Frank Martinus Arion

Frank Martinus Arion (pseudoniem voor Frank Efraim Martinus, Curaçao, 17 december 1936) is een Antilliaanse schrijver, dichter en taalwetenschapper. Arion was oprichter en redacteur van het progressieve Antilliaanse tijdschrift Ruku (1969-1970). Hij brak bij een breed publiek door met de roman Dubbelspel

(1973). In 2008 werd deze roman als eerste boek in de jaarlijkse campagne Nederland Leest in 575.000 exemplaren weggegeven bij Nederlandse bibliotheken.

Persoonlijk

Arion werd geboren op Curaçao en verloor op jonge leeftijd zijn ouders. Hij groeide op bij zijn stiefmoeder die alleen het Papiamento beheerste. In 1953 kwam Arion naar Nederland en studeerde hij Nederlandse taal- en letterkunde in Leiden. In 1971 werd hij wetenschappelijk medewerker aan het Instituut voor Neerlandistiek van de Universiteit van Amsterdam.

Op 17 december 1996, de dag van zijn zestigste verjaardag, promoveerde hij aan de Universiteit van Amsterdam op The Kiss of a Slave. Papiamentu’s West-African Connections. Het gaat over het ontstaan van zijn moedertaal en hij heeft er, door zijn spagaat tussen taalkunde en letterkunde vele jaren aan gewerkt.

Hij debuteerde in 1957 met de dichtbundel Stemmen uit Afrika, maar kreeg vooral bekendheid door zijn romandebuut Dubbelspel (1973), een boek waarmee hij literatuurgeschiedenis schreef. Een naar het zich laat aanzien vredig spelletje domino haalt het slechtste in de mens boven. Dubbelspel is een roman die de lezer de ogen opent voor het hele register van bedriegerijen, schijnheiligheid en verbogen vijandschap, dat schuilgaat achter elk beminnelijk lijkend sociaal verkeer. Keerzijde van de medaille is dat Arion volgens velen niet meer in staat is gebleken zijn eigen roman Dubbelspel in ander werk te evenaren.

Na Dubbelspel volgden de romans Afscheid van de koningin (1975) en Nobele wilden (1979). In de eerste twee romans behandelt hij de koloniale verhoudingen tussen Nederland en de Antillen. In Nobele wilden staat de koloniale situatie op de Franse Antillen, de Caraïbische eilanden Martinique en Guadeloupe, centraal. In een samenspel tussen verbeelding en werkelijkheidsbeschrijving tracht Arion gestalte te geven aan de emancipatie van de inheemse bevolking, in het bijzonder van die van de vrouwen in de beschreven gebieden. Dit engagement betekent overigens niet dat Arion de vormgeving niet belangrijk vindt. Hij maakt bewust gebruik van traditionele verteltechnieken om de lezer niet af te schrikken en hem zo binnen te voeren in zijn sociaal-kritische benadering van de wereld die hij beschrijft. Daarbij functioneren zijn romanfiguren als representanten van een bepaalde (sociale) groep.

Bron: www.literairnederland.nl

Bijzonderheden

• Frank Martinus Arion stond op de longlist van het KRO-programma De Grootste Nederlander aller tijden.
• Arion schonk het prijzengeld van de Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs, destijds (1974) duizend gulden, aan de antiapartheidsbeweging Nederland en aan de Boycot-Outspanactie.

Werken

• Stemmen uit Afrika (1957, gedichten)
• Bibliografie van het Papiamentu (1972)
• Openingsrede bij expositie José Maria Capricorne (1972)
• Shrini’s tour d’amour. Inleiding op Shrinivasi (1972)
• Dubbelspel (1973)
• Sisyphiliaans alpinisme tegen miten (1974)
• Afscheid van de koningin (1975)
• Albert Helman, de eenzame jager (1977)
• Nobele wilden (1979)
• Marein Lopap 2 o malesa di semi-lingualismo (1983)
• De overwinning van de Yaya (1984, filmscript)
• The emancipation of Papiamentu (1987)
• Bon hulandes: Manual pa metodo di Hulandes komo idioma stranjo (1988)
• Kara: un partido politiko desidido (1989)
• Un yu’i korsou di tur bario (1990)
• De ibismensmuis (1993)
• De laatste vrijheid (1995)
• The Kiss of a Slave. Papiamentu’s West-African Connections (1996, proefschrift)
• De eeuwige hond (2001)
• Eén ding is droevig (2005)
• De deserteurs (2006)
• Drie romans (2006, bevat: Afscheid van de koningin; Nobele wilden; De laatste vrijheid)Bron: www.schrijversinfo.nl

Prijzen

• 1975 Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs 1974 voor Dubbelspel.
• 2001 Cola Debrot-prijs voor De laatste vrijheid.