Recensie: Oorlogshond – Robert Anker

8 augustus 2011

Recensie door: Claudia Kerssemakers

Anker (1946) is een taalvirtuoos, zijn meeslepende stijl en ongebruikelijke woordgebruik laten dit duidelijk zien. Zijn soms lange dan weer staccato zinnen zorgen voor een ritme, evenals zijn willekeurige gebruik van Engelse, Latijnse, Franse en soms Duitse woorden midden in een Nederlandse zin. Hij heeft een originele manier van vertellen; het boek begint bij de biograaf van de (fictieve) hoofdpersoon, hij volgt hem het hele boek door en een enkele keer wordt er een stukje boek vanuit het perspectief van de biograaf verteld. De echte naam van de hoofdpersoon wordt niet onthuld, maar op de vraag van de biograaf hoe hij hem moet noemen in zijn boek antwoordt de hoofdpersoon: ‘Michiel de Ruyter’, naar de beroemde zeeheld.

(…)’De geschiedenis van Michiel de Ruyter begon toen hij een aanstelling kreeg als leraar klassieke talen aan het Heinsius College, een kleine scholengemeenschap in het westen van onze stad. Of moet je zeggen dat zij pas echt begon op de dag dat hij op legerkistjes en in een camouflagepak in de klas verscheen en eiste dat men hem met ‘doctor’ aansprak? Nee, al was dat ook een begin – van het einde, het einde van een episode.'(…p.17)

Het boek is verdeeld in drie delen: Het Heinsius, Oorlogshond en Saumerland. Naarmate het boek vordert leren we Michiel beter kennen, maar van begin af aan is al duidelijk dat hij een harde kerel is. Hij blijft in het begin een wat mysterieus personage, aggressief, sterk en mannelijk. Michiel geeft in het eerste deel les in klassieke talen op een middelbare school, waar hij al gauw een clubje leerlingen om zich heen verzamelt die hem zien als hun voorbeeld. Hij is een vrije intellectueel (een niet-vrije intellectueel bestaat überhaupt niet, zegt hij), hij knokt, hij vloekt, hij neemt af en toe een snuif coke en heeft sex met de 6-vwo leerlingen uit zijn klas. Regelmatig blijven er een paar leerlingen slapen en hebben dan sex met hem, met elkaar of met z’n allen; het maakt niet uit. De activiteiten waar hij zich het meest mee bezig houdt (vechten en sex) lijken hem alleen niet gelukkig te maken.

(…)’Toen hij zich de volgende morgen stond te scheren, verbaasde hij zich er weer eens over dat hij zich altijd zo leeg voelde na de liefdesdaad, eigenlijk meteen al, hij was nog niet klaargekomen of het was al abstract geworden, onbelangrijk, zijn gedachten richtten zich onmiddellijk op iets anders, iets triviaals, alsof na de opvlucht alleen de neerval in de alledaagsheid mogelijk was. Na een gevecht had hij dat trouwens ook (…p.59)’

Hij houdt zijn leerlingen voor dat het slecht is verliefd te worden en dat je er niet eens over zou moeten denken kinderen te nemen.

(…)”’Ja maar jezus!” roept Tulp, “hoe kun je je nu afsluiten voor de liefde, dat overkomt je toch gewoon? Wat kun je daar nou aan doen?”
“Je niet openstellen, bijvoorbeeld,” zegt Michiel. “Je kunt je er gewoon voor afsluiten, dat doe ik al jaren.”
“Maar dan mis je het belangrijkste in jet leven!”
“Als je zo nodig verliefd wilt worden, mis je je vrijheid – wat is belangrijker?”‘ (…p. 95)

De ironie is, dat hij een paar hoofdstukken na dit gesprek zelf stapelverliefd wordt op een van zijn leerlingen. Het overkomt hem dus ook gewoon. Als zij hem vervolgens afwijst en er overlijdt ook nog een ander meisje dat regelmatig bij hem sliep, is hij zichzelf volkomen kwijt. Vervolgens vlucht hij naar Afrika en vecht daar als contractsoldaat in deel twee van het boek.

Het is  jammer dat er in deel twee en drie  zoveel gevochten wordt. Daardoor is het soms lastig om de draad niet kwijt te raken.

