders in deze roman worden met naam en toenaam genoemd. Zoals hoofdverpleegster Anna Katschenka, die haar taken uitvoert zonder kritische vragen te stellen en na de oorlog veroordeeld werd voor doodslag. Uitgegeven bij Ambo/Anthos, vertaald door Geri de Boer, 504 blz, € 24,99.

1427899907Hoe beklemmend familie kan zijn. In de vijfde roman van Marieke Groen droomt Amber over ontsnappen. Hoe ze aan brand, explosies en gifslangen ontsnapt, maar vooral aan haar familie. Ontsnappen aan haar moeder die met ter dood veroordeelde gevangenen in Amerika correspondeert, en haar vader, wiens kalmte ze meer vreest dan zijn drift. Het huis van oma en opa is haar toevluchtsoord. Tot opa overlijdt, dan verandert alles. De familie Klein lijkt bijna een gewoon gezin. Maar lang zal dat niet duren, weet Amber, dat doet het nooit. Een roman over dreiging die van binnenuit komt en een meisje dat alle aangrijpt om eraan te ontsnappen. De VPRO gids zei over haar: 'Marieke Groen is zo'n talent in de marge dat al langer een doorbraak verdient (...).' Uitgegeven bij Thomas Rap, 256 blz, € 18,90.
Willem Elsschot-editie van Waumans & Victoria’s in de Brakke grond
13 april 2015
Agenda / wo. 22 april / Vlaams Cultuurhuis de Brakke Grond / Amsterdam

Waumans & Victoria’s voeren een Internationaal Literair Variété Spektakel waarin ze al eerder de klassieke schrijver Paul van Ostaijnen opvoerden. Deze keer staat hun literaire show in het teken van Willem Elsschot (1882-1960).
Lees verder >