Recensie: Oorlogshond – Robert Anker

8 augustus 2011

Recensie door: Claudia Kerssemakers

Anker (1946) is een taalvirtuoos, zijn meeslepende stijl en ongebruikelijke woordgebruik laten dit duidelijk zien. Zijn soms lange dan weer staccato zinnen zorgen voor een ritme, evenals zijn willekeurige gebruik van Engelse, Latijnse, Franse en soms Duitse woorden midden in een Nederlandse zin. Hij heeft een originele manier van vertellen; het boek begint bij de biograaf van de (fictieve) hoofdpersoon, hij volgt hem het hele boek door en een enkele keer wordt er een stukje boek vanuit het perspectief van de biograaf verteld. De echte naam van de hoofdpersoon wordt niet onthuld, maar op de vraag van de biograaf hoe hij hem moet noemen in zijn boek antwoordt de hoofdpersoon: ‘Michiel de Ruyter’, naar de beroemde zeeheld.

(…)’De geschiedenis van Michiel de Ruyter begon toen hij een aanstelling kreeg als leraar klassieke talen aan het Heinsius College, een kleine scholengemeenschap in het westen van onze stad. Of moet je zeggen dat zij pas echt begon op de dag dat hij op legerkistjes en in een camouflagepak in de klas verscheen en eiste dat men hem met ‘doctor’ aansprak? Nee, al was dat ook een begin – van het einde, het einde van een episode.'(…p.17)

Het boek is verdeeld in drie delen: Het Heinsius, Oorlogshond en Saumerland. Naarmate het boek vordert leren we Michiel beter kennen, maar van begin af aan is al duidelijk dat hij een harde kerel is. Hij blijft in het begin een wat mysterieus personage, aggressief, sterk en mannelijk. Michiel geeft in het eerste deel les in klassieke talen op een middelbare school, waar hij al gauw een clubje leerlingen om zich heen verzamelt die hem zien als hun voorbeeld. Hij is een vrije intellectueel (een niet-vrije intellectueel bestaat überhaupt niet, zegt hij), hij knokt, hij vloekt, hij neemt af en toe een snuif coke en heeft sex met de 6-vwo leerlingen uit zijn klas. Regelmatig blijven er een paar leerlingen slapen en hebben dan sex met hem, met elkaar of met z’n allen; het maakt niet uit. De activiteiten waar hij zich het meest mee bezig houdt (vechten en sex) lijken hem alleen niet gelukkig te maken.

(…)’Toen hij zich de volgende morgen stond te scheren, verbaasde hij zich er weer eens over dat hij zich altijd zo leeg voelde na de liefdesdaad, eigenlijk meteen al, hij was nog niet klaargekomen of het was al abstract geworden, onbelangrijk, zijn gedachten richtten zich onmiddellijk op iets anders, iets triviaals, alsof na de opvlucht alleen de neerval in de alledaagsheid mogelijk was. Na een gevecht had hij dat trouwens ook (…p.59)’

Hij houdt zijn leerlingen voor dat het slecht is verliefd te worden en dat je er niet eens over zou moeten denken kinderen te nemen.

(…)”’Ja maar jezus!” roept Tulp, “hoe kun je je nu afsluiten voor de liefde, dat overkomt je toch gewoon? Wat kun je daar nou aan doen?”
“Je niet openstellen, bijvoorbeeld,” zegt Michiel. “Je kunt je er gewoon voor afsluiten, dat doe ik al jaren.”
“Maar dan mis je het belangrijkste in jet leven!”
“Als je zo nodig verliefd wilt worden, mis je je vrijheid – wat is belangrijker?”‘ (…p. 95)

De ironie is, dat hij een paar hoofdstukken na dit gesprek zelf stapelverliefd wordt op een van zijn leerlingen. Het overkomt hem dus ook gewoon. Als zij hem vervolgens afwijst en er overlijdt ook nog een ander meisje dat regelmatig bij hem sliep, is hij zichzelf volkomen kwijt. Vervolgens vlucht hij naar Afrika en vecht daar als contractsoldaat in deel twee van het boek.

Het is  jammer dat er in deel twee en drie  zoveel gevochten wordt. Daardoor is het soms lastig om de draad niet kwijt te raken.

