Visueel logboek van een leven

25 april 2012

Recensie door Eva Keuris

Als Juan Salvatierra negen jaar oud is, raakt hij ernstig gewond door een val van een paard. Hierna verliest hij zijn spraakvermogen. Nooit wordt duidelijk of dit een gevolg van het ongeluk is, of dat hij simpelweg weigert nog te praten. Volgens de verteller, zijn zoon Miguel, bevrijdt Salvatierra’s stomheid hem van het harde boerenbestaan waar mannen in deze plattelandsregio van Argentinië haast automatisch in terecht komen. Niemand verwacht nog iets van hem. Hij hoeft niet meer mee te doen met de ruige mannen en kan zijn tijd besteden aan wat hij het liefste doet: schilderen.

Op zijn twintigtste begint Salvatierra aan een megalomaan project. Op rollen doek schildert hij zijn dagelijks leven. Het is zowel een persoonlijk dagboek, een logboek van wat er gebeurt in het dorp bij de rivier, als een kijkje in Salvatierra’s innerlijke leven: zijn dromen, nachtmerries en fantasieën. Omdat Salvatierra nog altijd niet spreekt, is het voor zijn vrouw en zoons ook de enige manier om een beeld te krijgen van wat er in hem omgaat. Zestig jaar lang, tot enkele dagen voor zijn dood, schildert Salvatierra aan het doek. Toch maakt hij op zijn sterfbed een wegwerpgebaar als Miguel vraagt wat ze met de talloze rollen, die zijn opgeslagen in de schuur, moeten doen. Salvatierra lijkt het werk vooral voor zichzelf gemaakt te hebben, hij heeft geen belangstelling om het de wereld in te sturen.

Nadat ook hun moeder is gestorven, trekken Miguel en zijn broer Luis, inmiddels vijftigers, van Buenos Aires naar hun geboortedorp aan de rivier. Ze kunnen het niet over hun hart verkrijgen de artistieke nalatenschap van hun vader in het desolate, verarmde dorp te laten verstoffen en weten een Nederlandse stichting geïnteresseerd te krijgen de rollen aan te kopen en naar hun museum in Amsterdam over te brengen. Dit vereist nogal wat voorwerk en bureaucratisch gesteggel, waardoor Miguel veel tijd moet doorbrengen in het stoffige dorpje. De eigenaar van de plaatselijke supermarkt heeft belangstelling voor het stuk grond van Salvatierra, maar Miguel kan en wil het land pas verkopen als hij het project van zijn vader veilig gesteld heeft.

Het werk van Salvatierra brengt herinneringen aan vroeger naar boven, aan zijn vader, aan Miguels eigen leven. Als Miguel erachter komt dat er één rol in de verzameling mist, het jaar 1961, stelt hij zichzelf ten doel deze rol te vinden. Hij kan zich niet voorstellen dat zijn vader een heel jaar niet geschilderd heeft. Wat is er met de rol gebeurd en vooral: wat is er met Salvatierra gebeurd in dit jaar?

Deze zoektocht vormt min of meer de rode draad in Het verdwenen jaar van Salvatierra van Pedro Mairal. Het boek, meer een novelle dan een roman, meandert door de tijd en het landschap als de rivier in het levenswerk van Salvatierra. Miguel vraagt zich af wat de invloed van zijn vaders werk op zijn eigen leven is geweest, waarom zijn broer en hij beiden hebben gekozen voor een grijs bestaan in Buenos Aires, terwijl de wereld van hun vader zo kleurrijk en levendig was.

Pedro Mairal, geboren in Buenos Aires in 1970, heeft naast een eerdere roman, ook twee poëziebundels uitgebracht. Dit is duidelijk te terug te lezen in zijn sfeervolle en beeldende proza. De landerigheid van een haast uitgestorven dorpje aan de rivier de Uruguay, de vissers aan de oevers, de monsterlijke riviervissen en de bontgekleurde vogels – de wereld die Mairal beschrijft, ontrolt zich voor de lezer als het schilderij van Salvatierra. Gloedvol, weemoedig en duister tegelijk.

