De bibliotheek van Kees Fens nu online in DBNL

16 maart 2012

Door Ingrid van der Graaf

Tijdens de Boekenweek presenteert de DBNL een inventarisatie van de bibliotheek van literatuurcriticus en schrijver Kees Fens (1929-2008). Tussen 2009 en 2011 is er gewerkt aan de beschrijving van de volledige boekencollectie die Fens aan het einde van zijn leven in zijn bezit had. Sinds vandaag is onder redactie van Alice Doek de bibliotheek van Kees Fens online te bezichtigen in de DBNL.

De Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren  is een initiatief van de Stichting DBNL die in 1999 werd opgericht door de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde. De site bevat literaire teksten, secundaire literatuur, biografieën, portretten en hyperlinks als ook een groot aantal studies en primaire  bronnen op het gebied van de Nederlands(talig)e cultuurgeschiedenis. DBNL is een populaire internetvoorziening voor zowel professionals als liefhebbers van de Nederlandse taal- en literatuur.

Kees Fens (1929-2008) werd in de Nederlandse pers ‘de meest belangrijke literaire criticus van de twintigste eeuw’ genoemd. Zijn carrière begon in 1956, toen hij Nederlandstalige literatuur recenseerde en essays schreef voor verschillende dag- en weekbladen, waaronder De Linie, De Tijd, De Standaard en Ons Erfdeel. Daarnaast was Fens bijna veertig jaar verbonden aan de Volkskrant.

In 1962 richtte Fens samen met J.J. Oversteegen en H.U. Jessurun d’Oliveira het tijdschrift Merlyn (1962-1966) op. In navolging van het Angelsaksische new criticism introduceerden zij de close reading in Nederland, waarmee zij het fundament legden voor de moderne literatuurkritiek. Tussen 1982 en 1994 was Fens als hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde verbonden aan de Radboud Universiteit Nijmegen. In 1995 werd hij aan diezelfde universiteit benoemd tot bijzonder hoogleraar literatuurkritiek – een leerstoel die hij tot 2000 bekleedde. In 1990 ontving Fens de P.C. Hooftprijs voor zijn essayistiek, en daarnaast werden hem nog vele andere literaire prijzen toegekend. In 2004 werd hij bekroond met een eredoctoraat van de Universiteit van Amsterdam.

Met zijn omvattende kennis en grote belezenheid staat Kees Fens in een lange traditie van gezaghebbende literatuurcritici, die loopt via onder anderen Conrad Busken Huet en Menno ter Braak. Na Fens’ dood is de collectie uiteengevallen. De Universiteit van
Amsterdam nam het initiatief om deze collectie virtueel bijeen te houden. Vijf studenten Nederlandse letterkunde brachten in samenwerking met de bibliotheek van de UvA de uitgebreide bibliotheek in Fens’ huis aan de Keizersgracht systematisch in kaart en fotografeerden de boekenkasten in hun oorspronkelijke staat. In 2011 is deze catalogus – inclusief beeldmateriaal – door Uta Janssens, de weduwe van Kees Fens, aangeboden aan de DBNL.

Met dit overzicht is een unieke verzameling Nederlandse en Europese literatuur beschreven. Wat had de belangrijkste criticus van na de Tweede Wereldoorlog zoal onder handbereik?  Vele naslagwerken waaronder het opmerkelijke, Officiële gids der Nederlandsche Bell-telephoon maatschappij (1891 waarin Hilversum slechts vier aansluitingen telt) oneindig veel publicaties van Gerrit Achterberg en libretto’s van Richard Wagner maken onder meer deel uit van zijn boekenkast. De bibliotheek op de Keizersgracht was voornamelijk een werkbibliotheek met verschillende zwaartepunten. Fens bewaarde daar de boeken die hem dierbaar waren en boeken die misschien van nut konden zijn voor publicaties, die hij vooral in de latere jaren steeds meer toespitste op de thema’s die hem na aan het hart lagen, zoals de Europese cultuur, geschiedenis en literatuur, het christelijk erfgoed, kunst en architectuur, poëzie en biografie. De online catalogus geeft een blik op een bijzondere collectie erfgoed en is een eerbetoon aan de verzamelaar ervan.

Momenteel werkt Wiel Kusters, hoogleraar Algemene en Nederlandse letterkunde aan de Universiteit van Maastricht, aan een biografie over Kees Fens. Daarbij put hij onder andere uit de documenten die tijdens de inventarisatie zijn opgedoken.