Alle delen hebben overeenkomsten met elkaar. Elke keer vecht Michiel ‘voor de goede zaak’, hoewel het duidelijk wordt dat hij het meer doet om het vechten dan om de goede zaak. In het eerste deel verzet hij zich tegen de invoering van een nieuwe manier van lesgeven, in deel twee vecht hij ergens in Afrika als contractsoldaat, en in deel drie zorgt hij voor een enorme opstand in een fictieve Nederlandse regio (Saumerland) die onafhankelijkheid wil. Hij gaat daarbij zover dat hij de leider wordt van het guerillaleger van Saumerland. Er ontstaat een enorme opstand waarbij vele doden vallen. Hij geeft niets om de onafhankelijkheid van Saumerland, hij is er niet opgegroeid en was er voorheen nog nooit geweest. Hij wil alleen zijn vechtlust kwijt.

Conclusie: Een goed geschreven boek, leuk en interessant voor de liefhebber van politiek en taal maar je moet ervan houden. Toch heeft het ook wel wat voor diegene die geïnteresseerd is in psychologie, de hoofdpersoon is moeilijk te doorgronden en heeft een complexe persoonlijkheid. Dit maakt het toch wel een boeiende ‘biografie’.

 

Oorlogshond

Auteur: Robert Anker
Verschenen bij: Uitgeverij Querido
Aantal pagina’s: 280
Prijs: € 18,95

Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

 

De beste sigaret voor uw gezondheid – Friso Schotanus
27 november 2014
'Roken brengt u en anderen ernstige schade toe' 

Recensie door Hans Bender

Onder deze mild-ironische titel schetst de auteur de opkomst van de tabak in de wereld, later van de sigaret in het bijzonder.
Lees verder >
22-04 – Ben Lerner
26 november 2014
Hetzelfde maar een beetje anders 

Recensie door Els van Swol

De ik-figuur in de tweede roman van de Amerikaanse schrijver en criticus Ben Lerner, zelf ook een auteur die luistert naar de naam Ben, beschrijft op een gegeven moment het huis van twee literaire vrienden: ‘Het huis was niet ontworpen aan dagelijkse ritmes maar aan een vreemd soort litera
Lees verder >
Ademgebed – Martijn Teerlinck
25 november 2014
Postuum debuteren

Poëzierecensie door Maarten Buser

Soms kun je niet om de persoon achter een literair werk heen. Hoe fijn zou het wellicht zijn om Ademgebed te lezen zonder het drama dat aan de publicatie vooraf ging: Martijn Teerlinck overleed vorig jaar op 26-jarige leeftijd aan de complicaties na een operatie.
Lees verder >
Heilbrons hel – Jannetje Koelewijn
24 november 2014
Dappere revanche

Recensie door Olivier Rieter

Het is een cliché dat alle mensen die tijdens hun leven grote rijkdom hebben vergaard corrupt of crimineel zijn. Heilbrons hel van Jannetje Koelewijn (1959) gaat over zo’n superrijke man, Cor Heilbron, topman van een multinational, B4YOU.
Lees verder >
De kinderwet – Ian McEwan
20 november 2014
Een keuze voor het leven

Recensie door Adri Altink

Na vijf pagina’s staat er: ‘Zij had de bevoegdheid een kind bij een harteloze ouder weg te halen en dat deed ze soms ook.
Lees verder >

Ontvang onze nieuwsbrief

De oogst van week 48
27 november 2014
Door Ingrid van der Graaf

Bewaar deze brieven als je eigen tekeningen, klinkt als een onverbrekelijk verbond van een liefdevolle relatie. Vanaf hun eerste gezamenlijke reizen naar het Zuiden eind jaren vijftig, bleven August Willemsen (1936-2007) en Marian Plug (1937) elkaar een halve eeuw lang schrijven. Deze correspondentie, onder de titel Bewaar deze brieven als je eigen tekeningen bijeengebracht door Marian Plug en Joost Meuwissen, geeft niet slechts een beeld van een bijzondere onderlinge vriendschap, maar ook van het verloop van twee indrukwekkende kunstenaarslevens. Dit brievenboek vertelt het verhaal van een levenslange, (half)verliefde vriendschap tussen een van de belangrijkste literaire vertalers die Nederland heeft gehad en een beeldend kunstenares. De brieven, geschreven tussen 1957 en 2005, omvatten bijna het hele levensverhaal van Willemsen, vanaf zijn eerste ‘vlucht naar het Zuiden’ tot aan zijn laatste jaren, na zijn Australische avontuur. Uitgegeven in de serie Privé Domein bij de Arbeiderspers. Prijs € 24,95

