Visueel logboek van een leven

25 april 2012

Recensie door Eva Keuris

Als Juan Salvatierra negen jaar oud is, raakt hij ernstig gewond door een val van een paard. Hierna verliest hij zijn spraakvermogen. Nooit wordt duidelijk of dit een gevolg van het ongeluk is, of dat hij simpelweg weigert nog te praten. Volgens de verteller, zijn zoon Miguel, bevrijdt Salvatierra’s stomheid hem van het harde boerenbestaan waar mannen in deze plattelandsregio van Argentinië haast automatisch in terecht komen. Niemand verwacht nog iets van hem. Hij hoeft niet meer mee te doen met de ruige mannen en kan zijn tijd besteden aan wat hij het liefste doet: schilderen.

Op zijn twintigtste begint Salvatierra aan een megalomaan project. Op rollen doek schildert hij zijn dagelijks leven. Het is zowel een persoonlijk dagboek, een logboek van wat er gebeurt in het dorp bij de rivier, als een kijkje in Salvatierra’s innerlijke leven: zijn dromen, nachtmerries en fantasieën. Omdat Salvatierra nog altijd niet spreekt, is het voor zijn vrouw en zoons ook de enige manier om een beeld te krijgen van wat er in hem omgaat. Zestig jaar lang, tot enkele dagen voor zijn dood, schildert Salvatierra aan het doek. Toch maakt hij op zijn sterfbed een wegwerpgebaar als Miguel vraagt wat ze met de talloze rollen, die zijn opgeslagen in de schuur, moeten doen. Salvatierra lijkt het werk vooral voor zichzelf gemaakt te hebben, hij heeft geen belangstelling om het de wereld in te sturen.

Nadat ook hun moeder is gestorven, trekken Miguel en zijn broer Luis, inmiddels vijftigers, van Buenos Aires naar hun geboortedorp aan de rivier. Ze kunnen het niet over hun hart verkrijgen de artistieke nalatenschap van hun vader in het desolate, verarmde dorp te laten verstoffen en weten een Nederlandse stichting geïnteresseerd te krijgen de rollen aan te kopen en naar hun museum in Amsterdam over te brengen. Dit vereist nogal wat voorwerk en bureaucratisch gesteggel, waardoor Miguel veel tijd moet doorbrengen in het stoffige dorpje. De eigenaar van de plaatselijke supermarkt heeft belangstelling voor het stuk grond van Salvatierra, maar Miguel kan en wil het land pas verkopen als hij het project van zijn vader veilig gesteld heeft.

Het werk van Salvatierra brengt herinneringen aan vroeger naar boven, aan zijn vader, aan Miguels eigen leven. Als Miguel erachter komt dat er één rol in de verzameling mist, het jaar 1961, stelt hij zichzelf ten doel deze rol te vinden. Hij kan zich niet voorstellen dat zijn vader een heel jaar niet geschilderd heeft. Wat is er met de rol gebeurd en vooral: wat is er met Salvatierra gebeurd in dit jaar?

Deze zoektocht vormt min of meer de rode draad in Het verdwenen jaar van Salvatierra van Pedro Mairal. Het boek, meer een novelle dan een roman, meandert door de tijd en het landschap als de rivier in het levenswerk van Salvatierra. Miguel vraagt zich af wat de invloed van zijn vaders werk op zijn eigen leven is geweest, waarom zijn broer en hij beiden hebben gekozen voor een grijs bestaan in Buenos Aires, terwijl de wereld van hun vader zo kleurrijk en levendig was.

Pedro Mairal, geboren in Buenos Aires in 1970, heeft naast een eerdere roman, ook twee poëziebundels uitgebracht. Dit is duidelijk te terug te lezen in zijn sfeervolle en beeldende proza. De landerigheid van een haast uitgestorven dorpje aan de rivier de Uruguay, de vissers aan de oevers, de monsterlijke riviervissen en de bontgekleurde vogels – de wereld die Mairal beschrijft, ontrolt zich voor de lezer als het schilderij van Salvatierra. Gloedvol, weemoedig en duister tegelijk.

De verteller Miguel is iets te nadrukkelijk aanwezig. De schrijver heeft nogal eens de neiging de emoties en gedachten van de hoofdpersoon voor de lezer in te vullen. Ook de dialogen zijn soms wat houterig. Een kleine smet op een poëtisch en bijzonder verhaal. Het verdwenen jaar van Salvatierra is een boek om op een warme zomermiddag in één keer uit te lezen. Dan komt deze stream of consciousness het beste tot zijn recht.

