De bibliotheek van Kees Fens nu online in DBNL

16 maart 2012

Door Ingrid van der Graaf

Tijdens de Boekenweek presenteert de DBNL een inventarisatie van de bibliotheek van literatuurcriticus en schrijver Kees Fens (1929-2008). Tussen 2009 en 2011 is er gewerkt aan de beschrijving van de volledige boekencollectie die Fens aan het einde van zijn leven in zijn bezit had. Sinds vandaag is onder redactie van Alice Doek de bibliotheek van Kees Fens online te bezichtigen in de DBNL.

De Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren  is een initiatief van de Stichting DBNL die in 1999 werd opgericht door de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde. De site bevat literaire teksten, secundaire literatuur, biografieën, portretten en hyperlinks als ook een groot aantal studies en primaire  bronnen op het gebied van de Nederlands(talig)e cultuurgeschiedenis. DBNL is een populaire internetvoorziening voor zowel professionals als liefhebbers van de Nederlandse taal- en literatuur.

Kees Fens (1929-2008) werd in de Nederlandse pers ‘de meest belangrijke literaire criticus van de twintigste eeuw’ genoemd. Zijn carrière begon in 1956, toen hij Nederlandstalige literatuur recenseerde en essays schreef voor verschillende dag- en weekbladen, waaronder De Linie, De Tijd, De Standaard en Ons Erfdeel. Daarnaast was Fens bijna veertig jaar verbonden aan de Volkskrant.

In 1962 richtte Fens samen met J.J. Oversteegen en H.U. Jessurun d’Oliveira het tijdschrift Merlyn (1962-1966) op. In navolging van het Angelsaksische new criticism introduceerden zij de close reading in Nederland, waarmee zij het fundament legden voor de moderne literatuurkritiek. Tussen 1982 en 1994 was Fens als hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde verbonden aan de Radboud Universiteit Nijmegen. In 1995 werd hij aan diezelfde universiteit benoemd tot bijzonder hoogleraar literatuurkritiek – een leerstoel die hij tot 2000 bekleedde. In 1990 ontving Fens de P.C. Hooftprijs voor zijn essayistiek, en daarnaast werden hem nog vele andere literaire prijzen toegekend. In 2004 werd hij bekroond met een eredoctoraat van de Universiteit van Amsterdam.

Met zijn omvattende kennis en grote belezenheid staat Kees Fens in een lange traditie van gezaghebbende literatuurcritici, die loopt via onder anderen Conrad Busken Huet en Menno ter Braak. Na Fens’ dood is de collectie uiteengevallen. De Universiteit van
Amsterdam nam het initiatief om deze collectie virtueel bijeen te houden. Vijf studenten Nederlandse letterkunde brachten in samenwerking met de bibliotheek van de UvA de uitgebreide bibliotheek in Fens’ huis aan de Keizersgracht systematisch in kaart en fotografeerden de boekenkasten in hun oorspronkelijke staat. In 2011 is deze catalogus – inclusief beeldmateriaal – door Uta Janssens, de weduwe van Kees Fens, aangeboden aan de DBNL.

Met dit overzicht is een unieke verzameling Nederlandse en Europese literatuur beschreven. Wat had de belangrijkste criticus van na de Tweede Wereldoorlog zoal onder handbereik?  Vele naslagwerken waaronder het opmerkelijke, Officiële gids der Nederlandsche Bell-telephoon maatschappij (1891 waarin Hilversum slechts vier aansluitingen telt) oneindig veel publicaties van Gerrit Achterberg en libretto’s van Richard Wagner maken onder meer deel uit van zijn boekenkast. De bibliotheek op de Keizersgracht was voornamelijk een werkbibliotheek met verschillende zwaartepunten. Fens bewaarde daar de boeken die hem dierbaar waren en boeken die misschien van nut konden zijn voor publicaties, die hij vooral in de latere jaren steeds meer toespitste op de thema’s die hem na aan het hart lagen, zoals de Europese cultuur, geschiedenis en literatuur, het christelijk erfgoed, kunst en architectuur, poëzie en biografie. De online catalogus geeft een blik op een bijzondere collectie erfgoed en is een eerbetoon aan de verzamelaar ervan.

Momenteel werkt Wiel Kusters, hoogleraar Algemene en Nederlandse letterkunde aan de Universiteit van Maastricht, aan een biografie over Kees Fens. Daarbij put hij onder andere uit de documenten die tijdens de inventarisatie zijn opgedoken.

