Recensie: De boekbindster – Anne Delaflotte Mehdevi

3 augustus 2011

Recensie door: Hugo Brutin

Een boek als bergplaats

Mathilde Berger heeft het diplomatenmilieu van Parijs verlaten om zich als boekbindster te vestigen in Monlaudun, in een steegje dicht bij een doorwaadbare plaats aan de rivier, een gezellig en veilig oord met een bakker, een horlogemaker, een kruidenierswinkel uitgebaat door twee zussen waarvan er een gek is, en een ouderwetse winkel van ijzerwaren. Iedereen houdt van haar behalve de twee oude vrijsters. Zij voelt er zich geborgen.

Zij heeft de stiel van haar grootvader geërfd en voortgezet. De auteur vertelt uitvoerig en nauwgezet hoe zij boeken ontkleedt, uiteenhaalt en opnieuw aankleedt en ze een nieuw leven bezorgt, hoe zij diverse documenten tot een enkel indrukwekkend sieraad omtovert.

Haar boekbinden wordt pas echt uitgebreid beschreven wanneer een vreemde onbekende ‘spectaculair knappe’ man haar een merkwaardig boek toevertrouwt dat erg beschadigd is en dat hij graag opnieuw en voortreffelijk ingebonden wil zien. Zij is erg onder de indruk van zijn kort verschijnen en totaal in de war wanneer zij verneemt dat de man op weg naar het station door een vrachtwagen is aangereden en sterft. Zij wordt verliefd op een dode man.

Telkens wanneer haar emoties een intense piek bereiken of er iets belangrijks gebeurt in haar zoektocht naar de identiteit van de man, krijgen wij een veelal behoorlijk passend citaat uit Cyrano de Bergerac van Edmond Rostand te lezen. Het fungeert als een soort klankbord, als een andere manier om een emotioneel geladen moment literair te projecteren en ietwat vergeestelijkt aan te vullen. Cyrano fungeert als een talisman, als een soort profane bijbel met brokjes tekst die bijwijlen profetisch lijken of verrassen omwille van het feit dat zij zo adequaat inspelen op wat daarnet gebeurde.

De vertaalster heeft zich daarbij gebaseerd op de vertaling van Laurens Spoor ( Bert Bakker,  Amsterdam 2003) zoals zij in de technische passages die uitvoerig, maar niet langdradig, ingaan op het boekbinden de adviezen van boekbindster Aira Muhonen heeft ingewonnen.

Bij het bericht van de tragische dood van de jonge man komt het verhaal pas goed op dreef. Het achtergelaten boek, dat alleen tekeningen en aquarellen bevat die een vreemd bouwwerk in een bos afbeelden, staat centraal. Het bergt enkele geheimen in zich, ondermeer in de vorm van een stukje houtskool en een briefje met enkele namen die in de rug van het boek zijn weggestopt of verdwaald wellicht.

Veel aandacht gaat naar het bewerken van het gehavende boek. Het is net niet te veel, maar die uitgebreide en precieze kennis verbaast wel enigszins tot we lezen dat Anne Delaflotte Mehdevi sinds 1993 in Praag woont en er als – inderdaad – boekbindster werkt. Zij werd in 1967 in Auxerre geboren en groeide op in Saint-Sauveur-en-Puisaye waar de beroemde Franse schrijfster Colette haar jeugdjaren doorbracht. Zij studeerde internationaal en diplomatisch recht en zang. Dit is haar eerste boek dat in 2008 bij Gaïa Editions, een niet zo bekende Franse uitgeverij, onder de titel Le relieuse du gué werd uitgegeven. Inmiddels verscheen er haar tweede roman getiteld Fugue.

Haar frisse en gevoelige stijl heeft iets typisch Frans in die zin dat er steeds wat poëzie om de hoek komt gluren, dat enige nostalgie aanwezig is en een vertederd mijmeren omtrent wat vroeger intens aanwezig was en nu verdwijnt of al verdwenen is. In die optiek doet haar roman denken aan het werk van Annie Ernaux en van Philippe Claudel wanneer hij meewarige herinneringen oproept.