Alle delen hebben overeenkomsten met elkaar. Elke keer vecht Michiel ‘voor de goede zaak’, hoewel het duidelijk wordt dat hij het meer doet om het vechten dan om de goede zaak. In het eerste deel verzet hij zich tegen de invoering van een nieuwe manier van lesgeven, in deel twee vecht hij ergens in Afrika als contractsoldaat, en in deel drie zorgt hij voor een enorme opstand in een fictieve Nederlandse regio (Saumerland) die onafhankelijkheid wil. Hij gaat daarbij zover dat hij de leider wordt van het guerillaleger van Saumerland. Er ontstaat een enorme opstand waarbij vele doden vallen. Hij geeft niets om de onafhankelijkheid van Saumerland, hij is er niet opgegroeid en was er voorheen nog nooit geweest. Hij wil alleen zijn vechtlust kwijt.

Conclusie: Een goed geschreven boek, leuk en interessant voor de liefhebber van politiek en taal maar je moet ervan houden. Toch heeft het ook wel wat voor diegene die geïnteresseerd is in psychologie, de hoofdpersoon is moeilijk te doorgronden en heeft een complexe persoonlijkheid. Dit maakt het toch wel een boeiende ‘biografie’.

 

Oorlogshond

Auteur: Robert Anker
Verschenen bij: Uitgeverij Querido
Aantal pagina’s: 280
Prijs: € 18,95

Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

 

Gelukkig tussen ruïnes van bordkarton. Levende Franse poëzie 1980-2000 – Jan H. Mysjkin
30 juli 2015
Bloemlezing waarin de ene dichter beter bevalt dan de ander

Poëzierecensie door Maarten Buser

De poëzie van een land ontwikkelt zich vaak dankzij impulsen van buitenaf. Zonder de Italianen had het sonnet waarschijnlijk niet bestaan, met als verdere consequentie dat de Nederlandse canon bijvoorbeeld ‘De moeder de vrouw’ armer was geweest.
Lees verder >
Een volstrekt nutteloos mens – Jori Stam
29 juli 2015
De lezer als de man in de grot van Plato


Recensie door Els van Swol

Volgens de Brits-Amerikaanse filosoof A.N. Whitehead is de Westerse filosofie niets anders dan ‘een serie voetnoten bij Plato.’ Iets soortgelijks kun je evengoed zeggen van veel kunstwerken.
Lees verder >
Dichter bij Dordt. Biografie van C. Buddingh’ – Wim Huijser
28 juli 2015
Boeiende biografie met goed gekozen citaten

Recensie door Evert Woutersen

Op 24 november 1985 overleed  Kees Buddingh’ op 67-jarige leeftijd. Op zijn grafsteen staat:  ‘Liefde, vriendschap, poëzie:  dat is mijn drieëenheid.’ Daaronder:  ‘Cees Buddingh’  Dordts Dichter’.
Lees verder >
Einde verhaal / End of Story – Philibert Schogt
27 juli 2015
Twee talen en twee zielen in hetzelfde lichaam

Recensie door Geurt Franzen

Tweemaal een voorplat, twee titels in twee talen. Twee hoofdpersonen, één lichaam, één schrijver. Dat kenmerkt de opmerkelijke dubbelroman Einde verhaal/End of Story van de geboren Amsterdammer Philibert Schogt (1960), die opgroeide in de VS en Canada.
Lees verder >
Dwaallicht – Josha Zwaan
24 juli 2015
Hij wist niet half hoe erg het was

Recensie door Anky Mulders

Psychische problemen zijn in de romans van Josha Zwaan een terugkerend gegeven. In het teruggetrokken leven van de vrouwelijke hoofdpersonen wordt maar een enkeling toegelaten en ook die krijgt weinig te horen over wat er werkelijk in hen omgaat.
Lees verder >

Ontvang onze nieuwsbrief

Longlist Man Booker Prize 2015 bekend
29 juli 2015
Verrassend diverse longlist Man Bookerprijs


Vandaag werd de longlist voor de Man Booker Prize 2015 bekendgemaakt. Uit 156 boeken koos de jury, bestaande uit voorzitter Michael Wood, Sam Leith, John Burnside, Frances Osborne en Ellah Wakatama Allfrey, dertien verrassend titels. Zoals voorzitter van de jury over de genomineerden zei:

The range of different performances and forms of these novels is amazing. All of them do something exciting with the language they have chosen to use.

Anne Enright, die in 2007 al een keer de prijs won met haar familieroman The Gathering - De samenkomst (De Bezige Bij), staat nu met haar roman The Green Road op de longlist. Het is sinds 2014 dat de prijs, die in 1969 voor het eerst werd uitgereikt, openstaat voor schrijvers van alle nationaliteiten, mits ze in het Engels schrijven en publiceren in de UK.