 

53a8d4ec625334.02506915Een gids voor de popmuziek uit de laatste drie decennia van de vorige eeuw is een stuk wereldgeschiedenis op zich. In 2011 verscheen Luisteren &cetera (gids voor popmuziek uit de jaren zeventig), welke door een recensent van LiterairNederland met groot enthousiasme verwelkomd werd.
In het tweede deel Luisteren &cetera, beschrijven Pieter Steinz en Bertram Mourits aan de hand van 25 meest invloedrijke albums en stromingen uit de jaren tachtig en negentig een verrassend beeld van muziek die je al kende of die je wilt leren kennen. Van new wave en punk tot hiphop, van heavy metal tot dance. De jaren tachtig zijn het decennium waarin de popmuziek volwassen begon te worden - vooral door na de decadente jaren zeventig weer te vertrouwen op de kracht van muzikale eenvoud. Uitgegeven bij Atlas / Contact, 288 blz., Prijs: € 19,99.

 

9200000030212937Suttree van Cormac McCarthy gaat over de aan lager wal geraakte Cornelius Suttree die in een woonboot op de Tennessee aan de rand van Knoxvillewoont. Hij voorziet in zijn bestaan door te vissen in een stinkende riool. Hij kiest voor een bestaan als rivierrat, en in de roman klinken de stemmen van de 'ratten' met wie hij zich omringt. In The Times Literary Supplement wordt Cormac McCarthy als  geboren verhalenverteller en schrijver van een volmaakt natuurlijke stijl neer gezet. En ook: 'Elk verhaal, elk gegeven gaat bij Cormac McCarthy altijd tot in het hart van de tragedie.' Wrang en hard maar toch humoristisch en van een vernietigende schoonheid, dat is Cormac McCarthy's magnum opus Angel (1979), waaraan hij twintig jaar heeft gewerkt. Het verhaal van de havelozen, de zwarte krotbewoners en de verre nazaten van de Saksische clans die ooit golf na golf Amerika overspoelden. Ook bij de Arbeiderspers. Prijs: € 19,95.

 

indexLiterair tijdschrift Terras betreedt met haar zevende nummer nieuwe gronden. Er worden utopieën op aarde bezocht, zoals de stad Taipei, de kassen van het Westland, het Coney Island van Lawrence Ferlinghetti, de zandbak van Grace Paley, het brandende gras van de onteigende landerijen rond Harare, het Hongarije van László Krasznahorkai en de sleutels van afgesloten wijken in Lima. De utopieën van de geest worden gezocht i, het Parijs van Georges Perec, de Haagse tantes van Wim Noordhoek, de luchtspiegelingen van Robert Desnos, diverse droomgebieden en de nieuwe domeinen waar de dichter Brinkmann in al zijn frustratie naar op zoek was.  Napels, Brjansk en Donego komen in beeld alsook een door de grond opgezogen fabriek in Guatamala en de rotstekeningen van Marlene van Niekerk en het stadje Monster. Maar Terras #7 is allerminst een utopie, er is werkelijk land in zicht! Nieuw land valt hier te bestellen.

 
Wim Brands en Kees ‘t Hart in Salon van Hans Spit
24 november 2014

Agenda
Hans Smit nodigt u uit om zaterdag 13 december in het Letterkundig Museum in Den Haag zijn Salon bij te wonen.
Lees verder >

Oogst van de week 47
20 november 2014
door Carolien Lohmeijer

De Fransman Christian Oster schrijft gedetailleerd over alledaagse dingen. Voor spanning en intrige hoef je zijn roman In de trein niet te lezen. Wel voor zijn stijl en gevoel voor humor. In de trein begint op een station waar een man een vrouw ontmoet die een zware tas vol boeken bij zich heeft. Beiden stappen in de trein. De man wordt verliefd.
Hoe oorspronkelijker de stijl van een schrijver, hoe belangrijker de rol van de vertaler. Kiki Coumans ontving in 2000 het Dr. Elly Jafféstipendium voor veelbelovende vertalers uit het Frans.