Het verdwenen jaar van Salvatierra

Auteur: Pedro Mairal
Vertaald door: Corrie Rasink
Verschenen bij: Uitgeverij Athenaeum-Polak & van Gennep
Prijs: € 16.95

Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

 

Desnoods met harde hand – John Toxopeus
23 september 2014
Het wroet en wringt

Recensie door Evert Woutersen

John Toxopeus (1946) volgt na zijn pensionering in 2002 een schrijverscursus en stuurt zijn korte verhalen in voor schrijfwedstrijden. In 2005 heeft hij voor het eerst succes. Hij doet mee met een wedstrijd in de Varagids. Voor een kerstverhaal verzint hij het mooiste einde.
Lees verder >
Theatro Olimpico – Kees ‘t Hart
18 september 2014
Misverstand als stijlmotief

Recensie door Ingrid van der Graaf

Het heeft zo z'n charme, enthousiastelingen die op een uitnodiging ingaan waarvan ze de omvang niet bevatten. Die pas achteraf weten wat ze beter niet of juist wel hadden moeten doen. Vaak schieten ze er financieel bij in.
Lees verder >
Vaarwel Istanbul – Ayşe Kulin
17 september 2014
Suikerzoete roman weet aandacht niet vast te houden


Recensie door Angèle van Baalen

Istanbul rond 1920. Buitenlandse troepen hebben de stad bezet na een wapenstilstand in oktober 1918.
Lees verder >
De tijdelijke gentleman – Sebastian Barry
16 september 2014

Ik heb de goden van de waarheid aangeroepen en zij hebben me nu in hun macht.


Recensie door Hella Kuipers


De Ierse schrijver Sebastian Barry heeft al meer boeken over de McNulty-familie geschreven.
Lees verder >

 Orfeo – Richard Powers
15 september 2014
Muziek voert de boventoon

Recensie door Vera ter Beest

De gepensioneerde componist Peter Els is op de vlucht. De politie heeft bij hem thuis, in zijn zelfgebouwde lab, genoeg aanwijzingen gevonden om hem te beschuldigen van bioterrorisme.
Lees verder >

Ontvang onze nieuwsbrief

Hannah van Wieringen wint Academica Literatuurprijs 2014
19 september 2014

Literair Nieuws


De Academica Literatuurprijs 2014 is gewonnen door Hannah van Wieringen (1982) voor haar roman De kermis van Gravezuid (uitgeverij De Harmonie). Dat werd gisteravond bekend gemaakt. De Literatuurprijs werd uitgereikt in Theater Dilligentis in Den Haag.
Lees verder >
Oogst van de week 38
18 september 2014
door Carolien Lohmeijer

Zo vlak na de vakantie is misschien wel de mooiste tijd om reisboeken te lezen, al dan niet om ideeën op te doen en nieuwe plannen te maken.

Een onvoltooide reis is het boek dat de Britse reisschrijver Patrick Leigh Fermor altijd nog wilde schrijven, maar helaas overleed hij voordat hij het boek kon afmaken. Leigh Fermor maakte faam met zijn Een voettocht langs Rijn en Donau en Tussen wouden en water, het verslag van de voettocht die hij op 18-jarige leeftijd maakte van Hoek van Holland naar Constantinopel. Een onvoltooide reis is het laatste deel van de trilogie en begint waar Tussen wouden en water ophield; bij de IJzeren Poort, een kloofdal van de Donau bij de grens van Roemenië. Reisschrijver Colin Thubron en biograaf Artemis Cooper hebben zijn aantekeningen van deze laatste etappe bij elkaar gebracht en het verhaal af geschreven. Het resultaat is een indrukwekkende reis door Bulgarije en Roemenië naar de kusten van de Zwarte Zee.

Menno Hartman in Tirade over dit boek 'Dit reisboek van Leigh Fermor is rijk van taal en biedt ongelofelijk veel informatie over de achtergronden van de gebieden die hij bezoekt. Leigh Fermor schrijft niet te persoonlijk, blijft in zekere zin zelfs weg uit zijn boek,  maar weet zich slechts oor en oog te maken voor zijn lezers.'

Een onvoltooide reis, Patrick Leigh Fermor, Vertaling: Barbara de Lange, Uitgeverij Atlas/Contact, 368 pagina's, € 29,99

Adolf Hitler

Deze week werd bij het Goethe Institut in Amsterdam het eerste deel van een nieuwe, tweedelige biografie over Adolf Hitler gepresenteerd. Het is geschreven door de historicus Volker Ullrich (1943) die veel publicaties op zijn naam heeft staan over de Duitse geschiedenis en daar ook voor bekroond werd.

Het getuigt van lef om anno 2014 nog met een biografie over Hitler te komen, niet bepaald een onontgonnen onderwerp. Maar volgens de uitgeverij slaagt Ullrich 'er wonderwel in een nieuw, verrassend portret van de mens achter de 'Führer' te tekenen. Daarbij worden nu eens álle facetten van zijn persoonlijkheid belicht: zijn afstotelijke, maar ook zijn aantrekkelijke kanten, zijn vriendschappen en relaties met vrouwen, zijn complexen en destructieve drijfveren, en de onmiskenbare gaven en talenten die zijn opmars mogelijk maakten.'

