Recensie: Oorlogshond – Robert Anker

8 augustus 2011

Recensie door: Claudia Kerssemakers

Anker (1946) is een taalvirtuoos, zijn meeslepende stijl en ongebruikelijke woordgebruik laten dit duidelijk zien. Zijn soms lange dan weer staccato zinnen zorgen voor een ritme, evenals zijn willekeurige gebruik van Engelse, Latijnse, Franse en soms Duitse woorden midden in een Nederlandse zin. Hij heeft een originele manier van vertellen; het boek begint bij de biograaf van de (fictieve) hoofdpersoon, hij volgt hem het hele boek door en een enkele keer wordt er een stukje boek vanuit het perspectief van de biograaf verteld. De echte naam van de hoofdpersoon wordt niet onthuld, maar op de vraag van de biograaf hoe hij hem moet noemen in zijn boek antwoordt de hoofdpersoon: ‘Michiel de Ruyter’, naar de beroemde zeeheld.

(…)’De geschiedenis van Michiel de Ruyter begon toen hij een aanstelling kreeg als leraar klassieke talen aan het Heinsius College, een kleine scholengemeenschap in het westen van onze stad. Of moet je zeggen dat zij pas echt begon op de dag dat hij op legerkistjes en in een camouflagepak in de klas verscheen en eiste dat men hem met ‘doctor’ aansprak? Nee, al was dat ook een begin – van het einde, het einde van een episode.'(…p.17)

Het boek is verdeeld in drie delen: Het Heinsius, Oorlogshond en Saumerland. Naarmate het boek vordert leren we Michiel beter kennen, maar van begin af aan is al duidelijk dat hij een harde kerel is. Hij blijft in het begin een wat mysterieus personage, aggressief, sterk en mannelijk. Michiel geeft in het eerste deel les in klassieke talen op een middelbare school, waar hij al gauw een clubje leerlingen om zich heen verzamelt die hem zien als hun voorbeeld. Hij is een vrije intellectueel (een niet-vrije intellectueel bestaat überhaupt niet, zegt hij), hij knokt, hij vloekt, hij neemt af en toe een snuif coke en heeft sex met de 6-vwo leerlingen uit zijn klas. Regelmatig blijven er een paar leerlingen slapen en hebben dan sex met hem, met elkaar of met z’n allen; het maakt niet uit. De activiteiten waar hij zich het meest mee bezig houdt (vechten en sex) lijken hem alleen niet gelukkig te maken.

(…)’Toen hij zich de volgende morgen stond te scheren, verbaasde hij zich er weer eens over dat hij zich altijd zo leeg voelde na de liefdesdaad, eigenlijk meteen al, hij was nog niet klaargekomen of het was al abstract geworden, onbelangrijk, zijn gedachten richtten zich onmiddellijk op iets anders, iets triviaals, alsof na de opvlucht alleen de neerval in de alledaagsheid mogelijk was. Na een gevecht had hij dat trouwens ook (…p.59)’

Hij houdt zijn leerlingen voor dat het slecht is verliefd te worden en dat je er niet eens over zou moeten denken kinderen te nemen.

(…)”’Ja maar jezus!” roept Tulp, “hoe kun je je nu afsluiten voor de liefde, dat overkomt je toch gewoon? Wat kun je daar nou aan doen?”
“Je niet openstellen, bijvoorbeeld,” zegt Michiel. “Je kunt je er gewoon voor afsluiten, dat doe ik al jaren.”
“Maar dan mis je het belangrijkste in jet leven!”
“Als je zo nodig verliefd wilt worden, mis je je vrijheid – wat is belangrijker?”‘ (…p. 95)

De ironie is, dat hij een paar hoofdstukken na dit gesprek zelf stapelverliefd wordt op een van zijn leerlingen. Het overkomt hem dus ook gewoon. Als zij hem vervolgens afwijst en er overlijdt ook nog een ander meisje dat regelmatig bij hem sliep, is hij zichzelf volkomen kwijt. Vervolgens vlucht hij naar Afrika en vecht daar als contractsoldaat in deel twee van het boek.

