Recensie: Zwartwaterkoorts – Rascha Peper

27 mei 2010

Recensie door: Rein Swart

Het is uit het leven gegrepen.

De meeste verhalen spelen in Amsterdam en kennen de hoofdstedelijke gemoedelijkheid, humor, tegendraadsheid en vrijheidszin, zoals belichaamd door Stutijn die tot ergernis van zijn buren de reigers vanaf zijn balkon voert. Het zijn in deze verhalen vooral ouderen met hun eigen wijze – om niet te zeggen eigenwijze – manier van omgaan met hun omgeving.

Het eerste verhaal Zwartwaterkoorts is daarvan een goede illustratie: het is sfeervol, sappig en het opent origineel met vogelliefhebber Stutijn, die met de kraai Scheffer op zijn schouder zijn andere vogels voert. Stutijn is een scharrelaar, slecht ter been, met een huisbaas die hem weg wil hebben. Op weg naar de Albert Cuyp om voedsel voor zijn beesten te kopen loopt hij zijn oude makker Joop tegen het lijf die hem uitnodigt voor een kop koffie. Ze halen herinneringen op aan de tijd dat ze met vossen door de stad liepen. Stutijn probeert voorzichtig de verhouding van zijn moeder met de vader van Joop aan de orde te stellen. Joop laat hem foto’s zien en Stutijn vindt het vreemd dat Joop zulke deftige foto’s bezit voor een kind van een oudijzerhandelaar. Pas in een ander verhaal wordt daarover meer duidelijk.

Niets is wat het lijkt in deze verhalen. Zo vertelt Stutijn in dit verhaal aan een andere kennis dat zijn vrouw overleden is aan de zeldzame ziekte zwartwaterkoorts. Men verbergt over het algemeen iets voor de anderen. Er komen in de verhalen personen voor die een andere identiteit hebben.

De oudere Loes uit De perzikboom vindt dat ze in haar huwelijk altijd aan lichtzinnigheid tekort is gekomen en slaat na de dood van haar man de jonge Harry aan de haak. Bij het paardenrennen wordt Harry door een kennis aangesproken met Jack. Hij praat zich eruit door net te doen alsof zijn bijnaam in vroeger jaren Jack Daniëls was.

Boekenwurm Leo bezit in In kalf gebonden een vervalst paspoort. Hij steelt daarmee dure boeken, ter compensatie, omdat een studiegenote met een ander in het huwelijk trad. Leo doet tegenover bekenden alsof het goed met hem gaat. Met korte zinnetjes geeft hij in zijn hoofd commentaar op een ontmoeting met een vroegere studiegenote, die het object van zijn begeerte goed kende: ‘Dat zei hij wel vaker.’ ‘Voor dit soort gevallen had Leo zijn verhaal paraat.’ ‘Reizen deed het altijd goed.’

Rascha Peper strooit en passant nieuwe informatie door de verhalen, die nieuwe wendingen en verrassingen opleveren. Dat gebeurt op een natuurlijke manier, die net zo ongedwongen overkomt als het commentaar dat Leo zelf op zijn situatie geeft.

Net zo verrassend is het dat verschillende verhalen elkaar schampen en dat soms dezelfde lieden optreden, die je als lezer begroet als oude bekenden, zoals Joop, de oude makker van Stutijn, die in de Pijp woont en daar een garagebedrijfje heeft.

In In de familie zorgt Louis zorgt voor papegaai Kolo van zus Sophie, die op vakantie naar Australië is. Kolo legt echter het loodje legt. Louis komt bij Joop voor een gelijkende papegaai. Joop toont hem zijn foto-album. Louis ziet een foto van de minnaar van zijn moeder, een man die op Roland Topor leek. Op het einde van dit verhaal komen we te weten dat Joop het fotoalbum op een rommelmarkt heeft gevonden.

In Vrijdag ziet Hilde die op de begrafenis van haar overleden minnaar Thomas opeens ene Carla, die ook wel eens een vriendinnetje van Thomas zou kunnen zijn. Omdat de vrijdag hun gezamenlijke dag was, haar man afwezig is en ze zich alleen voelt, nodigt ze bovenbuurman Stutijn uit om bij haar te komen eten. Het mooie is dat Peper in het midden laat wie die Carla nou is. Ze laat de lezer ermee zitten waardoor het verhaal juist in het hoofd blijft hangen.