In de trein, Christian Oster, Verschenen bij Studio 3005, Vertaald door Kiki Coumans, 112 pagina’s , € 20,–

Kor de Vries heeft met plezier Blaasmuziekpop vertaald. Op zijn webpagina schrijft hij: 'Vea Kaiser (geb. 1988) is er met deze debuutroman in geslaagd een prachtig dorpsepos en een meeslepende ontwikkelingsroman neer te zetten. Met een sprankelend taalgebruik, dolkomische vertellingen en taferelen uit een bijzondere dorpsgemeenschap en tegelijkertijd met diepzinnige beschouwingen over het leven en de mens als individu én onderdeel van een groter geheel. Een boek om van te genieten en vrolijk van te worden!'
Dat maakt nieuwsgierig!BMP-e1411573817414

Blaaspopmuziek, Vea Kaiser, Uitgeverij Arbeiderspers, 480 pagina's, € 21,95

 

 

 

 

De grenzen tussen feit en fictie vervagen in De fietser van Tsjernobyl, over de atoomgeleerde Vasili Nesterenko, die tijdens de ramp in Tsjernobyl erger wist te voorkomen. Het speelt in een stad in de directe omgeving van de reactor, en vertelt indringend over de lotgevallen van haar bewoners. Zij hebben aan Nesterenko niet alleen hun leven maar ook hun toekomst te danken. Want ondanks alle tegenwerking en repressie van de overheid doet Nesterenko alles om het leven van de slachtoffers van Tsjerbobyl ten minste een beetje te verlichten en de waarheid aan het licht te brengen. De fietser van Tsjernobyl JPG voor website

De fietser van Tsjernobyl, door Javier Sebastián, vertaald door: Brigitte Coopmans en Heijo Alting, 208 pagina's, € 19,95

 

 

 

Nadat hij te horen heeft gekregen dat hij ongeneeslijk ziek is, begint Wolfgang Herrndorf  een digitaal dagboek. Hij schrijft zonder medelijden op te willen wekken, en vaak zelfs met verrassende humor. Zijn aantekeningen gaan over het omgaan met tijd, efficiëntie en arbeid, het schrijven (met boeiende inzichten over Tsjik), zijn liefde voor de natuur en geliefde kunstenaars (waaronder Jacob van Ruisdael), zijn vrienden, zijn angsten en verlangens. Herrndorf heeft in augustus 2013 zijn leven beëindigd.Leven met het pistool op tafel

Leven met het pistool op tafel, Een Berlijns dagboek, door Wolfgang Herrndorf, Uitgeverij Cossee, vertaald door Pauline de Bok, 448 pagina's, € 24.90

 

 

 

Zes jaar lang hebben de auteurs van Poetin onderzoek gedaan om een biografie te schrijven over vooral de privé-persoon Poetin.
Ze spraken daartoe o.a. met mensen die hem al kenden voor zijn grote internationale bekendheid. Chris Hutchins en Alexander Korobko zijn beiden vooraanstaande journalisten, beiden met een aanzienlijk oeuvre. Gezien het huidige klimaat in Rusland kan je je echter afvragen of hun gesprekspartners open en eerlijk gesproken hebben.

PoetinUitgeverij Glagoslav, Chris Hutchins en Alexander Korobko, vertaald door Annelies de Hertogh en Els de Roon Hertoge, €24,95

 
150 jaar Herman Gorter – Een avond in Perdu
18 november 2014
Agenda

Op 26 november is het precies 150 jaar geleden dat Herman Gorter (1864-1927) werd geboren. Ter viering van zijn verjaardag presenteren Van Oorschot, Huis Clos en Perdu twee nieuwe boeken.
Lees verder >
Stefan Hertmans wint AKO Literatuurprijs 2014
14 november 2014
"Hertmans levert met Oorlog en terpentijn zijn meesterproef, die nu al de status van een klassieker heeft."

Literair nieuws

Één van de meest prestigieuze literaire prijzen in het Nederlandse taalgebied, de AKO Literatuurprijs 2014 is gisteravond toegekend aan de Vlaamse schrijver Stefan Hertmans voor zijn boek Oorlog en terpentijn.
Lees verder >