Monthly Archives: april 2005

Onlangs hoorde ik in Paramaribo, Suriname, een deskundige meneer uit Nederland de volgende uitspraak doen. 'Naar Surinaamse maatstaven is het wel aardig, maar ja, in Nederland zou dit eindresultaat geen schijn van kans maken bij serieuze critici.' Hoewel deze boude bewering op een eheel ander vlak gedaan werd, zou hetzelfde gezegd kunnen worden - en is die uitspraak ongetwijfeld ook al vele malen gebezigd - over de Surinaamse literatuur.

Allereerst denk ik dat er geen kip (noch haan) in Suriname zit te wachten op het lager leggen van de lat der literaire kritiek. Om met de woorden van de Arubaanse verzetsheld Boy Ecury te spreken die zo mooi zijn opgetekend door Arthur Japin: 'Medelijden doet veel meer pijn dan een pak slaag.' Om te groeien zullen we dat geestelijk pak slaag zo nu en dan moeten incasseren en er van leren. En omgekeerd geldt dit uiteraard ook. Een Surinaams manuscript dient door een uitgever met dezelfde nauwkeurigheid en betrokkenheid verzorgd te worden als dat van een Nederlandse auteur. Het feit dat een exotisch onderwerp de verkoopcijfers toch wel omhoogstuwt betekent niet dat er slordig om kan worden gesprongen met het werk van debuterende Surinaamse schrijvers - of dat van oude rotten in het vak. 

Maar wat wel een onomstotelijk feit is: wie de Surinaamse literatuur langs een puur-Hollandse meetlat legt doet niet alleen ons tropisch letterkundig product te kort, maar ook zichzelf. Neem je namelijk de moeite je te verdiepen in de wereld waaraan de Surinaamse proza en poëzie ontsprongen is, dan begin je aan een ontdekkingsreis waarop je vele verrassingen tegen zult komen. Dat is niet beter, niet slechter, maar gewoon anders. En zeg nou eerlijk, wie houdt er nou niet van surprises?