Het is  jammer dat er in deel twee en drie  zoveel gevochten wordt. Daardoor is het soms lastig om de draad niet kwijt te raken.

Alle delen hebben overeenkomsten met elkaar. Elke keer vecht Michiel ‘voor de goede zaak’, hoewel het duidelijk wordt dat hij het meer doet om het vechten dan om de goede zaak. In het eerste deel verzet hij zich tegen de invoering van een nieuwe manier van lesgeven, in deel twee vecht hij ergens in Afrika als contractsoldaat, en in deel drie zorgt hij voor een enorme opstand in een fictieve Nederlandse regio (Saumerland) die onafhankelijkheid wil. Hij gaat daarbij zover dat hij de leider wordt van het guerillaleger van Saumerland. Er ontstaat een enorme opstand waarbij vele doden vallen. Hij geeft niets om de onafhankelijkheid van Saumerland, hij is er niet opgegroeid en was er voorheen nog nooit geweest. Hij wil alleen zijn vechtlust kwijt.

Conclusie: Een goed geschreven boek, leuk en interessant voor de liefhebber van politiek en taal maar je moet ervan houden. Toch heeft het ook wel wat voor diegene die geïnteresseerd is in psychologie, de hoofdpersoon is moeilijk te doorgronden en heeft een complexe persoonlijkheid. Dit maakt het toch wel een boeiende ‘biografie’.

 

Oorlogshond

Auteur: Robert Anker
Verschenen bij: Uitgeverij Querido
Aantal pagina’s: 280
Prijs: € 18,95

Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

 

Preludes voor Memnon – Conrad Aiken
17 april 2015
De fluistering van tijd tegen ruimte

Poezierecensie door André van Dijk

Wie de biografie van Conrad Aiken (Georgia, 1889-1973) kent, leest Preludes voor Memnon met meer helderheid. Aikens levensloop is vanaf het prille begin verweven met zijn poëzie.
Lees verder >
Opzichtige stilte – Leonard Nolens
16 april 2015
Precisiewerk van een chaoot

Poëzierecensie door Reinder Storm

Leonard Nolens publiceerde in ruim veertig jaar meer dan dertig dichtbundels en enkele dagboeken. Hij verwierf drie oeuvreprijzen, waaronder de Prijs der Nederlandse Letteren 2012. Nolens’ lyrische en persoonlijke gedichten hebben hun weg naar een groot publiek gevonden.
Lees verder >
De schaduw van de grote broer – Laura Starink
15 april 2015
Tussen Oost en West

Recensie door Els van Swol

Terwijl journaliste en Slaviste Laura Starink bezig was aan een boek over de verwerking van de Tweede Wereldoorlog in Letland, Rusland, Polen en Oekraïne, werd ze ingehaald door de actualiteit die ze omschrijft als: ‘De ideologische wedergeboorte van een nationalistisch, orthodox, anti-Amerikaans Russis
Lees verder >
Schrijven als een ander – Maarten Steenmeijer
14 april 2015
 ‘Ga er maar aan staan’

Recensie door Lodewijk Brunt

Wie literaire teksten vertaalt, moet van alle markten thuis zijn, een Jack of all trades . pardon: Manusje van alles.
Lees verder >
De Parelduiker 2015/1 – Keilson, Van Schendel en Groningse schrijvers
11 april 2015
Literair tijdschrift door Ingrid van der Graaf

Aandacht voor Hans Keilsons eerste jaren in Nederland als Duits vluchteling en hoe hij zijn brood verdiende als tekstschrijver voor een reclamebureau. Ook aandacht  voor de Italiaanse jaren van Arthur van Schendel en zijn dochter Corinna (Kennie in de dagboeken van Frida Vogels).
Lees verder >

Ontvang onze nieuwsbrief

Oogst week 16
16 april 2015
Door Ingrid van der Graaf

Een debuut, literair tijdschrift, korte verhalenbundel, oorlogsroman en een familieverhaal liggen ten burele klaar om gerecenseerd te worden.

