Blacksad 3: Rode Ziel

Dit is een strip waarin dieren met menselijke trekken de hoofdrol spelen. En toch lijkt het niet op Donald Duck.

John Blacksad is een privé-detective die begin jaren vijftig, gekleed in trenchcoat, vuile zaakjes op moet lossen en en passant een korte liaison met een mooie vrouw beleeft. Daarmee past hij in de grote filmtraditie van de film noir, met kettingrokende hardboiled macho’s als Humphrey Bogart in bijvoorbeeld The Maltese Falcon (1941), en recenter Bruce Willis in de prachtige stripverfilming Sin City (2005).

De archetypische privé-detective heeft stadse wijsheid, is doortastend, heeft een slechte jeugd gehad, rookt en drinkt stevig en uit zich het liefst in half grommend uitgesproken zinnen die vol onwankelbare zekerheden staan. En de mooie vrouwen, liefst van een hogere klasse dan de straatschuimer, vinden dat allemaal woest aantrekkelijk.

John Blacksad is dat een zwarte kat, maar verder past hij perfect in die traditie. Als hij vanuit een flat met een verrekijker twee mensen beloert, staat als de voice over in een film: “Je hoeft niet bovenmatig slim te zijn om te snappen dat je een geheim hebt ontdekt. Als de locatie vreemd is, het tijdstip vreemd is en de hoofdpersonen bezig zijn iets vreemd te doen… dan kun je er zeker van zijn dat er een addertje onder het gras zit… en als er in zo’n situatie een onguur type met een detonator opduikt, dan moet ophouden met denken… en optreden!” Dan volgt een spectaculaire scène waarin Blacksad een atoomgeleerde redt van een bomaanslag en daarna het ongure type, een krokodil met slangenleren laarzen, door een schoenwinkel heen mept.

Dit soort verhalen, het maakt niet uit of ze in fictie, in strip of in film zijn, staan en vallen door twee belangrijke factoren: de hoofdpersoon moet een integere klootzak zijn that you love to hate en het verhaal moet deugdelijk in elkaar zitten. In Blacksad is dat allebei dik in orde. Hooguit is Blacksad iets te sympathiek, maar daar staat tegenover dat hij ook een vreselijke macho is, dus je kan je prima het vereiste beetje ergeren. Het verhaal is erg sterk en wordt overtuigend gebracht. Blacksad komt terecht in de heksenjacht die senator McCarthy begin jaren vijftig opende op al dan niet vermeend communisten, ook al het thema van de ongeveer tegelijkertijd uitgekomen film Good night, and good luck. van George Clooney. Een van oorsprong Duitse kernfysicus, een uil, stelt na de Tweede Wereldoorlog zijn kennis in dienst van Amerika. In de oorlog heeft hij de verkeerde kant gekozen, en hij is vastbesloten om die fout niet nog een keer te maken. Dus om te vermijden dat de Amerikanen het monopolie op atoomwapens krijgen, wil hij zijn kennis ook naar de Sovjet-Unie doorspelen. Alleen een evenwicht in bewapening, redeneert hij, kan de wereldvrede waarborgen. Daar is niet iedereen het mee eens. Spionage, verraad, machtsmisbruik en geweld liggen dan op de loer. Mooie bijrollen voor de communistenjager senator, een trotse haan in krijtstreeppak, en de dichter Alan Ginsberg, een gnoe (in het Engels een ‘wildebeest’) in houthakkershemd die zijn gedicht ‘Howl’ op een strandfeest voordraagt.

De tekeningen zijn erg realistisch (zo kan je de auto’s prima herkennen, en komt het straatbeeld van New York in de 50’s overtuigend over), zelfs als alle personages dieren zijn. Het knappe van tekenaar Juanjo Guarnido is dat hij al die dieren een menselijke uitdrukking weet te geven. Soms is de keuze van welk dier voor welk personage gebruikt moet worden wat voorspelbaar, zoals de krokodil voor de slechterik, de uil voor de professor of de wezel voor de journalist, maar het is telkens weer verbazend hoeveel emotie de tekenaar is een kattenkop kan leggen, of hoe menselijk een Dalmatiër die ten onder gaat aan waanvoorstellingen, kan zijn.

Het is natuurlijk een eeuwenoud procédé om menselijke eigenschappen op een dier te projecteren. Via Ovidius’ Metamorfosen via de fabels van La Fontaine naar Donald Duck en Art Spiegelmans Maus. De serie Blacksad voegt daar vuig realisme aan toe en schrijft zich even gemakkelijk in de traditie van de hard boiled detective in en weet het al vijftig jaar actuele thema van Amerika’s overheersende rol in de wereld pregnant te verbeelden.

Toch niet slecht voor een neefje van Mickey Mouse, Crazy Cat en Garfield.

Via deze link kunt u de eerste zes pagina’s van het boek bekijken

Let vooral op de emoties van de pokerende dieren op de eerste pagina, en het mooie plaatje op de derde pagina, met de hele dierentuin rond een roulettetafel.

Juan Díaz Canales (scenario) en Juanjo Guarnido (tekeningen), Blacksad 3: Rode Ziel (oorspr. L’Âme Rouge), uitgeverij Dargaud, Parijs 2005

Patrick Bassant