Een genot om te lezen, deze levendige verhalen met een aangename lengte van zeker dertig bladzijden, al vond ik het laatste verhaal over de zoon van Loes die naar Senegal gaat om kiekendieven te bekijken, minder sterk. Omdat het de Amsterdamse sfeer mist?

Zwartwaterkoorts

Auteur: Rasha Peper
Verschenen bij: Uitgeverij Nieuw Amsterdam
Prijs: € 17,50

Reageer

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Nieuwe Chinese plantenkunde – J.B. Matto
25 mei 2012
Veel vragen, weinig antwoorden

Recensie door Rein Swart

Dit boek gaat niet over een onderdeel van de biologie, maar is een roman en wel een heel  bijzondere, omdat weinig van de bedoeling wordt prijsgegeven.
Lees verder >
de hemelse kamer – Huub Beurskens
23 mei 2012
Net iets te en daarom wat minder

Recensie door Machiel Jansen

Het is druk in de hemelse kamer de nieuwe roman van Huub Beurskens, dichter, schrijver en voormalig redacteur van De Gids. Niet omdat er veel romanfiguren in voorkomen, dat is niet het geval, maar omdat er zo heel veel wordt verwezen, geciteerd, uitgeweid en opgesomd.
Lees verder >
Mangalaan 27 – Kristine Groenhart
22 mei 2012
Een dramatisch leven in Nederlands-Indië

Recensie door Wil van Basten-Malipaard

‘Wat waren ze vol goede moed geweest'
Kristine Groenhart  beschrijft op verzoek van schrijfster Mischa de Vreede de levensgeschiedenis van haar vader Ernst de Vreede die in 1925 met zijn kersverse bruid Henny Bomers aankomt op Ambon.
Lees verder >
Kristalman – Atte Jongstra
15 mei 2012
Multatuli in een ander daglicht

Recensie door Jaap M. Jansen

Ach, we houden zoveel van lijstjes, van hiërarchieën. Héérlijk vinden we het, die Top 2000, die filmlijst van de IMDb, die peilingen van Maurice de Hond. Genieten.
Lees verder >
De dienares – Tim Parks
14 mei 2012
Een rockchick verloren in de edele Stilte 

Recensie door: Joost van der Vleuten

Een roman schrijven over een jonge vrouw met een leven vol sex, drugs en rock &roll, die zich terugtrekt in een Boeddhistisch klooster. Kan dat? Wordt dat geen blijmoedige kitsch of goedkope tirade tegen het westerse materialisme? Niet noodzakelijk.
Lees verder >
Een nieuwe generatie Literaire Magazines
25 mei 2012
Een nieuwe generatie literaire tijdschriften is opgestaan. Een generatie die mee gaat met de tijd en van hun tijdschriften méér maakt dan een blad alleen. Met namen als Strak, Das Magazin, Kutgitaar en de Optimist wordt de toon gezet voor een nieuwe en verrassende traditie.
Lees verder >
Writers Unlimited The Series: Zuid-Afrika en Nederland – 7 juni in Den Haag
25 mei 2012
Christine Otten praat op 6 juni met Ronelda Kamfer en Adriaan van Dis. Ronelda S. Kamfer (Kaapstad, 1981) is een van de jonge Zuid-Afrikaanse dichters van dit moment en stond in haast iedere krant met het verhaal over haar poëzie.
Lees verder >
Tommy Wieringa en A.L. Snijders over reizen en thuisblijven
24 mei 2012
Twee begeesterde en eigenzinnige schrijvers in gesprek tijdens De geest moet waaien op vrijdag 1 juni in het Arnhemse Theater aan de Rijn.

Tommy Wieringa schreef de toonaangevende romans Joe Speedboot en Caesarion. Hij komt uit Twente maar woonde in zijn jeugd op de Antillen en is leeft nu in Noord-Holland.
Lees verder >
Literaire nalatenschap F. Harmsen van der Beek naar Letterkundig Museum
24 mei 2012
Nieuws van de redactie

Het Letterkundig Museum heeft sinds woensdag 23 mei de literaire nalatenschap van Fritzi ten Harmsen van der Beek (1927-2009) verworven. Harmsen van Beek is dichter van een klein oeuvre. De geringe omvang van haar werk is echter omgekeerd evenredig aan de grote bewondering die het vrijwel unaniem ten deel viel en valt.

