Hersenschimmen en Geleende levens – Bernlef

19 februari 2010

In 1984 verscheen Hersenschimmen, de indringende en ontroerende roman over het voortschrijdende dementeringsproces van hoofdpersoon Maarten Klein.

In het voorwoord van de nu verschenen 50ste druk van dit boek vertelt Bernlef over de ontvangst van de eerste druk. De recensies waren ‘gematigd positief’, en op een boekenmarkt in Amsterdam verkocht Bob den Uyl het ene boek na het andere en moest Bernlef genoegen nemen met de verkoop van welgeteld één exemplaar.

Een jaar later was Hersenschimmen toe aan de tiende druk en in 1986 waren er al honderdduizend exemplaren verkocht. Bernlef maakte kennis met het ‘grote publiek’ en werd geconfronteerd met lezers die ervan overtuigd waren dat  ‘ik dan wellicht tijdelijk dement was geweest en me dat nu niet meer herinnerde’. (…) ‘Tegen de gedachte dat alles waar gebeurd zou zijn was kennelijk geen kruid gewassen.’
Ondanks het grote succes, geeft Bernlef toe dat hij toen ook licht teleurgesteld was dat mensen de literaire kant van het boek negeerden.

Tegelijkertijd is nu ook De tweede ruimte verschenen, (zie hiervoor de recensie van Rein Swart op Literair Nederland), een boek met daarin essays over poëzie, en een nieuw boek getiteld Geleende levens.

geleende levens

In Geleende levens speelt Bernlef met het thema identiteit.
Wat is identiteit? Een masker dat je naar believen op en af kunt zetten, of iets dat onvervreemdbaar bij je hoort? In de drie novellen waar Geleende levens uit bestaat onderzoekt Bernlef vragen als deze. De ene hoofdpersoon reduceert tot bijna niets als hem de rol van het soap-personage dat hij jarenlang speelde wordt afgenomen. De andere krijgt door zijn werkgever, de inlichtingendienst, een fictieve identiteit aangemeten totdat hij ontdekt dat de naam die hij draagt wel degelijk iemand toebehoort. En de derde wordt om geheimzinnige redenen uitverkoren voor een veel interessanter leven dan hij eigenlijk had.
Alle drie worstelen ze zich het leven door ? zonder de zekerheid of het wel echt hun eigen leven is.

Bernlef was zondag 7 februari 2010 te gast bij Boeken met Wim Brands en bij Met het oog op morgen.
Klik hier als u de uitzending wilt bekijken van Boeken. Klik hier als u de uitzending wilt beluisteren van Met het oog op morgen.

 

Hersenschimmen, De tweede ruimte en Geleende levens

Auteur: Bernlef
Verschenen bij: Uitgeverij Querido
Prijs: resp. €15,-, €18,95 en € 18,95

Reageer

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Extaze nr. 1 – droom op ander leven
9 februari 2012
Recensie door Ingrid van der Graaf

In oktober 2010 legden Cor Gout en Els Kort (redactie) de basis voor het literaire tijdschrift Extaze vanuit de behoefte de literaire kring van Den Haag weer op de kaart te zetten. Maar ook Nederlandstalige schrijvers buiten Den Haag publiceren in Extaze, wat in deze tweede editie een mooie melange oplevert.
Lees verder >
Duitse schelmenroman over pubers in de Tweede Wereldoorlog
8 februari 2012
Recensie door: Joost van der Vleuten

Lont van Franz Josef Degenhardt is goed, spannend en bijzonder. Een tikkie gedateerd misschien, maar dat moet de lezer maar voor lief nemen. Vanwege de burleske verhalen en de eigen toon. En vanwege de bijzondere wereld waarin het speelt: een Duitse armoewijk in de Tweede Wereldoorlog.
Lees verder >
De symboliek van het quilten
8 februari 2012
Recensie door: Marleen Nagtegaal

Een eigengereide, quiltende reuzin met een fluwelen stem: de stiefmoeder die Dorrestein neerzet in haar nieuwste roman lijkt op het eerste gezicht te zijn weggelopen uit een modern sprookje.
Lees verder >
De hoop van Plato en de wanhoop van Nietzsche in een winters Drenthe
6 februari 2012
Recensie door: Sunny Jansen

Blindgangers, de nieuwe roman van filosofe Joke Hermsen, gaat over het heden en het verleden, over hoop en wanhoop.
Lees verder >
‘Om een verschil te kunnen maken’
3 februari 2012
Recensie door: Rosalien Koster

Richard Osinga is met meerdere romans op zijn naam, waaronder Bor in Afrika, geen onbekende in de literaire wereld. Toch zullen maar weinig mensen zijn naam kennen. Zijn nieuwe historische roman Een duivel met een ziel, over een roerige periode in de Marokkaanse geschiedenis, moet hier verandering in brengen.
Lees verder >
Sonnetten voor de donkere dame – Shakespeare
9 februari 2012
Gesignaleerd door de redactie

Vandaag verschijnt bij Uitgeverij Van Gennep Sonnetten voor de Donkere Dame van William Shakespeare, in een nieuwe vertaling van Bas Belleman.

'Zijn meest seksuele, meest rancuneuze, maar ook meest liefdevolle gedichten schreef William Shakespeare voor de beruchte Donkere Dame.
Lees verder >
Deugden en ondeugden
9 februari 2012
Half januari is Studium Generale in Utrecht weer doorgegaan met een serie hoorcolleges over filosofie, levenskunst en deugdethiek. Alle hoorcolleges zijn zowel ter plekke life, als online te volgen, en altijd online terug te zien.

Prof. dr. Joep Dohmen (Wijsgerige en Praktische Ethiek, UvH) en prof. dr.
Lees verder >
Nominaties Ida Gerhard Poëzieprijs bekend
8 februari 2012
Door Ingrid van der Graaf

Uit 100 inzendingen heeft de jury van de Ida Gerhardt Poëzieprijs 2012 , onder voorzitterschap van  Jacques Klöters, vandaag de drie genomineerde gedichtenbundels bekend gemaakt.

De Friese dichter Tsead Bruinja, is genomineerd met zijn bundel Overwoekerd.
Lees verder >
Literair Festival Saint Amour Vlaanderen– 10 t/m 19 Februari
7 februari 2012
De negentiende editie van het Vlaams literaire festival Saint Amour staat in het teken van De Onbereikbare. De ideale liefde die (vaak) onbereikbaar blijft. Denk aan Orpheus en Eurydice, geliefden die elkaar tot tweemaal toe kwijtraakten en uiteindelijk in het schimmenrijk met elkaar vereeuwigd werden.
Lees verder >
Blogtournee ‘Ademhalen onder de maan’ – Ingmar Heytze
7 februari 2012
Door Ingrid van der Graaf:

Donderdag 26 januari jl. is de tweede Nederlandse boekblogtournee van start gegaan. Naar Amerikaans en Brits voorbeeld, reist tijdens een blogtournee een schrijver met zijn werk een maand (of langer) virtueel van blog naar blog.
Lees verder >