Jonathan Gibbs (1972) recenseerde voor onder meer The Independent en The Daily Telegraph. Hij schreef eerder al verhalen en nu debuteert hij als romanschrijver met Randall. Over de kunstenaar Randall, een rasechte provocateur die pers en publiek bespeelt, daar stinkend rijk van wordt en de internationale kunstscene op zijn kop zet. Een Damien Hirst zou er wel eens bij in de schaduw kunnen vallen. Het verhaal over Randall wordt jaren na zijn overlijden verteld door zijn beste vriend Vincent, die de opdracht heeft om Randalls laatste – en grootste – daad uit te voeren. Hij doet dit samen met Justine, de weduwe van Randall. Ook postuum zal Randall erin slagen relaties onder druk te zetten en over zijn graf heen de kunstwereld te bespelen. Uitgegeven bij Podium, Vertaald door Lidwien Biekman, 368 blz, € 22,50.

images De Australische poet Les Murray is dit jaar eregast van literair tijdschrift Liter. Dit houdt in dat onder begeleiding van zijn vertaler Maarten Elzinga er gedurende dit jaar nieuwe gedichten van Murray opgenomen worden die nog nergens anders verschenen zijn. In dit nummer dan ook een inleiding over de persoon en dichter Murray door Maarten Elzinga en maar liefst acht nieuwe gedichten. Benedictijner monnik en publicist Frans Berkelmans, bezingt de Mankes-cyclus Gerichte gedichten van Willem Jan Otten. Drie gedichten van Literair Nederland recensent Maarten Buser, die inmiddels aan zijn debuutbundel werkt. Een nog niet eerder vertaald verhaal van C.S. Lewis, Namaakwereld en de gedichten serie Kaddisj van Jane Leusink. Liter is te vinden in de betere boekhandel of te bestellen via www.leesliter.nl.

9789025445256-huil-maar-ik-wens-je-uitstel-toe-m-LQ-fZijn debuut Er gebeurde o.a. niets (2012) was een roman in korte verhalen die genomineerd werd voor de Academica Literatuurprijs. Daarna schreef Joubert Pignon (1978) een theaterstuk en reportages en verhalen voor verschillende (literaire) bladen. Huil maar, ik wens je uitstel toe, is een bundeling korte verhalen ( soms van maar tien regels) die in hoe ze samengebracht zijn, elkaar versterken in zeggingskracht. Hier thuis heeft een stel pubers zich er een heel weekend mee vermaakt door elkaar er uit voor te lezen en zich daarbij te verbazen over de beschreven gebeurtenissen of halverwege een verhaal hikkend van de lach over de bank te rollen. Ze hebben zich er kortom uitermate mee vermaakt. Als dat geen aanbeveling is. Uitgegeven bij Atlas/Contact, 192 blz, € 22,99.

Basis CMYKDe Zweedse Steve Sem - Sandberg is auteur en criticus en schreef met De kinderen van Spiegelgrund de aangrijpende geschiedenis van de moord door de nazi’s op gehandicapte en sociaal onaangepaste kinderen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het verhaal wordt verteld aan de hand van het fictieve personage Adrian Ziegler. Als tienjarig kind belandt hij in Spiegelgrund, een voormalig psychiatrisch ziekenhuis dat dienst doet als kindertehuis. Verder is de roman samengesteld uit getuigenissen van overlevenden: de daders in deze roman worden met naam en toenaam genoemd. Zoals hoofdverpleegster Anna Katschenka, die haar taken uitvoert zonder kritische vragen te stellen en na de oorlog veroordeeld werd voor doodslag. Uitgegeven bij Ambo/Anthos, vertaald door Geri de Boer, 504 blz, € 24,99.