Harmsen van der Beek vond dat vrijwel niets blijvende waarde had, ook haar gedichten en tekeningen niet. Ze tekende graag op bevroren ruiten en schiep er genoegen in te zien hoe die vervolgens door de warmte van de zon als kleine waterstraaltjeshun weg naar de vensterbank vonden. Desondanks laat ze een omvangrijk archief na. Behalve aantekeningen, manuscripten en (jeugd)foto’s bestaat de nalatenschap ook uit brieven, van onder meer Judith Herzberg, CharlotteMutsaers, Cees Nooteboom, Gerard Reve en Renate Rubinstein. Bijzonder zijn de vele tekeningen die Harmsen van der Beek maakte en de vele parafernalia waarmee zij zich omringde. Tot het archief behoren ook veel familiaire paparassen en boeken met opdrachten van schrijvers en kunstenaars waar onder A. Roland Holst, Matthijs Röling en M. Vasalis.

Tijdens de feestelijke overdracht van het archief werd ook de bundel In goed en kwaad. Verzameld werk van F.Harmsen van der Beek gepresenteerd.
'In samenspraak met de erven zijn nu haar publicaties bijeengebracht in een mooi verzorgde gebonden editie, waarin ook alle verspreid gepubliceerde gedichten en verhalen zijn opgenomen. De verschijning van In goed en kwaad is daarmee een literaire gebeurtenis, die er voor zorgt dat dit grootse en bruisende werk voor lange tijd beschikbaarblijft’, aldus uitgeverij De Bezige Bij.

www.letterkundigmuseum.nl

 
IJsseloever – een poëtische app
22 mei 2012
Dichter Wim Brands en grafisch ontwerper Max Kisman maakten voor 'Poëzie op het mobiele scherm' van het Nederlands Letterenfonds en de Mondriaan Stichting de iPad app IJsseloever. In het verhaal zijn vijftien videogedichten en een audio clip verwerkt.

Omschrijving van de inhoud:
Twee bejaarde vrouwen wonen al tientallen jaren aan de rand van een Gelders dorp. De vriendinnen worden ze genoemd. Ze komen niet vaak in het dorp, ze hebben eigenlijk alleen contact met een twintigjarige jongen. Een keer peer week haalt hij de vriendinnen op, ze rijden dan naar de rivier, een kilometer of twintig stroomopwaarts. Ze kijken naar de schepen, lezen de opschriften en varen in gedachten mee naar Duitsland, naar Frankrijk. Zestien momenten uit hun levens zijn verborgen in de IJsselvallei ten westen van Zutphen, die zijn te vinden op de kaart en te lezen door de locaties aan te raken of door te bladeren.

Wim Brands en grafisch ontwerper Max Kisman brachten beiden hun jeugd door in de IJssel-, respectievelijk Oude IJsselvallei in de provincie Gelderland. Zij onderzochten de mogelijkheid van het draagbare beeldscherm als literair podium in het kader van het project ‘Poëzie op het mobiele scherm’ van het Nederlands Letterenfonds en het Mondriaan Fonds.

Er verschijnt ook een gedrukte kaart van de IJsselvallei waarop de video’s te bekijken zijn wanneer met de Junaio augmented reality browser de smartphone op de markers richt €2,- (excl. verzenden).
De app wordt uitgegeven door TYP/Three Publishers en is verkrijgbaar in de App Store voor €1,59.
Voor de eerste 100 downloaders/kopers va de IJssel is er een extraatje. Ze ontvangen een speciale landkaart voor een bijzondere belevenis! Mail je AppStore-afrekening van IJsseloever en adresgegevens aan: ijsseloever@ttypp.nl en je krijgt de kaart! Je kunt de de IJsseloever-app kopen in de AppleStore, meer info vind je hier.

Zes verschillende teams van dichters en ontwerpers namen deel aan 'Poëzie op het mobiele scherm'. Hun eindresultaten werden 17 mei j.l.  gepresenteerd in het Trouw gebouw te Amsterdam.