Tentoonstelling Theater na Tomaat

5 oktober 2009 t/m 7 februari 2010
Vanaf 4 oktober 2009 is in het AHM de nieuwe tentoonstelling Theater na Tomaat te zien. Beginnend bij de befaamde Aktie Tomaat in 1969, brengt deze expositie de bezoeker langs veertig bevlogen jaren theatergeschiedenis. Getoond wordt hoe de ingrijpende veranderingen binnen het Nederlandse theater, door Aktie Tomaat teweeg gebracht, tot in het heden het Nederlandse theater hebben beïnvloed.

Aktie Tomaat
Gedurende de jaren zestig kwam er meer en meer verzet tegen het bestaande toneel. Dit toneel hield zich niet bezig met de maatschappelijke ontwikkelingen en had maar weinig interactie met het publiek. Bovendien maakten de artistiek leiders van een klein aantal grote gezelschappen de dienst uit. Op 9 oktober 1969 barstte de bom. Lien Heyting en Ernst Katz, twee leerlingen van de Amsterdamse toneelschool bekogelden de acteurs van de Nederlandse Comedie na afloop van een voorstelling met tomaten. Dit protest zou de geschiedenis ingaan als Aktie Tomaat.

Ingrijpende veranderingen
Drie maanden lang was het Nederlands toneel in rep en roer: discussiemidagen, rookbommen, valse kaartjes, oproep tot stakingen. Het leidde uiteindelijk tot een verregaande wijziging van het Nederlandse theaterlandschap. Marga Klompé, de minister van CRM, reserveerde tien miljoen gulden voor nieuwe theaterinitiatieven. In de jaren zeventig en tachtig konden zo tientallen nieuwe theatergezelschappen ontstaan. Wat deze gezelschappen met elkaar gemeen hadden was dat ze kleinschalig waren, dat ze zochten naar nieuwe vormen van theatermaken en naar een nieuw publiek. Belangrijk daarbij was dat de afstand tot het publiek kleiner zou worden. De wijzigingen binnen het Nederlandse theater hebben tot op de dag het theateraanbod beïnvloed.

Theater na Tomaat
De tentoonstelling Theater na Tomaat begint zoals gezegd met het moment dat toneelgezelschap De Nederlandse Comedie eind jaren zestig het mikpunt werd van de actievoerders. Daarna komen de makers, groepen en producties, die ontstonden en die beeldbepalend zijn geweest voor de ontwikkelingen van het Nederlands theater aan bod (het Werktheater, de Dogtroep, de Krakeling en de producties van Mickery). Theater na Tomaat trekt de lijn vervolgens verder door naar theatermakers die nu de diversiteit en rijkdom van het Nederlandse theater vertegenwoordigen, zoals Lotte van den Berg, Eric de Vroedt, Dries Verhoeven, MC en Toneelgroep Amsterdam.

‘Theater na Tomaat’ in het Amsterdams Historisch Museum is dit jaar de derde in een reeks tentoonstellingen die Theater Instituut Nederland (TIN) maakt in samenwerking met verschillende musea over belangrijke ontwikkelingen in het Nederlands theater in de afgelopen decennia.

Het Amsterdams Historisch Museum organiseert ‘Theater na Tomaat’ in het kader van ‘the Sixties Now’. Onder deze titel brengt het museum ook ‘Maagdenhuis bezet ’69, foto’s Paul van Riel’ en de expositie ‘Ruigoord ‘(werktitel), met portretten van Hennie van der Vegt.

‘Theater na Tomaat’ is te zien van 5 oktober 2009 t/m 7 februari 2010.

De tentoonstelling is mede mogelijk gemaakt door het SNS REAAL Fonds