De volgende titels staan op de longlist:

* Bill Clegg (VS) – Did You Ever Have a Family (Jonathan Cape)
* Anne Enright (Ierland) – The Green Road (Jonathan Cape)
* Marlon James (Jamaica) – A Brief History of Seven Killings (Oneworld Publications)
*Laila Lalami (VS) – The Moor’s Account (Periscope, Garnet Publishing)
* Tom McCarthy (VS) – Satin Island (Jonathan Cape)
* Chigozie Obioma (Nigeria) – The Fishermen (ONE, Pushkin Press)
* Andrew O’Hagan (VK) – The Illuminations (Faber & Faber)
* Marilynne Robinson (VS) – Lila (Virago)
* Anuradha Roy (India) – Sleeping on Jupiter (MacLehose Press, Quercus)
* Sunjeev Sahota (VK) – The Year of the Runaways (Picador)
* Anna Smaill (Nieuw Zeeland) – The Chimes (Sceptre)
* Anne Tyler (VS) – A Spool of Blue Thread (Chatto & Windus)
* Hanya Yanagihara (VS) – A Little Life (Picador)

De shortlist (6 titels) wordt op 15 september bekendgemaakt. Aan de prijs is een bedrag van £50,000 verbonden.

 
In memoriam Pam Emmerik (1964 -2015)
21 juli 2015
Beeldend kunstenaar, schrijver en zeer bewogen mens

Door Ingrid van der Graaf

Schrijver en beeldend kunstenaar Pam Emmerik is op 5 juli j.l. op 51 jarige leeftijd plotseling overleden. Zij schreef romans, verhalen, toneelstukken en graphic novels en stond nog volop in het leven. Zo had zij bijvoorbeeld plannen voor onder meer het schrijven van een nieuwe roman en het maken van een graphic kunstcatalogus.

In 2013 maakte ze samen met haar leermeester in de kunsten, René Daniëls de muurschildering Ook Duende in de espressobar van Museum Boijmans Van Beuningen. Waarover Emmerik zei: Voor mij beelden de schilderingen vooral uit dat het leven vaak niet gemakkelijk is, maar wel kleurrijk, en tevens vreemde bochten kan maken, zodat je heel goed moet sturen, anders knal je tegen de muur op! 

Emmerik had dan ook geen makkelijk leven gehad. Toen ze in 2006 aan haar laatste boek, Wie het paradijs verdragen kan werkte en het voor driekwart af had, werd ze getroffen door een zware hersenbloeding. Ze kwam daardoor lelijke ten val en liep een schedelbasisfractuur op. Als gevolg hiervan lag ze een maand in coma, waarbij ze voor haar leven vreesden.

Voor haar val in 2006 was Emmerik meer schrijver dan beeldend kunstenaar. Voor NRC Handelsblad en De Groene schreef ze jarenlang essays over kunst. Een keuze uit deze stukken werden gebundeld in Het wonder werkt, waarmee ze in 2004 op de shortlist van de AKO literatuurprijs stond en in 2006 de J. Greshoff-prijs won. Na haar val moest ze haar leven, van spraak tot schrijven en tekenen, weer opnieuw ontdekken en leren toepassen. Het revalideren kostte haar anderhalf jaar. Ze keerde zich af van de literatuur omdat die niet geloofde dat ze nog iets zou kunnen schrijven dat het publiceren waard zou zijn, en wierp zich op haar kunstenaarschap. In 2012, na het overlijden van haar man, de omgevingskunstenaar en beeldhouwer Pjotr van Oorschot, keerde ze weer terug naar haar onvoltooide roman, Wie het paradijs verdragen kan. Door te werken aan dit boek, wapende zij zich tegen haar verdriet om het overlijden van haar man, zei ze in een interview bij radio kunststof in maart 2014.

Werk van Pam Emmerik:
Soms feest (1997) (verhalenbundel)
Het bottenpaleis (2000) (roman)
Het wonder werkt (2004) (Essays)
Jummie (2010) (graphic novel)
Voor wie het paradijs verdragen kan (2014) (roman)

Toneelstukken:
Het voorvocht van een beschermengel, dialoog (2003)
I love you in de bosjes, monoloog (2003)
Blij als een gebakken ei, monoloog (2010)

Van Emmerik kan gezegd worden dat ze gezegend was met een ongetemde wilskracht het leven te nemen zoals het kwam, maar niet zonder het te vormen naar haar beeldend vermogen.