Foto: Johannes Abeling

http://www.dbnl.org/tekst/doek005bibl01_01/

 

Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

 

Theatro Olimpico – Kees ‘t Hart
18 september 2014
Misverstand als stijlmotief

Recensie door Ingrid van der Graaf

Het heeft zo z'n charme, enthousiastelingen die op een uitnodiging ingaan waarvan ze de omvang niet bevatten. Die pas achteraf weten wat ze beter niet of juist wel hadden moeten doen. Vaak schieten ze er financieel bij in.
Lees verder >
Vaarwel Istanbul – Ayşe Kulin
17 september 2014
Suikerzoete roman weet aandacht niet vast te houden


Recensie door Angèle van Baalen

Istanbul rond 1920. Buitenlandse troepen hebben de stad bezet na een wapenstilstand in oktober 1918.
Lees verder >

De tijdelijke gentleman – Sebastian Barry
16 september 2014

Ik heb de goden van de waarheid aangeroepen en zij hebben me nu in hun macht.


Recensie door Hella Kuipers


De Ierse schrijver Sebastian Barry heeft al meer boeken over de McNulty-familie geschreven.
Lees verder >

 Orfeo – Richard Powers
15 september 2014
Muziek voert de boventoon

Recensie door Vera ter Beest

De gepensioneerde componist Peter Els is op de vlucht. De politie heeft bij hem thuis, in zijn zelfgebouwde lab, genoeg aanwijzingen gevonden om hem te beschuldigen van bioterrorisme.
Lees verder >
Ze volgden me op straat – Oksana Tsjelisjeva
11 september 2014
Cynici verdringen idealisten

Recensie door Adri Altink

De onrust in Oost-Oekraïne die nu al een paar maanden gaande is, is naast een fysieke strijd vooral een propaganda-oorlog, waarvan president Poetin de touwtjes in handen heeft.
Lees verder >

Ontvang onze nieuwsbrief

Hannah van Wieringen wint Academica Literatuurprijs 2014
19 september 2014

Literair Nieuws


De Academica Literatuurprijs 2014 is gewonnen door Hannah van Wieringen (1982) voor haar roman De kermis van Gravezuid (uitgeverij De Harmonie). Dat werd gisteravond bekend gemaakt. De Literatuurprijs werd uitgereikt in Theater Dilligentis in Den Haag.
Lees verder >
Oogst van de week 38
18 september 2014
door Carolien Lohmeijer

Zo vlak na de vakantie is misschien wel de mooiste tijd om reisboeken te lezen, al dan niet om ideeën op te doen en nieuwe plannen te maken.

Een onvoltooide reis is het boek dat de Britse reisschrijver Patrick Leigh Fermor altijd nog wilde schrijven, maar helaas overleed hij voordat hij het boek kon afmaken. Leigh Fermor maakte faam met zijn Een voettocht langs Rijn en Donau en Tussen wouden en water, het verslag van de voettocht die hij op 18-jarige leeftijd maakte van Hoek van Holland naar Constantinopel. Een onvoltooide reis is het laatste deel van de trilogie en begint waar Tussen wouden en water ophield; bij de IJzeren Poort, een kloofdal van de Donau bij de grens van Roemenië. Reisschrijver Colin Thubron en biograaf Artemis Cooper hebben zijn aantekeningen van deze laatste etappe bij elkaar gebracht en het verhaal af geschreven. Het resultaat is een indrukwekkende reis door Bulgarije en Roemenië naar de kusten van de Zwarte Zee.

Menno Hartman in Tirade over dit boek 'Dit reisboek van Leigh Fermor is rijk van taal en biedt ongelofelijk veel informatie over de achtergronden van de gebieden die hij bezoekt. Leigh Fermor schrijft niet te persoonlijk, blijft in zekere zin zelfs weg uit zijn boek,  maar weet zich slechts oor en oog te maken voor zijn lezers.'

Een onvoltooide reis, Patrick Leigh Fermor, Vertaling: Barbara de Lange, Uitgeverij Atlas/Contact, 368 pagina's, € 29,99

Adolf Hitler

Deze week werd bij het Goethe Institut in Amsterdam het eerste deel van een nieuwe, tweedelige biografie over Adolf Hitler gepresenteerd. Het is geschreven door de historicus Volker Ullrich (1943) die veel publicaties op zijn naam heeft staan over de Duitse geschiedenis en daar ook voor bekroond werd.

Het getuigt van lef om anno 2014 nog met een biografie over Hitler te komen, niet bepaald een onontgonnen onderwerp. Maar volgens de uitgeverij slaagt Ullrich 'er wonderwel in een nieuw, verrassend portret van de mens achter de 'Führer' te tekenen. Daarbij worden nu eens álle facetten van zijn persoonlijkheid belicht: zijn afstotelijke, maar ook zijn aantrekkelijke kanten, zijn vriendschappen en relaties met vrouwen, zijn complexen en destructieve drijfveren, en de onmiskenbare gaven en talenten die zijn opmars mogelijk maakten.'