De verteller Miguel is iets te nadrukkelijk aanwezig. De schrijver heeft nogal eens de neiging de emoties en gedachten van de hoofdpersoon voor de lezer in te vullen. Ook de dialogen zijn soms wat houterig. Een kleine smet op een poëtisch en bijzonder verhaal. Het verdwenen jaar van Salvatierra is een boek om op een warme zomermiddag in één keer uit te lezen. Dan komt deze stream of consciousness het beste tot zijn recht.

Het verdwenen jaar van Salvatierra

Auteur: Pedro Mairal
Vertaald door: Corrie Rasink
Verschenen bij: Uitgeverij Athenaeum-Polak & van Gennep
Prijs: € 16.95

Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

 

De eerste maandag van de maand – Peter Zantingh
1 oktober 2014
Een mooi gestructureerde puzzel

Recensie door Vera ter Beest

Als zijn vriendin Sara het uitmaakt, trekt Boris bij zijn vader Nico in. Deze probeert hem op te beuren en stelt voor om samen naar Praag te gaan. Tijdens de reis blijkt dat de introverte mannen een geheim delen dat hun leven beheerst.

Boris Sonette is een man van weinig woorden.
Lees verder >
Voettocht naar het hart van het land – Jan Schuurman Hess
30 september 2014
Hoe hoop te houden in Absurdistan?

Recensie door Adri Altink

Het openbaar bestuur is het contact met de samenleving kwijt, niet alleen in het ‘verre’ Brussel, maar ook in de gemeenteraden.
Lees verder >
‘s Middags zwem ik in de Noordzee – Wim Brands
29 september 2014
Situaties waar je niet omheen kunt

Recensie door Maarten Buser

Wie Wim Brands' vorige dichtbundels heeft gelezen, zal verrast worden door 's Middags zwem ik in de Noordzee. Enerzijds doen de stijl en toon vertrouwd aan. Anderzijds verschilt deze achtste bundel op diverse vlakken van zijn directe voorganger Neem me mee, zei de hond (2010).
Lees verder >
Hartenvrouw – Su Tong
25 september 2014
Chinese hardheid in fijnbesnaarde verhalen

Recensie door Anky Mulders

Wie nieuwsgierig is naar hedendaagse Chinese auteurs zou de verhalenbundel Hartenvrouw van Su Tong uit 2013 eens ter hand kunnen nemen. Su Tong is geboren in 1963 en heeft de Culturele Revolutie (1966-1976) dus bewust meegemaakt. Hij komt uit een arm gezin.
Lees verder >
Gebed zonder eind – Asis Aynan
24 september 2014
Leven in twee culturen

Recensie door Vic Veldheer

De schrijver van Gebed zonder eind, Asis Aynan is in Nederland geboren uit Marokkaanse ouders. Toen zijn moeder in 1980 uit Marokko vertrok met haar vier zoons om zich te herenigen met zijn vader, was zij in verwachting van hem.
Lees verder >

Ontvang onze nieuwsbrief

Dit is de shortlist van de AKO Literatuurprijs 2014
28 september 2014

Literair Nieuws


Zes genomineerden voor de AKO Literatuurprijs 2014 zijn gekozen uit de 25 boeken die eerder deze maand bekend werd gemaakt.
Lees verder >
Oogst week 39
26 september 2014
door Menno Hartman

Wie is Jurgen Maas? Hij is een uitgever, een jonge uitgever in een tijd waarin zelfs sommige gevestigde uitgevers wat angstig naar de toekomst kijken, ‘De toekomst ligt achter ons’ hoorde ik vandaag nog een goede boekhandelaar zeggen. Niet voor Jurgen Maas. Zijn website meldt: ‘Uitgeverij Jurgen Maas is een nieuwe uitgeverij in Amsterdam, die zich zal richten op Nederlandse en vertaalde literatuur (proza en poëzie) en literaire en journalistieke non-fictie. Aandachtsgebieden zijn het Midden-Oosten, Noord-Afrika, en de multiculturele samenleving.’ Dat lijkt midden in de roos, deze tijden.
We bespraken recent al dit boek van Maas, nu kwam Firoozeh Farjadnia's  Postvogel binnen en we zullen ook dat boek voor u lezen en bespreken. 'Behalve een oude winkelier ziet niemand dat ze eigenlijk nog een kind is. Ze gelooft zelf ook dat ze net zo dapper en strijdlustig is als haar tante Lida. Die zit in het Iraanse verzet en wordt gezocht. Ik ben een dappere postvogel, herhaalt ze in zichzelf om haar angsten te bezweren. Vele jaren later loopt ze als gevluchte, jonge vrouw stage op een architectenbureau in Nederland. Haar begeleider volgt de opkomst van populistische politici op de voet.’