Foto: Johannes Abeling

http://www.dbnl.org/tekst/doek005bibl01_01/

 

Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

 

De spiegelingen – Erwin Mortier
21 juli 2014
Veel om van te genieten

Recensie door Vic Veldheer

Dit jaar is het honderd jaar geleden dat de Eerste Wereldoorlog begon. Over de verschrikkingen van deze oorlog is door historici en schrijvers als Céline veel geschreven.
Lees verder >
Sneeuwwitje – Donald Barthelme
16 juli 2014
Dit is niet Sneeuwwitje

Recensie door Vera ter Beest

Sneeuwwitje. Ze is nog te herkennen aan haar ebbenhoutkleurige haar en huid zo wit als sneeuw, maar afgezien daarvan bezit Donald Barthelme’s Sneeuwwitje geen archetypische kenmerken meer.
Lees verder >

Een Siciliaanse lekkernij – Rascha Peper
14 juli 2014
Geraffineerde vertellingen 

Recensie door Evert Woutersen

Een Siciliaanse lekkernij (2014) is een bundeling van de tien beste verhalen van Rascha Peper (1949-2013). Het is een keuze uit verhalen die werden gepubliceerd tussen 1990 en 2009.

Het is een gevarieerde bundel geworden met verhalen uit verschillende tijden.
Lees verder >
Vlucht zonder einde – Joseph Roth
10 juli 2014
Niemand zo overbodig als hij

Recensie door Adri Altink

Kort na zijn verloving met de Weense Irene is Franz Tunda, hoofdpersoon in Vlucht zonder einde van Joseph Roth, als vrijwilliger namens Oostenrijk gaan vechten in de Eerste Wereldoorlog.
Lees verder >
Romeinse koorts – Edith Wharton
7 juli 2014
Fijngevoelige portretten

Recensie door Olivier Rieter

Romeinse koorts is een bundeling van verhalen van de Amerikaanse schrijfster Edith Wharton (1862-1937). De meeste verhalen gaan over rijke vrouwen die worstelen met onzekerheden over hun sociale status of de visie van hun man of minnaar op hen. Ze voelen zich afhankelijk van de mening van de ander.
Lees verder >

Ontvang onze nieuwsbrief

Jan Hanlo Essayprijs 2015 vooraankondiging
21 juli 2014

Literair nieuws


In mei 2015 worden de belangrijkste prijzen op het gebied van de Nederlandstalige essayistiek weer uitgereikt. De Jan Hanlo Essayprijs Groot voor de beste essaybundel die verschenen is in 2013 of 2014, de Jan Hanlo Essayprijs Klein voor het beste ongepubliceerde essay en de Jan Hanlo Filmessayprijs voor het beste filmessay.
Lees verder >
Uitslag win actie ‘Waar we wonen’ – Thomas Möhlmann
2 juli 2014
Lees dit bericht als je wilt weten of je een bundel hebt gewonnen!

Uitslag win actie op Facebook

Literair Nederland heeft vijf bundels te verdelen onder zijn volgers op Twitter en Facebook. De winnaars zijn nu bekend. Het gaat om de laatst verschenen dichtbundel Waar we wonen van Thomas Möhlmann.
Lees verder >
Oogst week 27
27 juni 2014
Door Carolien Lohmeijer

Van Alice Munro las ik tot nu toe alleen De liefde van een goede vrouw. Het maakte weinig indruk, maar ik geef dat met enige schroom toe omdat haar werk overal zo lovend wordt besproken, en zoveel mensen van haar boeken genieten. Het oeuvre van Munro is gelukkig groot. Er zijn voldoende andere titels te kiezen als ik nader kennis wil maken met de kwaliteiten van deze schrijfster. Munro’s boeken verschijnen al jaren bij Uitgeverij De Geus. Als laatste is daar is nu haar historische roman Levens van meisjes en vrouwen verschenen in een vertaling van Pleuke Boyce. Munro is vooral bekend als schrijfster van verhalenbundels; Van Levens van meisjes en vrouwen zou je kunnen zeggen dat het een verhalenbundel is die een roman is geworden, de hoofdpersoon, Della Jordan, komt in de verschillende verhalen steeds terug. Het is een coming out of age-roman die zich net na de Tweede Wereldoorlog afspeelt in Canada in de jaren veertig. Het gezin van Del Jordan verhuist van het platteland naar de stad. Daar wordt ze omringd door vrouwen: haar agnostische moeder, een pittige, wat bijzondere vrouw, haar moeders wellustige kostganger, en haar beste vriendin Naomi. Via hen en haar eigen ervaringen met seks, geboorte en dood ontdekt Del de donkere en zonnige kanten van het vrouw-zijn. Alice Munro, vertaling: Pleuke Boyce, Uitgeverij De Geus, 245 pagina’s, € 21,95

