Hella Haasse

Hélène Serafia (Hella S.) Haasse (Batavia, 2 februari 1918) is een van de meest gewaardeerde Nederlandse auteurs. Ze brak in 1948 door met Oeroeg. Met haar historische romans bereikt ze een zeer groot publiek.

Persoonlijk

Hélène Serafia (Hella S.) Haasse wordt op 2 februari 1918 geboren te Batavia, in het toenmalige Nederlands-Indië. Zij doorloopt er de lagere school en het gymnasium. Tussen 1924 en 1928 woont ze, samen met haar broertje, bij haar opa en oma in Nederland, omdat haar moeder voor enige tijd moest kuren in een sanatorium.

Terug in Indië ontwikkelt Haasse een passie voor lezen en toneelspelen. Op haar elfde schrijft ze haar eerste historische roman.

Als ze twintig is, vertrekt Hella Haasse naar Nederland om Scandinavische taal- en letterkunde te studeren. Na een jaar breekt ze haar studie af.

In 1940 gaat ze naar de toneelschool. Toneelspelen blijkt, achteraf gezien, een voedingsbodem voor het schrijven romans: ‘Het creëren van personages in mijn werk is een soort naar binnen gekeerd toneelspelen. (…) Ik moet ze op een of andere wijze zijn en ik ben ze ook enigszins ? want anders zou ik ze niet kunnen maken. Zo ontstaat er een zeker totaaltheater. Ik bouw de decors, ik regisseer, ik acteer. Innerlijk toneel.’

In 1943 doet ze eindexamen aan de toneelschool, maar een jaar later beëindigd ze haar toneelcarrière. Ze schrijft haar eerste gedichten, die in 1945 gebundeld zouden worden in haar poëziedebuut Stroomversnelling, trouwt Haasse met Jan van Lelyveld en wijdt zich volledig aan het schrijven. Haar prozadebuut Kleren maken de vrouw, geschreven in opdracht voor een serie boeken over beroepskeuze, trekt weinig aandacht, maar Oeroeg zorgt in 1948 voor haar doorbraak. Al decennialang staat de novelle op leeslijsten van scholieren.

In 1981 verhuist Haasse, samen met haar man, naar Frankrijk. Ze wonen bijna tien jaar in St. Witz, ten noorden van Parijs. Daar schrijft Haasse de romans die voor een ‘tweede doorbraak’ zorgen: haar documentair-historische romans die gebaseerd zijn op bestaande documenten en getuigenissen. Met deze romans, waarvan de grote ‘Indische’ historische roman Heren van de thee (1992) de laatste is, bereikte ze een zeer groot publiek.

In 1990 keert Haasse met haar echtgenoot terug naar Nederland.

In 2008, ter ere van haar negentigste verjaardag, opende het virtuele museum www.hellahaassa.nl zijn deuren.

Bron: www.hellahaasse.nl

Hella Haasse is getrouwd en woont in Amsterdam.

Bijzonderheden

• Hella S. Haasse heeft een eigen boom in het Vondelpark. Bomen spelen een grote rol in haar werk en ter ere van haar negentigste verjaardag werd er bij wijze van monument op 21 maart 2008 een boom geplant in het Vondelpark .
• Oeroeg werd in 1993 verfilmd onder regie van Hans Hylkema.
• Er is een planetoïde naar Haasse vernoemd. Planetoïde (10250) Hellahaasse heeft een diameter van circa 4 km en voltooit in 3,57 jaar een volledige omloop rond de zon.

Werken

• 1945 – Stroomversnelling (gedichten)
• 1947 – Kleren maken de vrouw
• 1948 – Oeroeg
• 1949 – Het woud der verwachting. Het leven van Charles van Orléans (roman)
• 1950 – Sterrenjacht (feuilleton in Het Parool, onder pseudoniem van C.J. van der Sevensterre)
• 1950 – De verborgen bron (roman)
• 1952 – De scharlaken stad (roman)
• 1954 – Zelfportret als legkaart (autobiografie)
• 1957 – De ingewijden (roman)
• 1960 – Cider voor arme mensen (roman)
• 1962 – De meermin (roman)
• 1966 – Een nieuwer testament (roman)
• 1967 – Persoonsbewijs (autobiografie)
• 1968 – De tuinen van Bomarzo (essays)
• 1970 – Krassen op een rots. Notities bij een reis op Java (essays)
• 1971 – Huurders en onderhuurders (roman)
• 1973 – De Meester van de Neerdaling (verhalen)
• 1976 – Een gevaarlijke verhouding of Daal-en-Bergse brieven (roman)
• 1978 – Mevrouw Bentinck of Onverenigbaarheid van karakter (roman)
• 1981 – De groten der aarde of Bentinck tegen Bentinck (roman)
• 1983 – De wegen der verbeelding (roman)
• 1986 – Berichten van het Blauwe Huis (roman)
• 1989 – Schaduwbeeld of Het geheim van Appeltern (roman)
• 1992 – Heren van de thee (roman)
• 1993 – Een handvol achtergrond. Parang Sawat (autobiografische teksten)
• 1994 – Transit (Boekenweekgeschenk)
• 1996 – Ogenblikken in Valois (essays)
• 1996 – Uitgesproken opgeschreven. Essays over achttiende-eeuwse vrouwen, een bosgezicht, verlichte geesten, vorstenlot, satire, de pers en Vestdijks avondrood.
• 1997 – Zwanen schieten (roman)
• 2000 – Lezen achter de letters (essays)
• 2000 – Fenrir: een lang weekend in de Ardennen
• 2002 – Sleuteloog (roman)
• 2003 – Het dieptelood van de herinnering (autobiografische teksten)
• 2004 – Oeroeg – een begin (facsimile-editie ter gelegenheid van de Prijs der Nederlandse Letteren)
• 2006 – Het tuinhuis (verhalen)
• 2006 – Een kruik uit Arelate (enkel beschikbaar als podcast)
• 2007 – Sterrenjacht (feuilleton, in 1950 in Het Parool gepubliceerd)

Prijzen

• 1948 Novelleprijsvraag CPNB voor Oeroeg
• 1958 Prijsvraag Atlantische Commissie voor De ingewijden
• 1961 Prijs van de Stichting Kunstenaarsverzet 1942-1945 voor gehele oeuvre
• 1962 ANV-Visser Neerlandia-prijs voor Een draad in het donker
• 1977 Littéraire Witte Prijs voor Een gevaarlijke verhouding of Daal-en-Bergse brieven
• 1981 Constantijn Huygens-prijs voor gehele oeuvre
• 1983 P.C. Hooft-prijs voor gehele oeuvre
• 1985 J.P. van Praag-prijs voor gehele oeuvre
• 1993 Publieksprijs voor het Nederlandse Boek voor Heren van de thee
• 1995 Annie Romein-prijs voor gehele oeuvre
• 2003 NS Publieksprijs voor het Nederlandse Boek voor Sleuteloog
• 2004 Prijs der Nederlandse Letteren voor gehele oeuvre

Benoemingen

• 1987 Erelid van de Belgische Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde in Gent.
• 1988 Eredoctoraat in de letterkunde van de Universiteit van Utrecht.
• 1991 Erelid van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde in Leiden.
• 1992 Eremedaille voor Kunst en Wetenschap van de Huisorde van Oranje.
• 1995 Officier dans l’Ordre des Arts et des Lettres door het Franse Ministerie van Cultuur, later bevorderd tot Commandeur.
• 2000 Bevorderd tot Officier dans l’Ordre de la legion honneur.

Tekening: Martien Bos, www.antisomber.nl