coverandorrakleinDe reeks klassieken van Schokland vinden wij bij Literair Nederland altijd indrukwekkend. Recent verscheen Andorra van de Zwitser Max Frisch opnieuw.  Max Frisch, de grote Frisch, die  boeiend blijft waar veel schrijvers uit zijn tijd toch langzaam wegzakken. Zijn Homo Faber, of Stiller blijven meesterwerken van de 20ste eeuw. Vertaling Adriaan Morriën.

normal_pac_9789044532609_cvrDe Geus publiceert deze week Jim Crace Oogst.  Helemaal nieuw voor mij. Onze vrienden van Cobra lazen het boek en zeggen erover: “Dit tijdeloze” verhaal, met ritmewisselingen en vakkundig ingebedde uitstappen naar het verleden, is oorspronkelijk geschreven in een Engels dat door een jambische cadans wordt voortgestuwd, met de occasionele alliteratie en assonantie. De taal is zeer rijk en zinnelijk concreet, maar ook van een Bijbelse soberheid en kracht. Jim Crace heeft met ‘Oogst’ een tot parabel gestileerde historische roman geschreven die in onze globaliserende wereld met zijn opgelegde “moderniteit” en zijn ongewilde migraties geen escapistische lectuur verdraagt.’ Tsjonge, nou maar hopen dat het ook nog een beetje een mooi boek is. Crace lijkt een boeiende figuur. De vertaling is van Regina Willemse.

22_04.inddAtlas Contact publiceerde Ben Lerners 2204 , Zijn debuut bespraken we al op Literair Nederland: Of Vertrek van station Atocha een ‘goed’ boek is, hangt dus af van de criteria die worden gesteld; de hoofdpersoon is weinig sympathiek, de verhaallijn weinig opwindend en de schrijfstijl weinig direct. Daarentegen biedt de roman voldoende: een poëtisch kijkje op Spanje, een fervent gefilosofeer en tal van thema’s ‘ter contemplatie’. Wederom in de lijn van Jerofejevs boek, is Vertrek van station Atocha zo af en toe eerder een prozagedicht dan een roman. Maar de verteller is gezegend met een heerlijke zelfspot.' De vertaler wordt op de website van de uitgever niet gereveleerd, maar is wellicht net als Lerners vorige boek in handen van Ronald Vlek.

 

 
De Nacht was weergaloos
25 september 2014
Dansen op de bodem van de nacht

Literair Nederland was erbij

Door Ingrid van der Graaf

Het hing gewoon in de lucht en  samen met de ruim tweeduizend bezoekers, die overigens niet allen om poëtische redenen de 32e Nacht van de Poëzie bezochten maar er wel door werden gestrikt, zouden wij beleven hoe de 32e Nacht van de Poëzie een succes werd.
Lees verder >
Hannah van Wieringen wint Academica Literatuurprijs 2014
19 september 2014

Literair Nieuws


De Academica Literatuurprijs 2014 is gewonnen door Hannah van Wieringen (1982) voor haar roman De kermis van Gravezuid (uitgeverij De Harmonie). Dat werd gisteravond bekend gemaakt. De Literatuurprijs werd uitgereikt in Theater Dilligentis in Den Haag.
Lees verder >
Oogst van de week 38
18 september 2014
door Carolien Lohmeijer

Zo vlak na de vakantie is misschien wel de mooiste tijd om reisboeken te lezen, al dan niet om ideeën op te doen en nieuwe plannen te maken.