Hoewel het geen thriller mag worden genoemd, toch heerst er enige spanning, want het precieuze en bijna magische aquarellenboek verwijst letterlijk en figuurlijk naar wat begraven ligt onder de stoflagen van de tijd. Het is bron van lichte intriges, raadsel en discrete wegwijzer naar ook alweer materiële verborgenheden en andere die met het wezen mens te maken hebben, met goed en kwaad en wat daartussen ligt.

De plot mag ik u niet verklappen. Net zoals alles wat in de roman gebeurt, is die plot niet echt opzienbarend, maar gewoon refererend aan droom en werkelijkheid, bijwijlen wat voorspelbaar en zelfs ietwat naïef. Toch boeit zowel de losse en ongekunstelde schrijftrant als de serene inhoud van vriendschap en welvoeglijkheid, van menselijke warmte.
Een kabbelend beekje lijkt het wel met enkele schilderachtige stroomversnellingen.

Een bestseller wordt het niet, daarvoor is het te sierlijk geschreven, te eenvoudig, te weinig lawaaierig, te verheven van gevoelens.

 

De boekbindster

Auteur: Anne Delaflotte Mehdevi
Vertaald door: Pauline Sarkar
Verschenen bij: Uitgeverij De Geus (2011)
Aanta pagina’s : 222
Prijs: € 17,90

 


Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

 

De halfbroer – Nicolien Mizee
28 mei 2015
'Ik (.) zie het verband niet en weet niet meer wat links of rechts, voor of achter is (.)'

Recensie door Lodewijk Brunt

Marly Sanders treedt op bij de boekwinkel in haar woonplaats. Boekhandelaar Koos heeft gevraagd of ze Waldemar Prins wil interviewen, de biograaf van veelschrijver Tolbert.
Lees verder >
Het liegend konijn – april 2015
27 mei 2015
Gedichten van een rijkgevulde dis


Door Ingrid van der Graaf

Een gedicht een impressie van een emotie, een observatie van een tafereel, een familieportret of verhaal? Schetsen in versvorm die het zicht op de werkelijkheid verscherpen dan wel vervormen? Bij poëzie kun je daar mee aankomen.
Lees verder >
Vuur en beschaving – J. Goudsblom
27 mei 2015
Terechte herdruk van een indrukwekkende studie

Recensie door Evert Woutersen

In 1984 publiceert J. Goudsblom in De Gids (jaargang 147) Vuur en beschaving. De domesticatie van vuur als een beschavingsproces. Hij schrijft: ‘Het onderwerp van deze studie is […] zeer omvangrijk.
Lees verder >
Het bestand – Arnon Grunberg
26 mei 2015
Puzzelen

Recensie door Jan de Kater

Arnon Grunberg, romanschrijver en essayist, verslaggever, toneelschrijver, gastdocent, uitgever, neemt een zeer bijzondere en eervolle positie binnen de Nederlandse letteren in. Hij heeft vroeg in zijn carrière aardig wat prijzen gekregen, niet alleen in Nederland, ook in België en Duitsland.
Lees verder >
De jacht op de klaproos – Paul Gellings
21 mei 2015
Een urgente roman 

Recensie door Els van Swol

Het is met De morfinetrilogie van Paul Gellings als met de discussie over de vraag of het glas halfvol of halfleeg is. Wie elk van de drie boeken (Verbrande schepen, Augustusland en De jacht op de klaproos) apart leest, zal geïmponeerd zijn door rake karaktertekeningen.
Lees verder >