 

VertelChristien Brinkgreve gaat in haar boek Vertel uitgebreid in op de kracht van verhalen. In Vertel neemt ze deze bron van inzicht in de ervaringswereld van mensen serieus. Ze luistert, vertelt, en laat zien hoe verhalen kunnen verbinden, uiteendrijven, en richting kunnen geven in een tijd waarin oude ideologieën niet meer werken en er grote behoefte bestaat aan visies waarin mensen kunnen geloven. Christien Brinkgreve is hoogleraar Sociale Wetenschappen aan de Universiteit Utrecht. Zij heeft naast haar universitaire werk altijd geschreven voor een breder publiek, bijvoorbeeld De ogen van de ander -  Sociologen en filosofen over zelfkennis, en Het verlangen naar gezag - over vrijheid, gelijkheid en verlies van houvast. Christien Brinkgreve, Uitgeverij Atlas Contact, € 18,99
Oogst week 25
18 juni 2014
Door Ingrid van der Graaf

Deze week kwamen er twee dichtbundels binnen. De in 2003 gedebuteerde dichter Joep Kuiper (1981) trotseerde de vergetelheid en komt na meer dan tien jaar met Varen vandaan, zijn tweede bundel. Zijn debuut Monarchieën werd indertijd genomineerd voor de C. Buddingh’-prijs. Gedichten uit zijn debuut zijn opgenomen in verschillende bloemlezingen, (o.a. in Gerrit Komrij’s De 21ste eeuw in 185 gedichten). Met Varen vandaan, laat Kuiper zien dat het lange wachten niet vergeefs was, aldus de uitgever. De titel suggereert wegtrekken, vertrekken, op reis zijn. En dat is ook zo. Een bundel vol vreemde landen, verre oorden en surrealistische contreien. Gedichten vol verlangen naar andere stemmen, andere ontmoetingen. Varen vandaan, uitgegeven bij Karaat, blz.:104, prijs: € 16,95.

9200000022857626Judith Herzberg bezigt graag een vorm van poëzie die de Hopla genoemd wordt. Een soort van zkv's onder de gedichten zou je kunnen zeggen. Het zijn ultrakorte gedichtjes van vier à vijf regels, al dan niet rijmend, waarin alles wordt gezegd zoals alleen Judith Herzberg het kan zeggen. Zelf vind ik deze grandioos: 'Hij deed zijn best maar in acht jaar / niet veel geluk gehad met haar. / Thuis van zijn werk was zij óf weg óf boos / haar dood verbeterde hun huwelijk eindeloos.'
In 111 Hopla's zijn de beste - gepubliceerde en ongepubliceerde - nu verzameld. Het is een prachtige gebonden uitgave, uitgegeven bij De Harmonie, blz.: 112, prijs € 17,50.


513dd017e27c75.71715602Sneeuwwitje voor achttienplus. Wat moet je je daar bij voorstellen. Een hervertelling van een klassiek sprookje naar deze tijd waarbij Sneeuwwitje van Danold Barthelme is gesitueerd in de grote stad. Daar woont Sneeuwwitje samen met de zeven jonge mannen Bill, Kevin, Edward, Hubert, Henry, Clem en Dan. Ze slijten hun dagen met het maken van babyvoeding, het wassen van gebouwen en het bedrijven van de liefde. Terwijl Sneeuwwitje wacht op haar prins, een kunstenaar van wie niemand het hoog op heeft. Dan is er stiefmoeder Jane en haar minnaar Hugo, die een oogje op Sneeuwwitje lijkt te hebben. En ondertussen praat iedereen langs elkaar heen. De uitgever prijst het boek aan als zijnde 'een heerlijk vunzige hervertelling'. Je vraagt je af wat er 'heerlijk' is aan 'vunzig'. De nieuwe vertaling is van dichter en componist Micha Hamel en Janneke van der Meulen. Sneeuwwitje werd uitgegeven bij LJ Veen Klassiek, blz.: 160, prijs: € 10,00.

Prijs voor Nederlands beste poeziedebuut naar Maarten van der Graaff
15 juni 2014
Poëzie nieuws

Maarten van der Graaff (1987) heeft de C.Buddingh’-Prijs 2014 gekregen voor zijn bundel Vluchtautogedichten (Atlas/Contact). Zijn bundel werd hiermee verkozen tot het beste Nederlandse poëziedebuut van het afgelopen jaar.
Lees verder >