Een onvoltooide reis is het boek dat de Britse reisschrijver Patrick Leigh Fermor altijd nog wilde schrijven, maar helaas overleed hij voordat hij het boek kon afmaken. Leigh Fermor maakte faam met zijn Een voettocht langs Rijn en Donau en Tussen wouden en water, het verslag van de voettocht die hij op 18-jarige leeftijd maakte van Hoek van Holland naar Constantinopel. Een onvoltooide reis is het laatste deel van de trilogie en begint waar Tussen wouden en water ophield; bij de IJzeren Poort, een kloofdal van de Donau bij de grens van Roemenië. Reisschrijver Colin Thubron en biograaf Artemis Cooper hebben zijn aantekeningen van deze laatste etappe bij elkaar gebracht en het verhaal af geschreven. Het resultaat is een indrukwekkende reis door Bulgarije en Roemenië naar de kusten van de Zwarte Zee.

Menno Hartman in Tirade over dit boek 'Dit reisboek van Leigh Fermor is rijk van taal en biedt ongelofelijk veel informatie over de achtergronden van de gebieden die hij bezoekt. Leigh Fermor schrijft niet te persoonlijk, blijft in zekere zin zelfs weg uit zijn boek,  maar weet zich slechts oor en oog te maken voor zijn lezers.'

Een onvoltooide reis, Patrick Leigh Fermor, Vertaling: Barbara de Lange, Uitgeverij Atlas/Contact, 368 pagina's, € 29,99

Adolf Hitler

Deze week werd bij het Goethe Institut in Amsterdam het eerste deel van een nieuwe, tweedelige biografie over Adolf Hitler gepresenteerd. Het is geschreven door de historicus Volker Ullrich (1943) die veel publicaties op zijn naam heeft staan over de Duitse geschiedenis en daar ook voor bekroond werd.

Het getuigt van lef om anno 2014 nog met een biografie over Hitler te komen, niet bepaald een onontgonnen onderwerp. Maar volgens de uitgeverij slaagt Ullrich 'er wonderwel in een nieuw, verrassend portret van de mens achter de 'Führer' te tekenen. Daarbij worden nu eens álle facetten van zijn persoonlijkheid belicht: zijn afstotelijke, maar ook zijn aantrekkelijke kanten, zijn vriendschappen en relaties met vrouwen, zijn complexen en destructieve drijfveren, en de onmiskenbare gaven en talenten die zijn opmars mogelijk maakten.'

De Duitse pers was lovend over dit boek. Opvallend is dat in veel commentaren de goede toegankelijke stijl van de auteur geprezen wordt, en zijn genuanceerde oordeel.
De Badische Zeitung heeft het over 'die Hitler-Biographie für die heutige Generation.'

Adolf Hitler, De jaren van opkomst 1889-1939, Volker Ullrich, Vertaling Jan Willem Bos, Uitgeverij De Arbeiderspers, € 49,95

Maar mooie romans zijn ook niet te versmaden:

aurore
Zoals bijvoorbeeld Aurore, de nieuwe roman van Marco Kamphuis, die binnenkort bij uitgeverij Wereldbibliotheek verschijnt. Het verhaal van deze roman wijkt in alles af van wat Kamphuis eerder schreef, en doet in eerste instantie enigszins denken aan Parfum van Süskind. 'Kamphuis overspeelt nooit zijn hand' schreef Trouw over een van zijn vorige boeken. Dat belooft dus wat!

Aurore, Marco Kamphuis, uitgeverij Wereldbibliotheek, 160 pagina's, € 17,95

En van Bernard Schlink verschijnt er ook weer een nieuwe titel. De vrouw op de trap gaat over het geluk van een liefde die weet dat ze eindig is.'
Op 29 september organiseert BorderKitchen een interview met Bernhard Schlink. Interviewer: Michel Krielaars, voertaal Duits. De vrouw op de trap'

De vrouw op de trap, Bernard Schlink, uitgeverij Cossee, Vertaald door Gerda Meijerink, 288 pagina's, € 19,90