Ontvang onze nieuwsbrief

Oogst week 22
28 mei 2015
Door Ingrid van der Graaf

De Kroatische (experimentele) schrijfster, essayiste en letterkundige Dubravka Ugrešić woont al jaren in Amsterdam. Ze schrijft in het Kroatisch maar haar werk, waarvoor ze verschillende literaire prijzen ontving, is in vele talen vertaald.
In de essaybundel Europa in sepia dwaalt Ugrešic van de Amerikaanse Midwest tot Zuccotti Park, en van de Ierse Aran-eilanden tot Jeruzalems Mea Shearim, van de tristesse van de Nederlandse Vinex-wijken tot de rellen in Zuid-Londen. Ondertussen stipt ze tal van kwesties aan, van de lusteloosheid in Centraal-Europa tot de verveling in de Lage Landen. Met een vinger aan de pols van een uitgeput Europa en een andere aan die van postindustrieel Amerika, onderzoekt Ugrešic de fall-out van politiek falen en de vuilnisbelt van de populaire cultuur. Ugrešic’ schrijft met een lichte toon en dat, samen met haar gevoel voor het absurde, maakt Europa is sepia tot een bundel betoverende wanhoop. Lees hier wat Carel Peeters in VN schreef over Europa in sepia. Uitgegeven bij Singeluitgevers, 376 blz, € 24,95.


9789048824076Schrijver en vertaler Thomas Willmann (1969 München) studeerde muziekwetenschap en was cultureel verslaggever en gastpresentator bij een klassieke radiozender voor hij in 2014 debuteerde met Het duistere dal.
Een roman waarin wraak een hoofdrol speelt. In een afgelegen dal hoog in de bergen, ingeklemd tussen machtige bergtoppen, ligt een dorp. Op een dag arriveert een vreemdeling om er de winter  te verblijven. Om te schilderen. Zeer onwillig wordt hem onderdak toegewezen in het huis van weduwe Gader. Het dorp raakt ingesneeuwd en het leven komt tot stilstand. Dan verongelukt de jongste zoon van een familie uit het dorp. Een tweede zoon wordt teruggevonden in een beek. In Het duistere dal wordt het verleden tot het heden gebracht. Uitgegeven bij Meridiaan, 304 blz, € 19,99.


21614987-Economie-is-geen-wetenschap-Bernard-MarisBernard Maris is een van de omgebrachte redacteuren van Charlie Hebdo. Economie is geen wetenschap is zijn laatste boek. Net als Thomas Piketty beweerde Maris dat hij meer geleerd heeft van grote literaire auteurs dan van bekende economen. Hij stond altijd vooraan wanneer het ging om het bekritiseren van economen en het bestaande economische systeem.  In dit boek leest hij de huidige tijd aan de hand van het werk van Michel Houellebecq en in het licht van veel geciteerde economen als Marx, Friedman en Keynes. Economie is geen wetenschap is scherp geschreven, ook bedoeld voor mensen die Houellebecq niet lezen. Uitgegeven bij De Geus, € 14,95.

 

huijser-buddingh-2015-188x300De biografie, waar velen naar uitkeken, is nu verschenen. Vanaf 2003 is Wim Huijser de biograaf van de Dordtse schrijver, dichter, vertaler, essayist C. Buddingh’ (1918-1985). Sinds die tijd verschenen van hem meerdere publicaties over Buddingh’, waaronder in 2010 Buddingh’s verzamelde gedichten onder de titel Buddingh’ Gebundeld.
C. (Kees) Buddingh’ (1918-1985) mag gerekend worden tot de populairste schrijvers van zijn generatie. Met zijn Gorgelrijmen verwierf hij al in de jaren veertig en vijftig zijn eerste bekendheid: ‘De blauwbilgorgel’ is zelfs klassiek geworden. Dankzij zijn droge humor en karakteristieke stemgeluid was hij een opvallende verschijning tijdens Nederlands eerste grote dichtersmanifestatie Poëzie in Carré (1966). Uitgegeven bij Nijgh & Van Ditmar, 410 blz, € 34,99.