1427899907Hoe beklemmend familie kan zijn. In de vijfde roman van Marieke Groen droomt Amber over ontsnappen. Hoe ze aan brand, explosies en gifslangen ontsnapt, maar vooral aan haar familie. Ontsnappen aan haar moeder die met ter dood veroordeelde gevangenen in Amerika correspondeert, en haar vader, wiens kalmte ze meer vreest dan zijn drift. Het huis van oma en opa is haar toevluchtsoord. Tot opa overlijdt, dan verandert alles. De familie Klein lijkt bijna een gewoon gezin. Maar lang zal dat niet duren, weet Amber, dat doet het nooit. Een roman over dreiging die van binnenuit komt en een meisje dat alle aangrijpt om eraan te ontsnappen. De VPRO gids zei over haar: 'Marieke Groen is zo'n talent in de marge dat al langer een doorbraak verdient (...).' Uitgegeven bij Thomas Rap, 256 blz, € 18,90.
Willem Elsschot-editie van Waumans & Victoria’s in de Brakke grond
13 april 2015
Agenda / wo. 22 april / Vlaams Cultuurhuis de Brakke Grond / Amsterdam

Waumans & Victoria’s voeren een Internationaal Literair Variété Spektakel waarin ze al eerder de klassieke schrijver Paul van Ostaijnen opvoerden. Deze keer staat hun literaire show in het teken van Willem Elsschot (1882-1960).
Lees verder >
Literair Salon Saffier – Ida Gerhardt
12 april 2015
Agenda / zo. 19 april / Salon Saffier / Utrecht / Mieke Koenen over Ida Gerhardt

Mieke Koenen schreef Dwars tegen de keer, de biografie van Ida Gerhardt. Koenen geeft een kijkje in de keuken van een biografieschrijver door te vertellen hoe zij als een schatgraver op zoek ging naar archiefstukken, brieven en andere materialen uit het leven van Gerhardt.
Lees verder >
Oogst week 15
9 april 2015
Door Carolien Lohmeijer

Helle Helle is een Deense populaire en bekroonde schrijfster van wie al eerder werk in het Nederlands werd vertaald.
In Als je wilt komen twee verdwaalde hardlopers, een man en een vrouw, elkaar in een bos tegen en moeten noodgedwongen de nacht buiten doorbrengen. Het is koud, ze hebben honger en kunnen niemand bereiken. Om wakker en warm te blijven, vertelt de vrouw het verhaal van haar ontwortelde leven.

Als je wilt, Helle Helle, Uitgeverij Querido, € 18,99

 

Ica'Op haar veertiende besloot Ineke Cornelia dat Ineke Cornelia geen naam voor een groot schrijver was, en na een tijdje broeden kwam ze op de samenvoeging. Ica was vreemd, en vreemd viel op, bleef hangen: precies wat een groot schrijver nodig had.'

Zo introduceert Eva Postuma de Boer een van de hoofdpersonen uit Ica, waarin boekenbaldebutante Nadine Sprenger kennis maakt met en gefascineerd raakt door de schrijfster Ica Metz die ze zozeer bewondert. Tussen haar en de schrijfster bestaat onmiddellijk een vanzelfsprekende, maar onverklaarbare vertrouwdheid.

Ica, Eva Posthuma de Boer, Kor Vries, uitgeverij Ambo/Anthos, € 19,99

 

Langzaam afbouwen op deze planeetHoe klein Texel ook mag zijn, het is de vruchtbare voedingsbodem voor de boeken van Nico Dros. Onwillekeurig wil je zijn boeken 'nareizen' als je op het eiland bent. Ook sommige van de verhalen in zijn nieuwe bundel Langzaam afbouwen op deze planeet spelen zich daar af, en vinden plaats zowel in het heden als verleden, maar ook in de nabije toekomst.
In de werelden die hij in deze bundel oproept is steeds iets grondig mis. Het kwaad is nooit ver weg. De sfeer is vaak suggestief of zelfs sinister.
Binnenkort verschijnt ook een herdruk van Dros' debuutroman Noorderburen.

Langzaam afbouwen op deze planeet, Nico Dros, Uitgeverij Van Oorschot, € 16,50

 
Nominaties Filter Vertaalprijs 2015 bekend
8 april 2015
Literair Nieuws

Maar liefst zes vertalingen zijn genomineerd voor de Filter Vertaalprijs 2015 en de winnaar wordt bekend gemaakt tijdens City2Cities op 16 mei.

Anneke Alderlieste met De Thibaults van Roger Martin Du Gard (Meulenhoff)
Gerard Cruys met Venushaar van Michail Sjisjkin (Querido)
Luk Van Haute met de bloemlezing Liefdesdood in Kamara.
Lees verder >