Foto: Sander Marsman

 
Een zomeravond met Proust
13 juli 2015





Agenda / di. 14 juli / EYE / Amsterdam


Ter ere van de verschijning van de nieuwe Nederlandse Du coté de chez Swann (Swanns kant op) en de verzameling radiolezingen Een zomer met Proust, serveert EYE Madeleines en lindebloesemthee en een veranderde tijdsperceptie tijdens een lange zomeravond op zoek naar de verloren tijd met Proust.


De avond bestaat uit twee fraaie Proustverfilmingen, een korte lezing door Proustvertaler Rokus Hofstede, en een gesprek met Maartje de Kort, de vertaalster van de radiolezingen. Voorafgegaan door: Monty Pythons geniale sketch Summary Proust Competition. I.s.m. uitgeverij Athenaeum

Le temps retrouvé (Time Regained)
Raúl Ruiz
FR, 1999, 169 min.
Laatste deel uit de omvangrijke romancyclus À la recherche du temps perdu van Marcel Proust (1871-1922). Op zijn sterfbed haalt de verteller herinneringen op aan zijn jeugd, oude liefdes en de Eerste Wereldoorlog. Zijn memoires komen niet in chronologische volgorde, maar springen heen en weer in de tijd. Sterrencast met Catherine Deneuve, Emanuelle Béart en John Malkovich.

Swann in Love (Un amour de Swann)
Volker Schlöndorff
FR/BRD, 1984, 110 min
Joseph Losey en Luchino Visconti beten hun tanden erop stuk: de verfilming van Marcel Prousts zevendelige romanreeks À la recherche du temps perdu. Zo niet Volker Schlöndorff (Die Blechtrommel), die voor zijn verfilming van het fragment Un amour de Swann Jean-Claude Carrière inhuurde als scenarioschrijver. In deze vertelling over de obsessieve liefde van de welgestelde Swann (Jeremy Irons) voor een volkse courtisane (Ornella Muti) schittert Alain Delon als de decadente, homoseksuele baron de Charlus. Camerawerk van Sven Nykvist, bekend van de Ingmar Bergman-films.

Ingeleid door Proust-vertaler Rokus Hofstede

Di. 14 juli
Aanvang: 19.15 uur








ANV Debutantenprijs – de shortlist
9 juli 2015
In september neemt een van de onderstaande debutanten de prijs voor het beste oorspronkelijk Nederlandstalige fictiedebuut in ontvangst. Wie dat zal zijn, kan mede van u afhangen want lezers uit Nederland en Vlaanderen kunnen hun stem uitbrengen op het boek van hun keuze.
Lees verder >
Special: Kunstenaarsboek in kleine oplage van Miek Zwamborn
2 juli 2015
Teksten, bronnen en objecten bijeengebracht in kunstenaarsboek

Miek Zwamborn is schrijver, dichter, vertaler en kunstenaar. In welke volgorde is niet van belang. Wel van belang is dat ze mooi werk maakt. Haar laatste boek De duimsprong werd op deze site besproken als een boek dat je na lezing het gevoel geeft, 'in een bijzondere en rijke wereld te hebben verkeerd'.

In Getemde hemel brengt Miek Zwamborn objecten, teksten en bronnen bijeen die zij aantrof tijdens haar zes maanden durende zwerftocht door de depots van het Haags Gemeentemuseum. Ze verzamelde deze teksten en objecten en schreef er een essay bij waarin ze focust op de in het museum opgesloten elementen, werken waarin het weer de hoofdrol speelt. Naast het essay bundelt het boek, een afgeleide van de schetsboeken van kunstenaars van de Haagsche School, full color riso prints, gedichten, tekeningen, en foto's.
Een kunstenaarsboek pur sang waarin denkwerk, verzameldrift en de ambachtelijke vormgeving van het boek een exquise vorm hebben gekregen.

De genummerde en gesigneerde bibliofiele editie is in een oplage van 75 uitsluitend verkrijgbaar in de webwinkel van Van Oorschot.


Getemde hemel

Gedrukt in het Charles Nypels Lab, aan de Jan van Eyck Academie te Maastricht  Gebonden door Boekbinder Hans Pieterse en Miek Zwamborn.
Prijs: € 119,95
www.vanoorschot.nlkunstenaarsboek

Zie ook www.miekzwamborn.nl