Kleine dagen – Bernard Dewulf

Recensie door: Anita Meuleman

Wat beweegt de onbewoonde schommel

Juweeltjes zijn het. De vertellingen van Bernard Dewulf. En dat verdient erkenning. Zijn laatste boek Kleine dagen staat op de longlist van de Libris Literatuurprijs 2010. Op 22 maart wordt bekend of Dewulf bij de zes genomineerden voor de prijs behoort. Kleine dagen is een selectie van columns van Dewulf gepubliceerd op de voorpagina van het Belgische dagblad De Morgen.

Bernard Dewulf is ? behalve inmiddels ex-columnist – ook dichter. En dat resoneert in vrijwel elke zin die hij schrijft in zijn boek Kleine dagen. Dat maakt ook dat je als lezer de observaties en gedachtespinsels van Dewulf heel langzaam consumeert. Een voor mij nieuw fenomeen. Ik heb de bundel gekoesterd. Telkens weer verwonderd om de nieuwe sprankelende ‘kleuren’ die maar tevoorschijn blijven komen. Hij spreekt van ‘Stilstaan bij het geheugen van het huis’ en ‘het wegsluipen van zijn kind uit de zwaartekracht’ en over de twijfels van de schrijver zelve.’Ik schrijf alles wat ik niet schrijf. (…). Even was ik er blij mee. Domper op de feestvreugde is altijd weer: wat betekent het?’

Filosofische beschouwingen en mooie observaties over de kleine verschijnselen van alledag, ‘Briesjes zijn de edelste soort wind.’ Dewulf laat zijn woorden schijnen over dingen die eenieder als vanzelfsprekend beschouwt en geeft begrippen een nieuw beeldend gezicht met onverwachte wendingen: ‘De genetische valkuil die ouderdom heet: een zelfmoordaanslag van de tijd.’ En, ‘Een zondagochtend vol verveling. Het huis staat vol doofstomme boeken en het speelgoed staart waardeloos uit hoeken en gaten.’

Voor de lezer is er herkenning. Een annotatie van een verre jeugd, een nostalgisch gevoel van herkenning. ‘De eerste schooldag. Zoveel kindjes. Een zee van moeders’  Of nog mooier: ‘Meisjes kunnen dat, zeggen ze. Zoals ze nu kijken naar elkaar: een verstandhouding van gewapend suikerglas.’

De onderwerpen vindt hij letterlijk dichtbij huis, in zijn eigen omgeving waar zijn kinderen, zijn vrouw en hijzelf participeren in zijn dagelijkse overpeinzingen. Overigens wel vanaf een zekere afstand, geschreven in de derde persoon. ‘Morgen fietst hij mij voorbij, keihard onderweg, ontsnapt naar zijn toekomst.’ Dewullfs woordgebruik is doorspekt met metaforen en verbeeldende ? Vlaamse –  woorden: koket, woelwater, wenssteen, scharten. Scharten?

‘Er groeit een vrouw in mijn huis.
Een-twee-drie is ze vijf geworden.
Op een ochtend kwam ze de keuken binnen. Ze zei dag en het was anders. Ze gaf een zoen en hij verschilde. Haar haar hing los, ze had een rokje aan en daaronder lange kousen. Daarin waren haar benen gestegen en ze stapte, ik zocht in verwarring het woord, pront. Parmantig. Koket.’
 
Dewulfs kleine overpeinzingen zijn mooi in balans. De afgeronde stukjes – alle zo’n driehonderd woorden – hebben een nostalgische ondertoon waar je als lezer wel ruimte voor moet maken. Al betrap ik mezelf ook wel op haast bij zoveel rust.
‘Het jongentje ziet en kijkt. Tuin en tijd aan zijn voeten.(….) Wat verdwijnt hij nu haastig in het dikkende donker.’

De titelloze kronieken zijn stuk voor stuk pareltjes die je langzaam tot je moet nemen om de essentie tot je door te laten dringen. Langzaam, laag voor laag. Als een toverbal.

‘Ben jij opa? vraagt ze. Het is geen vraag, het is een marsorder. (…) En zolang ik onderdanig meespeel is zij verlicht. Maar hapert mijn inlevingsvermogen, taant mijn belangstelling of ben ik iets te tegendraads dan vaardigt ze streng haar ultieme oekaze uit. ‘Jij weet niet wie jij bent.’’ 

Bernard Dewulf (Brussel 1960) studeerde Germaanse filologie en is schrijver, columnist, vertaler, dichter en essayist.
Van Dewulf verschenen al eerder verzamelde gedichten in de bundels Waar de egel gaat en Blauwziek. Loerhoek, is een eerdere selectie van de columns van Dewulf in De Morgen. Bijlichtingen en Naderingen, bevatten essays en reisverhalen over kunst.

Kleine dagen

Auteur: Bernard Dewulf
Verschenen bij: Uitgeverij Atlas
Prijs:  € 18,90

Zie ook de recensie van Rein Swart op deze site over Kleine Dagen