Monthly Archives: november 2005

Er zijn van die dagen dat je opeens achter belangwekkend oud nieuws komt. Waarschijnlijk weet iedereen het al en heeft het al in alle kranten gestaan, maar jij leest er over heen. En dan, terwijl je oude kranten en tijdschriften zit door te nemen en de interessante stukken eruit knipt, zie je het plotseling staan. Een interview in VARA/TV Magazine met Harry Mulisch in de rubriek Stijlboek, waarin bekende Nederlanders vertellen over hun kledij en bling bling. Daar staat achteloos op het einde van het interview het schokkende nieuws: Harry Mulisch is gestopt met pijproken.

‘Het is nog niet eerder opgevallen, dus ik maak het nu wereldkundig. Sinds een jaar of twee rook ik niet meer. En ik wilde niet eens stoppen!’ Maar ineens vond Mulisch het smerig en was het roken voorbij. ‘Al met al een zorgelijke ontwikkeling, de pijp was uw belangrijkste stijlkenmerk,’ probeert Gijs Groenteman die voor deze primeur zorgde. ‘Daarom heb ik het ook strikt geheim gehouden. Maar ja, u heeft mij doorzien.’ Einde interview.
Ik zou niet eens willen spreken van een stijlkenmerk. Ik zou zeggen: Harry Mulisch met pijp was een icoon. Harry Mulisch zonder pijp is als Simon Vestdijk zonder stofzuiger, als Willem Frederik Hermans zonder hoestbui, als Gerard Reve zonder Mariabeeldje, als Willem Brakman zonder nieuw boek, als Nicci zonder French, als Brom zonder snor.
Wie herinnert zich niet dat prachtige interview van Theun de Winter met Mulisch (herdrukt in De mythische formule) over de kunst van het pijproken. We komen te weten wanneer hij een pijp rookt, hoeveel pijpen hij heeft, welke tabak je het beste kunt mixen en hoe je een pijp het beste in de mond neemt. ‘Je hebt trouwens veel schrijvers die pijpen roken. Toch ben ik onder mijn groep, mijn coterie, de enige. Ik heb het er wel ’s met Hugo Claus over gehad en die zei toen: als ik dat doe, ga ik op Stijn Streuvels lijken! En hij is er bang voor om op Stijn Streuvels te gaan lijken, dus rookt-ie geen pijp. Maar je ziet om de haverklap foto’s van schrijvers met een pijp in hun mond.’
De vraag is nu natuurlijk of Harry Mulisch nog wel schrijft. Wanneer is zijn laatste boek uitgekomen. Misschien vindt de mens Harry Mulisch pijproken ineens smerig, maar kan de schrijver Harry Mulisch wel zonder?
Voor de lezers die het allemaal ook allemaal rauw op hun dak komt vallen een kleine linkenparade vol nostalgische ogenblikken.
http://mishilo.image.pbase.com/u36/paul_teixeira/upload/23552871.mulisch82.jpg
http://www.maxpam.nl/archief/pics/mulischpi.jpg
http://scholieren.nrc.nl/weekkrant/2000/20/mulisch.jpg
http://www.willemfrederikhermans.nl/images/portret/herm014_p69.jpg
http://www.schrijversnet.nl/images/mulisch.jpg
http://imgsrv.fotofinder.net/archive/icon/94/94D400B2FB9CF3CB.jpg
http://gfx.dagbladet.no/kultur/2002/01/21/EL_68325k44golemsak.jpg

Coen Peppelenbos

 

Op sommige dagen overvalt mij een vreselijke lusteloosheid. Helaas voor de bezoekers van Literair Nederland is dit zo'n dag. Alle ingrediënten voor een off-day zijn aanwezig: het is maandag, het is buiten grauw en mistroostig, en de kat heeft net de vaas met lelies, waarvan de geur mij weliswaar tegenstond, omver gegooid. Bij het dweilen van de vloer en het herschikken van de bloemen hebben de meeldraden onverwijderbare vlekken op mijn lievelingstrui achtergelaten. De kat ligt inmiddels weer luid spinnend op een proef die ik moet corrigeren, en waarvoor ik me zojuist even verdiept heb in de nieuwe spellingsregels die eind volgend jaar als de officiële gelden, maar die door sommige uitgeverijen voor het gemak meteen zijn doorgevoerd. En daar wordt een mens ook niet vrolijk van.

Denk je net het Groene Boekje, inclusief bijbehorende leidraad, volledig te beheersen en onder de knie te hebben, acht de Taalunie het nodig een aantal drastische wijzigingen door te voeren. Omdat er enkele tientallen [sic!] brieven zijn verstuurd waarin oplettende lezers, neerlandici en andere welwillende meedenkers blijkbaar met grote overtuiging hebben weten te pleiten voor herziening van de spellingsregels. En het gaat daarbij echt niet alleen om de tussen-n. Zo schrijven wij vanaf  augustus 2006 ‘appelrechter’, waarmee niet gedoeld wordt op het ronde hoofd en de blozende wangetjes van deze magistraat, maar waarmee de vroegere ‘appèlrechter’ bedoeld wordt. In het concertgebouw klinkt voortaan een ‘basaria’, in plaats van een ‘bas-aria’, ‘privé-onderwijs’wordt ‘privéonderwijs’, maar om het geheel logisch te houden vervalt het tussenstreepje niet overal, sterker nog, bij andere samenstellingen plaatsen we nu wél een streepje waar voorheen geen streepje stond, en wordt het ‘ikgevoel’een ‘ik-gevoel’. Zucht. ‘Middenklassegezin’ wordt ‘middenklassengezin’, waaruit ik concludeer dat de middenklasse als zodanig niet meer bestaat, men behoort vanaf volgend jaar tot de middenklassen. De eskimo’s, bosjesmannen en vikingen krijgen hun beginkapitaal terug, maar dat betekent natuurlijk wel dat de Jap, de Fransoos en de Aussie deze moeten inleveren. In juli 2006 kunnen we nog barbecuen, maar daarna gaan we barbecueën, kopen we bij de bakker geen duivekater maar deuvekater (zonder tussen-n!) en is men niet langer ideeënloos, maar ideeëloos. Echt waar.
 
Need I say more? Schiet mij maar uit de kerstboom. Euh… of is het Kerstboom?
 
Saska Taggenbrock