De Duitse pers was lovend over dit boek. Opvallend is dat in veel commentaren de goede toegankelijke stijl van de auteur geprezen wordt, en zijn genuanceerde oordeel.
De Badische Zeitung heeft het over 'die Hitler-Biographie für die heutige Generation.'

Adolf Hitler, De jaren van opkomst 1889-1939, Volker Ullrich, Vertaling Jan Willem Bos, Uitgeverij De Arbeiderspers, € 49,95

Maar mooie romans zijn ook niet te versmaden:

aurore
Zoals bijvoorbeeld Aurore, de nieuwe roman van Marco Kamphuis, die binnenkort bij uitgeverij Wereldbibliotheek verschijnt. Het verhaal van deze roman wijkt in alles af van wat Kamphuis eerder schreef, en doet in eerste instantie enigszins denken aan Parfum van Süskind. 'Kamphuis overspeelt nooit zijn hand' schreef Trouw over een van zijn vorige boeken. Dat belooft dus wat!

Aurore, Marco Kamphuis, uitgeverij Wereldbibliotheek, 160 pagina's, € 17,95

En van Bernard Schlink verschijnt er ook weer een nieuwe titel. De vrouw op de trap gaat over het geluk van een liefde die weet dat ze eindig is.'
Op 29 september organiseert BorderKitchen een interview met Bernhard Schlink. Interviewer: Michel Krielaars, voertaal Duits. De vrouw op de trap'

De vrouw op de trap, Bernard Schlink, uitgeverij Cossee, Vertaald door Gerda Meijerink, 288 pagina's, € 19,90
Longlist AKO Literatuurprijs 2014
18 september 2014
Wat schreef Literair Nederland over zes van de vijfentwintig titels die de longlist haalden?


Onlangs werd de longlist van de AKO Literatuurprijs, waarop maximaal 25 titels, bekend gemaakt. Uit deze longlist worden zes boeken gekozen die op de shortlist terechtkomen. Die lijst wordt vrijdag 26 september bekend gemaakt.
Lees verder >
The Kik sluit de Nacht van de Poezie muzikaal af
17 september 2014
Agenda

Traditioneel blijft het geheim wie op welke tijdstip optreedt tijdens de Nacht van de Poëzie. Met uitzondering van de openings- en slotacts: dit jaar opent dichter Kira Wuck en sluit Nederbietband The Kik de Nacht muzikaal af. Na The Kik is het laatste woord echter aan een dichter; Maarten van der Graaff.
Lees verder >
Deventer Boekenmarkt wint Boudewijn Büch-prijs
16 september 2014

Grootste boekenmarkt van Europa


Nieuws van de redactie


Voor het eerst in de korte geschiedenis van de Boudewijn Büch-prijs is deze toegekend aan een evenement in plaats van aan een persoon. In voorgaande jaren werd de prijs toegekend aan Redmond O’Hanlon (2013), Diederik van Vleuten (2012) en Gerrit Komrij (postuum in 2011).

“De Deventer Boekenmarkt is een belangrijke bron voor talloze alledaagse en bijzondere, grote en kleine particuliere boekencollecties. Het feit dat dit evenement door de jaren heen is uitgegroeid tot de grootste boekenmarkt van Europa toont aan hoe zeer Nederland ook het oude boek waardeert'', aldus de jury onder voorzitterschap van Frits Barend.

De boekenmarkt is in 25 jaar uitgegroeid tot een nationaal bekend evenement. Langs de IJsselkade en in de binnenstad van Deventer worden jaarlijks op de eerste zondag van augustus 878 kramen opgesteld waardoor er een ruim zes kilometer lange, en daarmee de grootste van Europa, boekenmarkt ontstaat. Het aanbod varieert van kinderboeken tot poëzie, van literatuur tot strips en van boeken over sport tot geschiedenis. De markt begint officieel om 9.30 uur maar traditie getrouw proberen de echte liefhebbers die ene speciale uitgave, ruim voor die tijd al te scoren. De zaterdagavond voorafgaand aan de Boekenmarkt vindt jaarlijks rondom Theater Bouwkunde het al even bekende poëziefestival Het Tuinfeest plaats.

De Boudewijn Büch-prijs is bestemd voor degene die er het best in geslaagd is om een breed publiek voor het antiquarische boek te interesseren. De prijs is mede in het leven geroepen ter herinnering aan de legendarische verzamelaar Boudewijn Büch (1948 – 2002). Met ditzelfde doel wordt ook jaarlijks de Boudewijn Büch- lezing gehouden.

De prijsuitreiking is op zaterdag 4 oktober op de Amsterdam Antiquarian Book, Map & Print Fair.
Op zaterdag 22 november 2014 zal vorige prijswinnaar Redmond O’Hanlon de 4e Boudewijn Büch-lezing geven in Raadhuis De Paauw in Wassenaar.


 I v/d Graaf