Beste reiziger – Philibert Schogt

Door: Marjolein Paalvast

Januari. Het is donker, het is koud, het sneeuwt al dagen achter elkaar en ik word er chagrijnig van. Ik droom van weg zijn in de zomervakantie, van zonovergoten lavendelvelden, van de smaak van lauwe, rode Franse wijn in kristalheldere glazen, van de geur van zonnebrandmelk op mijn warme huid. Buiten sneeuwt het nog steeds. Reizen is ontdekken ? net als lezen. En omdat ik voorlopig vast zit in wat de koudste januarimaand is sinds dertien jaar, besluit ik tot the next best thing: ik ga op weg in de wereld van Beste reiziger, de vierde roman van Schogt.

Mijn nieuwe reisgenoot heet Max Vermeer (30), schrijver voor de populaire reisgidsserie À la carte, een serie die zich richt op ‘reizigers die geen genoegen nemen met het standaardtoeristenmenu, op kritische, kieskeurige mensen met een avontuurlijke instelling’. Net als in de Odyssee roept ook in Beste reiziger de lichamelijke verplaatsing op tot een andere reis: de innerlijke. En zoals Odysseus Penelope had, heeft Max Linda: een mooie vrouw om zijn reis voor op te starten. De kortstondige liefdesontmoeting die Max heeft met Linda, vormt voor hem aanleiding om zijn levenstelling ? ‘ik was een luiwammes die overal de kantjes van afliep en verder geloofde ik het wel’ ? onder de loep te nemen. Max en ik vertrekken naar Ierland.

Al na een pagina of vijftig, we hebben Ierland nog nauwelijks bereikt, begin ik mijn reisgenoot beu te worden. Het tempo ligt laag; Schogt heeft veel woorden nodig om een punt te maken. Of eigenlijk juist niet: zijn punt is in een paar woorden duidelijk, maar dan doet hij dat nog eens dunnetjes over. Een keer of tien. Max’ innerlijke belevingswereld bestaat, naarmate de pagina’s zich aaneenrijgen, uit steeds meer en meer van hetzelfde. Deze voortdurende herhaling werkt storend: ze vertraagt en verdikt het verhaal. De vraag hoe het verder zal gaan tussen Max en Linda is als spanningsboog niet sterk genoeg om in zijn eentje het verhaal bijeen te houden.

Tussen Max en mij botert het lange tijd niet goed. Pas vanaf pagina 118, ergens ter hoogte van de zuid-Ierse stad Limerick, gaat het beter. Ik krijg langzaamaan waardering voor Max’ wat cynische kijk op de wereld en zijn rake typeringen van de gemiddelde reiziger. Bovendien trekt het boek eindelijk weer vlot, wanneer Max besluit zijn kont tegen de krib te gooien en uit zijn comfortzone te stappen: ‘Ach wat, ik doe het gewoon: ik spijbel, ik sla op de vlucht, met honderdtwintig ? nee, met honderddertig, zelfs honderdveertig kilometer per uur. Weg van het deprimerende Limerick en mijn verplichtingen als À la carte-medewerker […].’ Hij gaat op zoek naar een andere, zinvollere kant van het bestaan.

De climax van Beste reiziger is verrassend sterk, maar helaas niet sterk genoeg om me het slappe middenstuk te doen vergeten. Wat Schogt tegen mijn verwachting in wèl bereikt, is dat ik tegen wil en dank word meegevoerd in Max’ cynisme. Wanneer de roman met grote vaart tot zijn onverwachte ontknoping komt, voel ik me dan ook serieus belazerd door mijn reisgenoot. Een knappe prestatie van Schogt.

De belangrijkste tip die ik Schogt zou willen geven is er een die alle creatief schrijvers ooit te horen krijgen: kill your darlings. Schrap alle overbodige herhaling, totdat je een roman overhoudt ter dikte van een À la carte-reisgids. Zo laat je de lezer meer ruimte met Max mee te reizen en zijn wereld zelf te ontdekken.

Beste reiziger

 
Auteur: Philibert Schogt
Verschenen bij: Uuitgeverij De Arbeiderspers (2009)
Prijs: € 16,50