 
Oogst week 21
21 mei 2015

Door Carolien Lohmeijer


'… Het vliegtuig zat tjokvol, ze zaten op de vierde rij. De twee politiemannen brachten haar voor de tweede keer in drie maanden naar Roemenië. Misschien dat ze nu een spoor zouden vinden van de gestolen schilderijen. Tascha was hun enige hoop om de doeken terug te vinden, begreep ze inmiddels. Maar had ze de vorige keer niet al de plek laten zien waar ze samen met de moeder van haar vriendje de doeken had begraven?…'

De roman Tascha gaat over ‘de kunstroof van de eeuw’, de diefstal van zeven topwerken uit de Rotterdamse Kunsthal in 2012, maar ook over Tascha, de vriendin van de hoofdverdachte, die in Nederland haar lichaam verkoopt.
Schrijfster Mira Feticu, Roemeense van geboorte heeft voor het schrijven van Tascha een werkbeurs van het Nederlands Letterenfonds ontvangen.

Tascha. De roof uit de Kunsthal, Mira Feticu, Uitgeverij Jurgen Maas, presentatie 26 mei 19.00 uur, Paagman, Frederik Hendriklaan 217, Den Haag, 192 pagina's, € 17,95

 

LizzyEen bijzondere samenwerking tussen regisseur, schrijver en vertaler Martin Michael Driessen en dichteres Liesbeth Lagemaat, beiden auteur bij uitgeverij Wereldbibliotheek. Onder het pseudoniem Eva Wanjek hebben zij samen een roman geschreven over een kunstenaar en zijn muze die zich afspeelt in het bruisende Londen van de 19de eeuw, met zijn culturele elite, zijn bohémiens en zijn zelfkant. Lizzie 'biedt zowel kostuumdrama en ‘Gothic horror’ als erotische en indringende psychologische scènes.'

Lizzie, Eva WanjekUitgeverij Wereldbibliotheek, 464 pagina's, € 24,95

 

ZupheulHet nieuwe boek van Mike Boddé is er één voor de liefhebber. Het is voor Boddé zelf een reactie op zijn vorige boek Pil waarin hij schreef over de zwarte periode in zijn leven waarin hij depressief was. Zupheul, Febbo en de kleine Grakjesbembaaf, kortweg Jan heeft hij geschreven om zichzelf aan het lachen te maken. Of zoals hij het zelf schrijft: 'Hij werd lijfsgewijs omvangrijk, huwde een rondborstige joopdraagster, plantte zich genoegzaamlijk voort, en tekende een kroniek op met betrekking tot zijn zwartgalligheid: Pil. Dit foliant ging vijftigduizend malen over de kooptoog.
Zupheul, Febbo en de kleine Grakjesbembaaf, kortweg Jan is het tweede gewrocht van zijn hand.'
Lachen, gieren, brullen? Dat is aan u. In ieder geval een aanstekelijk omslag!

Zupheul, Febbo en de kleine Grakjesbembaaf, kortweg Jan, Mike Boddé, Uitgeverij Brandt, 196 pagina's, € 15,-
Luk Van Haute wint Filter Vertaalprijs 2015
20 mei 2015
Luk Van Haute heeft de Filter Vertaalprijs 2015 gewonnen met zijn vertaalde bundel Liefdesdood in Kamara. En andere Japanse verhalen (Atlas|Contact).

Literair nieuws

‘Een vertaling waarmee de vertaler een meesterproef afleverde, een project dat een enorme stilistische reikwijdte vertegenwoordigt.’, aldus de jury.
Lees verder >
Libris Prijs voor Adriaan van Dis
12 mei 2015
'Een week lang geoefend op de glimlach der verliezers'

Literair nieuws

En dan wordt je de prijs toch toegekend. Adriaan van Dis (1946) sprak na de bekendmaking op zijn eigen, wat kokette manier de vijf overige mededingers toe: 'Jullie mogen me tot twaalf uur haten en dan, gun het me'.
Lees verder >
Hommage aan H.H. ter Balkt
11 mei 2015
Agenda / vrij. 15 mei / 20.00 uur / Theater Perdu / Kloveniersburgwal 86, Amsterdam

De dichters Maarten van der Graaff, Piet Gerbrandy, Eva Gerlach, Maartje Smids, Geert Buelens en Mustafa Stitou, zullen de dit jaar op 9 maart overleden dichter H.H. ter Balkt eren met een voordracht van een persoonlijke selectie uit de verzamelde gedichten.
Lees verder >