Recensie: Met de hand – Mels van Driel

Recensie door: Rein Swart

‘Masturbatie heeft een inktzwart verleden, maar soloseks wacht een gouden toekomst.’

Mels van Driel is als uroloog en seksuoloog verbonden aan het Universitair Medisch Centrum Groningen. Eerder publiceerde hij bij De Arbeiderspers twee boeken over de ‘geheime delen’. Hij schrijft in zijn inleiding dat hij het taboe op masturbatie zou kunnen opheffen. Of in elk geval allerlei onzin over masturbatie uit de wereld kan helpen.

Voor dit boek is hij begonnen met het lezen van omvangrijke werken van historici en sociologen, maar kwam van hen niets te weten. Vervolgens knipte hij wat uit zijn vorige boeken, struinde het internet af en dook de bibliotheek in. In zijn nawoord bedankt hij Rob Schouten uit wiens bundel ‘Met de hand. Bevredigende gedichten’ hij rijkelijk geput heeft. Zelfs de titel heeft hij blijkbaar geleend.

Het boek is verdeeld in korte en lange hoofdstukken met titels als Voorlichting, Hulpmiddelen, Dieren, Cultuur, Kunstenaars, etc. Elk hoofdstuk bestaat uit een opsomming van de informatie, anekdotes en citaten. Een visie ontbreekt veelal, waardoor het geheel een lijvig werkstuk wordt. Van Driel laat zichzelf soms merkwaardig denigrerend uit, bijvoorbeeld over een masturbatiemarathon: ‘Mensen die zin hebben om met zijn allen een potje te trekken of vingeren…’ en over de dildo: ‘Het gebruik van instrumenten bij eenzame seksuele bevrediging…’.

De schrijver zal als uroloog voldoende kennis van het menselijk lichaam hebben, maar toch is niet alles even helder. In het voorwoord wordt gesteld dat in geval van volledige onthouding de zaadcellen na veertien dagen een uitweg vinden via de urine. In het hoofdstuk Over leeftijden, locaties en frequenties staat echter dat elke uroloog weet dat oudere heren wel degelijk masturberen. In hun urinemonster worden namelijk vaak zaadcellen aangetroffen. Maar betekent dat juist niet dat deze heren aan algehele onthouding doen?

Veel onduidelijkheden zijn te wijten aan de stijl. Over besnijdenis: ‘De ingreep kan thuis worden uitgevoerd of in het huis van de buren, in een kliniek of op een speciaal uitgekozen plek.’ Is er een bijzondere reden om het bij de buren te doen? Wat bedoelt Van Driel precies? Over masturbatie bij dieren: ‘Mannelijke edelherten doen het door met de punten van hun gewei door het gras te wrijven. Van begin tot het eind duurt het niet langer dan vijftien seconden. Vraag is of er ook andere mannetjes zijn die het net als de zeeleguanen doen uit angst om in bed gestoord te worden?’ Dat van die zeeleguanen wordt verderop uitgelegd, maar van dat gewei blijft onduidelijk.

Hoewel de schrijver dikwijls verontwaardigd is over het gebrek aan kennis, blijkt dat hij zich in zijn onderzoek vooral gericht heeft op westerse geleerden en veel minder op eeuwenoude tantrische kennis. Zo beweert hij dat een orgasme zonder ejaculatie onmogelijk is en besteedt hij slechts één pagina aan meervoudige orgasmes van vrouwen, waarover hij eigenlijk niets weet te zeggen. Een gemiste kans, omdat juist in trantrische disciplines solo-cultivatie volledig geaccepteerd is en bevorderlijk geacht wordt voor een gezonde seksbeleving.

Aan leuke anekdotes is in dit boek geen gebrek. Wist u dat Engelse schooljongens samen masturbeerden op koekjes en dat degene die als laatste zijn zaad erop spoot die op moest eten? Dat militairen in Afghanistan verplicht met slippers moeten douchen omdat ze anders uitglijden over de ’liefdesmayonaise’? Gestaafd worden de meeste anekdotes niet. ‘Een wel heel bijzondere vorm van masturbatie werd enkele jaren geleden in een urologisch vakblad beschreven.’ Welk vakblad en wanneer? Hierna volgt een verhaal over een man die op zijn werk zijn penis tegen de drijfriem van een lopende band hield, klem kwam te zitten, zijn scrotum verloor en de wond met acht schoten van een nietmachine dichtte. Dit zijn verhalen die je onthoudt en die in elke versie fantastischer worden.

Het boek eindigt met een uitgebreide opsomming van kunstwerken, romans, toneelvoorstellingen en films waarin masturbatie een rol speelt. Ook hier ontbreekt gedegen onderzoek en visie. Over masturbatie op schilderijen. ‘Ik heb het voor wat betreft mijn volstrekt willekeurig gekozen schilderijen geturfd: zowel door afgebeelde mannen als vrouwen wordt de linkerhand even vaak gebruikt als de rechter.’ De schrijver zegt in zijn slotwoord: ‘Na het onderwerp masturbatie intensief bestudeerd te hebben, blijf ik in zeker opzicht onbevredigd achter.’ Datzelfde geldt voor de lezer.

Met de hand

Een culturele geschiedenis van soloseks
Auteur: Mels van Driel
Verschenen bij: De Arbeiderspers
Prijs: € 25,-