A.F.Th. Van der Heijden

Adrianus Franciscus Theodorus (Adri) van der Heijden (Geldrop, 15 oktober 1951) is begonnen te publiceren onder de naam Patrizio Canaponi en publiceert nu onder zijn initialen A.F.Th. Van der Heijden wordt gezien als de belangrijkste vertegenwoordiger van de generatie schrijvers die na de Tweede Wereldoorlog opgroeide.

Persoonlijk

Adri van der Heijden wordt op 15 oktober 1951 geboren in Geldrop. Hij gaat psychologie studeren in Nijmegen, maar stapt al snel over naar filosofie. Die studie breekt hij voortijdig af om zich volledig aan het schrijven te kunnen wijden.

In 1978 verschijnt, onder het pseudoniem Patrizio Canaponi, zijn debuut Een gondel in de Herengracht. Een gondel in de Herengracht bevat lyrisch getoonzette verhalen en hij ontvangt er de Anton Wachter-prijs voor.

In de jaren tachtig begint hij aan de ambitieuze cyclus De tandeloze tijd. Deze cyclus wordt wel de kern van zijn oeuvre genoemd en met Advocaat van de hanen, het vierde deel in de reeks, breekt hij door bij een breed publiek.

In De tandeloze tijd staat Albert Egberts (een alter ego van Van der Heijden zelf) centraal, maar er treden ook andere personen op de voorgrond. De tijdsbeleving in de cyclus is allesbehalve chronologisch en consistent, juist die tijdsbeleving is het centrale thema ervan. In deel I introduceert Van der Heijden het begrip ‘leven in de breedte.’ Leven ‘in de lengte’ valt niet te stoppen, dus moet het maar in de breedte worden gezocht. Door elk moment uit te spinnen, te verbreden, wordt gehoopt het leven waardevoller te maken.

In 2003 verscheen De movo tapes, de proloog op een nieuwe cyclus, genaamd Homo duplex.

Tussen zijn lijvige romans door, publiceert A.F.TH. ook nog veel autobiografisch werk, zoals brieven en dagboekfragmenten.

A.F.Th. van der Heijden woont in Amsterdam, is getrouwd en heeft een zoon.

Bijzonderheden

• Regelmatig verwerkt Van der Heijden waargebeurde gebeurtenissen in zijn verhalen. In Advocaat van de hanen gebruikt hij de dood van de kraker Hans Kok in een politiecel als achtergrond en in Het schervengericht figureren de regisseur Roman Polanski en de moordenaar van diens vrouw, Charles Manson.
• Van april tot juni 2008 is A.F.Th. van der Heijden gastschrijver aan de Technische Universiteit Delft.
• Eind 2007/begin 2008 was Van der Heijden in een hevige polemiek verwikkeld met Arnon Grunberg. Beide schrijvers waren genomineerd voor de AKO-literatuurprijs en Grunberg viel in een open brief in Humo fel uit naar A.F.Th. en noemde diens novelle Mim ‘een typografische kwestie van een verwarde kabbalist’, die ‘geheel in de verte niets met literatuur te maken’ heeft. De twee vochten, in afzonderlijke optredens, hun ruzie verder uit in het televisieprogramma Pauw & Witteman. Tijdens de uitreiking van de prijs wilde Van der Heijden niet in één zaal met Grunberg de uitslag afwachten en volgde de prijsuitreiking vanuit een aparte kamer. Van der Heijden won uiteindelijke de prijs met zijn roman Het schervengericht en refereerde kort aan de ruzie door tegen het NOS-journaal te zeggen dat Grunberg naar hem toe was gekomen en hem een hand had gegeven. ‘Ik denk dat onze controverse niet heel diep gaat. Het was een polemiek en een spel.’

Links

www.afth.nl
www.hetschervengericht.nl

Werken

• Een gondel in de Herengracht (1978verhalencyclus)
• De draaideur (1979, roman)
• De slag om de Blauwbrug. De tandeloze tijd. Proloog (1983, roman)
• Vallende ouders. De tandeloze tijd 1 (1983, roman)
• De gevarendriehoek. De tandeloze tijd 2 (1985, roman)
• De sandwich. Een requiem (1986, roman)
• Het leven uit een dag (1988, roman)
• Dichters slaags (1988, novelle)
• Advocaat van de Hanen. De tandeloze tijd 4 (1990, roman)
• Weerborstels. De tandeloze tijd. Een intermezzo (1992, boekenweekgeschenk)
• Asbestemming. Een requiem (1994, roman)
• Het bankroet dat mijngoudmijn is (1995, verhalen)
• Het Hof van Barmhartigheid. De tandeloze tijd 3. Eerste boek (1996, roman)
• Onder het plaveisel het moeras. De tandeloze tijd 3. Tweede boek (1996, roman)
• De gebroken pagaai (1997, novelle )
• whamm. De democratisering van het talent (1997, schotschrift)
• Voetstampwijnen en zijn tandknarswijnen (1998, met Jean-Paul Franssens, brieven)
• Sabberita (1998, novelle)
• Het onmogelijke boek. Een kleine monoloog van de auteur (1999, mini-essays)
• Gevouwen woorden. Brieven over de grillen van het vak (2001)
• De Movo tapes. Homo Duplex 0 (2003, roman)
• Engelenplaque. Notities van alledag 1966-2003 (2003, privédomein deel 250)
• Hier viel Van Gogh flauw. Frans dagboek (2004)
• De gazellejongen. Het verzameld werk van Patrizio Canaponi (2004)
• Drijfzand koloniseren (2006, roman)
• Het schervengericht (2007, roman)
• MIM (2007, novelle)
• Uitdorsten (2007, novelle)

Prijzen

• 1979 Anton Wachter-prijs voor Een gondel in de Herengracht
• 1986 F. Bordewijk-prijs voor De gevarendriehoek. De tandeloze tijd 2
• 1986 Multatuli-prijs voor De gevarendriehoek. De tandeloze tijd 2
• 1997 De Gouden Uil voor Onder het plaveisel het moeras. De tandeloze tijd 3. Tweede boek
• 1997 Generale Bank Literatuurprijs voor Onder het plaveisel het moeras. De tandeloze tijd 3. Tweede boek

Tekening: Martien Bos, www.antisomber.nl