De Duitse pers was lovend over dit boek. Opvallend is dat in veel commentaren de goede toegankelijke stijl van de auteur geprezen wordt, en zijn genuanceerde oordeel.
De Badische Zeitung heeft het over 'die Hitler-Biographie für die heutige Generation.'

Adolf Hitler, De jaren van opkomst 1889-1939, Volker Ullrich, Vertaling Jan Willem Bos, Uitgeverij De Arbeiderspers, € 49,95

Maar mooie romans zijn ook niet te versmaden:

aurore
Zoals bijvoorbeeld Aurore, de nieuwe roman van Marco Kamphuis, die binnenkort bij uitgeverij Wereldbibliotheek verschijnt. Het verhaal van deze roman wijkt in alles af van wat Kamphuis eerder schreef, en doet in eerste instantie enigszins denken aan Parfum van Süskind. 'Kamphuis overspeelt nooit zijn hand' schreef Trouw over een van zijn vorige boeken. Dat belooft dus wat!

Aurore, Marco Kamphuis, uitgeverij Wereldbibliotheek, 160 pagina's, € 17,95

En van Bernard Schlink verschijnt er ook weer een nieuwe titel. De vrouw op de trap gaat over het geluk van een liefde die weet dat ze eindig is.'
Op 29 september organiseert BorderKitchen een interview met Bernhard Schlink. Interviewer: Michel Krielaars, voertaal Duits. De vrouw op de trap'

De vrouw op de trap, Bernard Schlink, uitgeverij Cossee, Vertaald door Gerda Meijerink, 288 pagina's, € 19,90
Longlist AKO Literatuurprijs 2014
18 september 2014
Wat schreef Literair Nederland over zes van de vijfentwintig titels die de longlist haalden?


Onlangs werd de longlist van de AKO Literatuurprijs, waarop maximaal 25 titels, bekend gemaakt. Uit deze longlist worden zes boeken gekozen die op de shortlist terechtkomen. Die lijst wordt vrijdag 26 september bekend gemaakt.
Lees verder >
The Kik sluit de Nacht van de Poezie muzikaal af
17 september 2014
Agenda

Traditioneel blijft het geheim wie op welke tijdstip optreedt tijdens de Nacht van de Poëzie. Met uitzondering van de openings- en slotacts: dit jaar opent dichter Kira Wuck en sluit Nederbietband The Kik de Nacht muzikaal af. Na The Kik is het laatste woord echter aan een dichter; Maarten van der Graaff.
Lees verder >
Deventer Boekenmarkt wint Boudewijn Büch-prijs
16 september 2014

Grootste boekenmarkt van Europa


Nieuws van de redactie


Voor het eerst in de korte geschiedenis van de Boudewijn Büch-prijs is deze toegekend aan een evenement in plaats van aan een persoon. In voorgaande jaren werd de prijs toegekend aan Redmond O’Hanlon (2013), Diederik van Vleuten (2012) en Gerrit Komrij (postuum in 2011).

“De Deventer Boekenmarkt is een belangrijke bron voor talloze alledaagse en bijzondere, grote en kleine particuliere boekencollecties. Het feit dat dit evenement door de jaren heen is uitgegroeid tot de grootste boekenmarkt van Europa toont aan hoe zeer Nederland ook het oude boek waardeert'', aldus de jury onder voorzitterschap van Frits Barend.

De boekenmarkt is in 25 jaar uitgegroeid tot een nationaal bekend evenement. Langs de IJsselkade en in de binnenstad van Deventer worden jaarlijks op de eerste zondag van augustus 878 kramen opgesteld waardoor er een ruim zes kilometer lange, en daarmee de grootste van Europa, boekenmarkt ontstaat. Het aanbod varieert van kinderboeken tot poëzie, van literatuur tot strips en van boeken over sport tot geschiedenis. De markt begint officieel om 9.30 uur maar traditie getrouw proberen de echte liefhebbers die ene speciale uitgave, ruim voor die tijd al te scoren. De zaterdagavond voorafgaand aan de Boekenmarkt vindt jaarlijks rondom Theater Bouwkunde het al even bekende poëziefestival Het Tuinfeest plaats.

De Boudewijn Büch-prijs is bestemd voor degene die er het best in geslaagd is om een breed publiek voor het antiquarische boek te interesseren. De prijs is mede in het leven geroepen ter herinnering aan de legendarische verzamelaar Boudewijn Büch (1948 – 2002). Met ditzelfde doel wordt ook jaarlijks de Boudewijn Büch- lezing gehouden.

De prijsuitreiking is op zaterdag 4 oktober op de Amsterdam Antiquarian Book, Map & Print Fair.
Op zaterdag 22 november 2014 zal vorige prijswinnaar Redmond O’Hanlon de 4e Boudewijn Büch-lezing geven in Raadhuis De Paauw in Wassenaar.


 I v/d Graaf